Σε αντίθεση µε τον πόλεµο στην Ουκρανία, όπου η Ευρώπη κινήθηκε σε συλλογικό επίπεδο και µέσα από συνεδριάσεις των οργάνων της ή τακτικές και έκτακτες συνόδους κορυφής, στον πόλεµο του Ιράν κινείται στη βάση των αποφάσεων, συγκλίσεων και αποκλίσεων των κρατώνµελών. Σε ένα αρχικό στάδιο επιχειρήθηκε να αποκτήσει ηγεσία η περίφηµη Ε3, Γαλλία, Γερµανία, Βρετανία, αλλά µέσα σε ελάχιστα 24ωρα και οι τρεις εταίροι έχασαν τη συνοχή τους. Επίσης στην περίπτωση του πολέµου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον Ιράν οι ευρωπαϊκές συγκλίσεις δεν προκύπτουν από πολυµερείς διαβουλεύσεις στους διαδρόµους ή τις αίθουσες συνεδριάσεων των Βρυξελλών. Πέραν κάποιων κεντρικών δηλώσεων από την πλευρά της Φον ντερ Λάιεν και της Κάγια Κάλας ή των συνακόλουθων τοποθετήσεων του Αντόνιο Κόστα από την πλευρά του Συµβουλίου, όλες οι εξελίξεις προδιαγράφονται ή καθορίζονται από τις εθνικές ηγεσίες µε τηλεφωνήµατα ή τηλεδιασκέψεις.

Η Ευρώπη των εθνών έχει κάνει µε την έννοια αυτή την εµφάνισή της. ∆είχνει πιο ευέλικτη και πιο έγκαιρη από την πολυµερή Ευρώπη, µε το βαρύ τυπικό και τις αναβλητικές διαδικασίες. Στα θέµατα άµυνας και ασφάλειας, κάθε χώρα τοποθετείται στη βάση των δικών της συµφερόντων, προτεραιοτήτων και συσχετισµών. Το τοπίο µοιάζει δυναµικό, µε τους φεντεραλιστές της ένωσης να νιώθουν ότι κάτι αλλάζει δραµατικά στην Ενωση. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχει αναλάβει η Γαλλία, µε τον πρόεδρο Μακρόν να δείχνει ρεαλιστής και πειστικός στις επικοινωνίες και τις κινήσεις του ένθεν και ένθεν του Ατλαντικού. ∆εν θα πρέπει να θεωρούνται καθόλου τυχαία τα θετικά σχόλια που ακούγονται από την πλευρά του Αµερικανού προέδρου Τραµπ, αλλά ούτε η προθυµία εθνικών ηγεσιών να συγκλίνουν µε τη γαλλική ενεργητικότητα. Είτε πρόκειται για την αντιπυρηνική οµπρέλα προστασίας που η Γαλλία προώθησε και σε αυτήν εντάχθηκε και η Ελλάδα, είτε για την περιφερειακή ασφάλεια απέναντι στους πυραύλους και τα drones της Τεχεράνης και της Χεζµπολάχ στην Ανατολική Μεσόγειο, µε επίκεντρο την Κύπρο αλλά και τα Εµιράτα.

Είναι ενδιαφέρον ότι στο νέο αυτό σκηνικό η Ελλάδα, µέσα από την ευρεία διπλωµατική κινητικότητα σε όλο το εύρος των συµµαχιών στη Μέση Ανατολή, τον Λίβανο ή την Αίγυπτο του πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη, αλλά και µε πειστική επίδειξη σηµαίας και ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο ή τη Βαλκανική, δείχνει πρωτοφανή ετοιµότητα και παρρησία. Η Ευρώπη των εθνών έχει κάνει την εµφάνισή της στο εκρηκτικό σκηνικό της Ανατολής και πολλά δεδοµένα την επόµενη ηµέρα του πολέµου για την ένωση θα είναι διαφορετικά. H θέση µας Η Ευρώπη των εθνών

Στο ερώτηµα «Τι µπορεί να ακολουθήσει το χάος που εξελίσσεται στη Μέση Ανατολή» η απάντηση είναι «περισσότερο χάος». Το Ιράν δεν πρόκειται να τελειώσει, τουλάχιστον όχι µε τον τρόπο που ορισµένοι νοµίζουν. Οι στρατιωτικές δυνατότητες του καθεστώτος µπορεί να καταστραφούν παντελώς -εξάλλου, αυτός είναι ο στόχος των ΗΠΑ και έχουν τα µέσα να τον επιτύχουν-, αλλά το τι θα γίνει την επόµενη µέρα είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Γι' αυτό οι Αµερικανοί αποφεύγουν να δεσµευθούν δηµοσίως για τον στόχο του πολέµου, εν αντιθέσει µε τους Ισραηλινούς, που επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος. Η Ουάσινγκτον θέλει να διατηρήσει τις επιλογές της ανοιχτές, ώστε να απεµπλακεί όποτε κρίνει, κηρύσσοντας νίκη.

