Οι αλλεπάλληλες ψυχρολουσίες που υφίστανται οι Ευρωπαίοι από τον Αµερικανό πρόεδρο και οι πολικές θερµοκρασίες που επικρατούν στις σχέσεις ΗΠΑ - Ε.Ε., µε αφορµή (και όχι αιτία) τη Γροιλανδία -και όχι µόνο-, είναι η αρχή. Αρκετοί διολισθαίνουν στην εύκολη εξήγηση ότι όλα οφείλονται στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Ντόναλντ Τραµπ και αποτυγχάνουν να δουν την πραγµατική εικόνα.

Αυτά που γίνονται µπορεί να έχουν τη χαρακτηριστική σφραγίδα του ταµπεραµέντου του, αλλά πρόκειται για αµερικανική στρατηγική, η οποία υλοποιείται µε τον αντισυµβατικό και σαρωτικό τρόπο του προέδρου των ΗΠΑ. Αυτό δεν σηµαίνει ότι το προσωπικό (ανεξίτηλο) αποτύπωµα του Τραµπ δεν παράγει και πολιτικά αποτελέσµατα, αλλά αυτά είναι παρεµπιπτόντως και προεκτάσεις κεντρικών επιλογών και στρατηγικών του αµερικανικού συστήµατος ή τουλάχιστον µέρους του.

Η Βενεζουέλα, η Γροιλανδία και το Ιράν προφανώς και δεν είναι ασύνδετα και στο βάθος υπάρχει ο κινεζικός δράκος που τα θέτει στον ίδιο παρονοµαστή.

Υπάρχουν θέµατα που συνιστούν κοινή, σχεδόν καθολική και διαχρονική αµερικανική πολιτική, άλλα τα οποία αποτελούν σηµείο διαφωνίας ή και αντιπαράθεσης και κάποια που είναι αποτέλεσµα προσωπικών προσεγγίσεων ή ενός κλειστού πυρήνα πέριξ του προέδρου. Η Κίνα ανήκει στην πρώτη κατηγορία. Η πολιτική σε ορισµένες πτυχές του Μεσανατολικού, όπως το ζήτηµα των Κούρδων και της προσέγγισης µε την Τουρκία, στη δεύτερη, και οι οποίες δηµιουργούν διαχωριστικές γραµµές και εντός του Ρεπουµπλικανικού Κόµµατος. Γενικά πάντως οι Ηνωµένες Πολιτείες διέρχονται περίοδο βαθιάς εσωτερικής διαίρεσης, µε όλο και πιο έντονες πολιτικές, ιδεολογικές και κυρίως πολιτισµικές γραµµές διαχωρισµού.

Ωστόσο, γενικές τάσεις έχουν αρχίσει να διαφαίνονται και να ακολουθούνται αρκετά χρόνια πριν και από την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραµπ, στα τελευταία χρόνια της διοίκησης Οµπάµα.

Οι σχέσεις µε την Ευρώπη και γενικά οι συσχετισµοί στο δυτικό στρατόπεδο επαναδιατυπώνονται µονοµερώς από την Ουάσινγκτον. Αυτό είναι αποτέλεσµα ταυτόχρονα του χάσµατος ισχύος µεταξύ των ΗΠΑ και των εταίρων και συµµάχων στο ευρωατλαντικό πλατό και ευρύτερα, αλλά και των αναγκαιοτήτων που πιέζουν την Αµερική για διορθωτικές κινήσεις, µερική αναδίπλωση, αναδιάταξη, επαναπροσδιορισµό των προτεραιοτήτων και στοχευµένη διοχέτευση των κάθε είδους πόρων τους.

Το ∆όγµα Μονρό δεν είναι ανακάλυψη Τραµπ, είναι ανάσυρση λόγω των περιορισµών που επιβάλλει η συγκυρία. Η Γροιλανδία αποτελεί διαχρονικό στόχο σχεδόν από καταβολής αµερικανικού κράτους και επανέρχεται ακριβώς στο πλαίσιο του εν λόγω δόγµατος, µε την προσθήκη της τήξης των πάγων και της αρκτικής εµφάνισης της Κίνας, που προστίθεται στα ρωσικά παγοθραυστικά.

Η επιµονή Τραµπ να κλείσει το µέτωπο µε τη Ρωσία οφείλεται στο χιλιοειπωµένο «ανάποδο Κίσινγκερ», για να αφιερωθούν οι ΗΠΑ στην ανάσχεση του Πεκίνου. Η πίεση στους Ευρωπαίους να εξοπλιστούν και να αναλάβουν την ευθύνη ασφάλειας της ηπείρου τους εντάσσεται στο ίδιο σκεπτικό και ωθεί έστω και έτσι την Ευρώπη σε βίαιη γεωπολιτική ενηλικίωση, ευρισκόµενη στη µέγκενη µεταξύ ρωσικής στρατιωτικής απειλής και αµερικανικής ηγεµονικής επιβολής.

Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον µία φράση του Αµερικανού υπουργού Οικονοµικών Σκοτ Μπέσεντ, µε αφορµή ερώτηση για τη Γροιλανδία, ο όποιος συνόψισε περιεκτικά την κατάσταση: «Οι ΗΠΑ εκπέµπουν ισχύ. Η Ευρώπη εκπέµπει αδυναµία, ο πρόεδρος εννοεί ό,τι λέει για τη Γροιλανδία, οι Ευρωπαίοι θα συµβιβαστούν γιατί έχουν ανάγκη την αµερικανική ασφάλεια».

Μπορεί να ακούγεται και να είναι κυνικό, αλλά αποτυπώνει τον τρόπο που αντιλαµβάνεται την κατάσταση η ∆ιοίκηση Τραµπ και για να είµαστε ειλικρινείς αποδίδει έστω και άβολα την αλήθεια. Είναι πλάνη, δε, να νοµίζει κάποιος ότι τα πεδία ενδο-δυτικής τριβής, αντιπαράθεσης, σύγκρουσης ή επιβολής θα περιοριστούν στη Γροιλανδία. Ούτε καν στην Ουκρανία και στη σχέση της ∆ύσης µε τη Ρωσία, που είναι επί του παρόντος ο ελέφαντας στο δωµάτιο.

Είναι τόσο πολλά και τόσο άγρια τα ήδη ανοιχτά µέτωπα και τα υπόλοιπα τα οποία θα ανοίξουν, που η Ευρώπη θα αναγκαστεί όντως να δώσει υπαρξιακό αγώνα για τη διατήρηση του ενιαίου ευρωπαϊκού οικοδοµήµατος, το οποίο είναι πολύ πιθανό απλά να µην αντέξει.


Δημοσιεύτηκε στην Απογευματινή