Το ισλαµικό καθεστώς των µουλάδων και των Φρουρών της Επανάστασης, έπειτα από µισό αιώνα από την αιµατηρή εξέγερση του 1979 εναντίον του σάχη και της Περσίας, βρίσκεται υπό κατάρρευση. Με την οικονοµία πλήρως απορρυθµισµένη, τις υποδοµές της χώρας σε επίπεδο Βενεζουέλας και τον «άξονα της αντίστασης» -που το προστάτευε γεωπολιτικά- πλήρως κατεστραµµένο, εξαντλεί µια ακραία βία απέναντι στις µαζικές διαδηλώσεις των πολιτών της χώρας, προκειµένου να µείνει στην ηγεσία το κάθε σήµερα στο Ιράν.

Ο µύθος της Ισλαµικής ∆ηµοκρατίας των Σιιτών τζιχαντιστών δεν υπάρχει πλέον. Αλλά αυτό δεν σηµαίνει ότι ο αφανισµός είναι πρόβληµα που θα λυθεί µε κάποιους βοµβαρδισµούς από την αµερικανική πλευρά. Οι Πέρσες είναι αρχαίος λαός και η χώρα τους δεν είναι χαραγµένη στην άµµο από κάποιους παλιούς αποικιοκράτες, διπλωµάτες και αξιωµατικούς Γάλλους και Αγγλους. Αυτό σηµαίνει ότι οι Πέρσες µε θυσίες και αίµα θα κινήσουν την ιστορία της χώρας τους -την οποία µοιράζονται εθνοτικά µε Αζέρους και Κούρδους, κατά κύριο λόγο- από την εποχή της ισλαµικής µαντήλας και του ∆ικαίου της σαρία, τον «ιερό νόµο», προς τον πολιτισµό της ελευθερίας και των δικαιωµάτων του ανθρώπου, µε κοσµικό ∆ίκαιο, ευλογώντας έναν πιο σπλαχνικό Αλλάχ.

Φυσικά οι νεκροί των διαδηλώσεων αυξάνονται κατά εκατοντάδες. Οι συλλήψεις κατά χιλιάδες. Οι φονιάδες Basij, οι πιο δολοφονικοί από τους Φρουρούς της Επανάστασης, δεν κουράζονται να σκοτώνουν ανθρώπους τυφλά µέσα στο πλήθος. Τα έκτακτα δικαστήρια προχωρούν σε ετυµηγορίες, χωρίς µάρτυρες και αντιδίκους, για κατηγορίες σε βάρος διαδηλωτών περί «πολεµίων του Θεού» και εσχάτης προδοσίας έναντι του έθνους, µε µία ποινή: τον θάνατο δι' απαγχονισµού. Η εξέγερση, που ξεκίνησε από τους εµπόρους στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, γιατί πλέον δεν υπάρχει ούτε ψωµί ούτε νερό, έχει απλωθεί σε όλη τη χώρα. Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι Ευρωπαίοι, σε αντίθεση µε άλλα «θερµά» µέτωπα, στην περίπτωση του καθεστώτος του Ιράν οµονοούν και δεν συγκρούονται. Ο Αµερικανός πρόεδρος, Τραµπ, ο ηγέτης των δυνάµεων της επιστροφής στην ελευθερία και την παραγωγική συνεργασία µεταξύ των δηµοκρατικών εθνών, µαζί µε το επιτελείο του, όπως και η Ιερουσαλήµ, από τη µία έχουν να λύσουν τον γρίφο της στήριξης των διαδηλωτών και, από την άλλη, µαζί µε τους Ευρωπαίους να υπολογίσουν ποια θα είναι η πρώτη ηµέρα στην επόµενη Περσία. Σίγουρα δεν µπορεί να διακηρυχθεί ως λύση η επιστροφή απλώς στις ηµέρες του σάχη. Χρειάζεται ένα άλµα στο µέλλον, που δεν θα σχετίζεται µε αυτό που εξελίχθηκε πριν από την ισλαµική εξέγερση του 1979. Πολύ περισσότερο από όσα συνέβησαν µετά.