Η αλήθεια είναι ότι και επιχειρησιακά το τοπίο παραµένει θολό. ∆ιότι ναι µεν οι σαρωτικοί βοµβαρδισµοί, οι οποίοι αναµένεται να ενταθούν και να κλιµακωθούν για τον επόµενο µήνα, διαλύουν τη στρατιωτική υποδοµή του καθεστώτος, αλλά εν τω µεταξύ, έστω και µε µειωµένο ρυθµό, οι Ιρανοί προκαλούν τεράστια βλάβη στον περίγυρο, στα κράτη του Κόλπου, τα οποία βοµβαρδίζουν ανηλεώς.

Το κόστος για τις πετροµοναρχίες είναι µεγάλο. Μεταξύ άλλων, απώλεσαν τον χαρακτήρα του ασφαλούς επενδυτικού και τουριστικού προορισµού και αυτό είναι κάτι που δύσκολα θα ανακτηθεί. Ταυτόχρονα, είναι ορατός ο κίνδυνος να διακοπούν οι εξαγωγές πετρελαίου και LNG εντός εβδοµάδων, όπως προειδοποίησε το Κατάρ, ένα σενάριο που θα οδηγήσει το πετρέλαιο στα 150 δολάρια το βαρέλι. Η δε πιθανότητα διαµελισµού του Ιράν, εάν η κατάσταση οδηγηθεί εκτός ελέγχου, παρότι απευκταία, δεν µπορεί να αποκλειστεί. Υπάρχουν τουλάχιστον δύο συνιστώσες εθνότητες του κράτους, οι Κούρδοι και οι Βελούχοι, που έχουν αποσχιστικές φιλοδοξίες, αν το επιτρέψουν οι συνθήκες. Κάτι που συνάδει και µε παλαιούς, αλλά και σχετικά νεότερους χάρτες για την περιοχή, µε Κουρδιστάν και Μπαλουχιστάν... ΗΠΑ και Ισραήλ (αλλά και Γαλλία) οργανώνουν ήδη τους Κούρδους του Ιράκ, ώστε να ενεργοποιηθούν µαζί µε τους οµοεθνείς του Ιράν, όταν κριθεί ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις.

Σε κάθε περίπτωση, το Ιράν έχει δρόµο ακόµη. Οπως και ολόκληρη η περιοχή. Ο Λίβανος έχει ανοίξει εκ νέου, µε τους Ισραηλινούς να διεξάγουν σφοδρούς βοµβαρδισµούς και χερσαίες επιχειρήσεις. Στόχος είναι η ολική και οριστική καταστροφή της Χεζµπολάχ, γι' αυτό και τον ονοµάζουν «ο τελικός πόλεµος του Λιβάνου». Θέλουν να ξεµπλέξουν άπαξ διά παντός µε τη σιιτική οργάνωση και µε τη δηµιουργία µιας ζώνης ασφαλείας.

Η Συρία επίσης παραµένει σε εκκρεµότητα. Το σηµερινό καθεστώς, µε τον τζιχαντιστή πρόεδρο και τον στρατό ισλαµιστών που παριστάνουν τις δυνάµεις ασφαλείας και συνεχίζουν τις διώξεις και τις δολοφονίες των άλλων εθνικών και θρησκευτικών οµάδων, δεν είναι βιώσιµο. Ή θα αλλάξει η ηγεσία και θα αναλάβει κάποιος ο οποίος δεν είναι τζιχαντιστής και έχει καλές σχέσεις µε τις υπόλοιπες εθνικοθρησκευτικές συνιστώσες της χώρας ή η Συρία θα κατατµηθεί σε τέσσερις ή και περισσότερες οντότητες.

Η Υεµένη, επίσης, παραµένει µια µαύρη τρύπα, µε τους Χούθι να διατηρούν τον έλεγχο σε µεγάλο µέρος της χώρας και ένα άλλο τµήµα της να βρίσκεται σε τροχιά απόσχισης. Το ίδιο το Ιράκ παραµένει ένα µεγάλο ερώτηµα, καθώς είναι άγνωστο πόσο ακόµη θα διαρκέσει η συγκατοίκηση σιιτών, σουνιτών και, κυρίως, Κούρδων, οι οποίοι, παρά τις παλινδροµήσεις της υπόθεσής τους και την εσωτερική κατάτµηση, η συγκυρία και ο ιστορικός χρόνος τούς κινούν προς την κατεύθυνση δηµιουργίας κουρδικού κράτους. Και µέσα σε όλα αυτά ο διαχρονικός µεγάλος ασθενής, η Τουρκία, περιµένει τη σειρά της, καθώς είναι δύσκολο σε έναν καθολικά αποσταθεροποιούµενο παράγοντα ένας όγκος όπως η Τουρκία, µε εσωτερικές ρηγµατώσεις, να παραµείνει αλώβητος. Ελλάδα και Κύπρος έχουν κάθε λόγο όχι µόνο να παρατηρούν, αλλά, κυρίως, να σχεδιάζουν µε προσοχή και ετοιµότητα.