Η Ελλάδα έχει πολλά συµφέροντα εµπορικά, ναυτιλιακά, ενεργειακά και φυσικά γεωπολιτικά στη σχέση της µε µια νέα Περσία. Ειδικά εφόσον αυτή έχει ευνοϊκή συνεργασία µε τη ∆ύση και το Ισραήλ. Πολύ περισσότερο αν ενταχθεί στις «Συµφωνίες του Αβραάµ». Στην προκειµένη περίπτωση, από την Ελλάδα δεν θα ζητηθούν στρατιωτικές δυνάµεις. Πέρα από τυχόν συµβολή της στην ενίσχυση και υποστήριξη των ειδικών επιχειρήσεων που διεξάγονται εκεί για τη στήριξη των διαδηλωτών απέναντι στην ακραία βία των καθεστωτικών ισλαµιστών, µπορεί να αξιοποιήσει τη «θεσµική µνήµη» της, προσφέροντας υπόδειγµα πολιτεύµατος για την επόµενη ηµέρα της πτώσης του θεοκρατικού καθεστώτος. Αν ανασύρουµε τα ελληνικά Συντάγµατα των δεκαετιών 1950-1960, θα δούµε κρίσιµες µεταβλητές, ενδεχοµένως πολύ σηµαντικές για την επόµενη ηµέρα στην Περσία. Το πολίτευµα είναι Βασιλευόµενη ∆ηµοκρατία (δυτικού τύπου). Υπάρχουν πλήρεις αρµοδιότητες στην εκλεγµένη εκτελεστική εξουσία και τον πρωθυπουργό, Κοινοβούλιο, σχετικά ανεξάρτητη ∆ικαιοσύνη, πολύ συγκεκριµένα περιθώρια αρνησικυρίας στον µονάρχη.

Το πλέον σηµαντικό, δεσπόζουσα θρησκεία: την Εκκλησία να έχει σηµαντική σχέση µε το κράτος, αλλά χωρίς να το διοικεί ή να το καθορίζει. Ο θρησκευτικός όρκος, η Παιδεία, η περιουσία, τα πρωτόκολλα ορίζουν τον σύνδεσµο κράτους - ιερατείου. Προσαρµοζόµενο ένα τέτοιο πολιτειακό µοντέλο εν δυνάµει σε µια επόµενη Περσία δίνει λύσεις, έχοντας ως δεδοµένο ότι θα αποφευχθεί µια εµφύλια σύγκρουση που θα καταστρέψει την προοπτική και θα οδηγήσει τη χώρα στην κατηγορία failed state, και µπορεί να λειτουργήσει ως εξής: Ο Ρεζά Παχλαβί ως συνταγµατικός µονάρχης και νέος σάχης, µε σαφώς πιο περιορισµένες αρµοδιότητες. Ο νυν πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν (Αζέρος στην εθνότητα), ως µεταβατικός ηγέτης στην εκτελεστική εξουσία, στο µοντέλο που ακολουθήθηκε από την Ουάσινγκτον και στην περίπτωση της Βενεζουέλας. ∆ιαδοχή του υπερήλικου πλέον και σαφώς εκτεθειµένου για εγκλήµατα κατά του λαού Αλί Χαµενεΐ στο ιερατείο από έναν αποδεκτό µεν ανώτατο κληρικό, που θα προσαρµόσει όµως τη θρησκεία και το καθεστώς στα συνταγµατικά όρια του κοσµικού ∆ικαίου.

Η Ελλάδα, µια µη αποικιοκρατική δύναµη, µε την παράδοση ενός αρχαίου πολιτισµού στη Μεσόγειο και την Ανατολή από την πλευρά της ∆ύσης, θα µπορούσε να έχει εποικοδοµητικό ρόλο στη θεσµική εξέλιξη της Περσίας.

Δημοσιεύτηκε στα ''Παραπολιτικά''