Η Ευρώπη έχει ένα σοβαρό πρόβληµα. ∆εν µπορεί να παρατάξει στο πεδίο τις στρατιές των εθνών της. Γιατί οι στρατιές αυτές δεν υπάρχουν. Για δεκαετίες ένας επιφανειακός «πασιφισµός» και θεωρήσεις περί του τέλους της ιστορίας ή καλύτερα των πολέµων που αφορούν την Ευρώπη, έκρυβε τις κερδοσκοπικές διαθέσεις κεντρικών βιοµηχανικών δυνάµεων της Ευρώπης.

Γερµανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, ακόµη και η Βρετανία, σώµατα της οποίας πολεµούσαν κατά περιόδους στο πλευρό των Αµερικανών σε διάφορα κυρίως ασιατικά µέτωπα, είχαν περιορίσει δραστικά τον όγκο άρα και το κόστος των ενόπλων δυνάµεων που διατηρούσαν. Είχαν περιορισθεί σε κάποιες αεροπορικές δυνάµεις και στη διατήρηση ειδικών δυνάµεων.

Αντίθετα, όλο και περισσότερο είχαν επενδύσει στο πολεµικό βιοµηχανικό τους σύµπλεγµα στις εξαγωγές οπλικών συστηµάτων κατασκευής τους σε στεριά, αέρα και θάλασσα. Υπήρξε δηλαδή µια στρατηγική µείωσης των εξόδων και αύξησης των εσόδων για τους κρατικούς προϋπολογισµούς τους. Οι θεωρίες περί «πράσινης οικονοµίας» και παραγωγής, όχι µόνον στην ενέργεια αλλά και στην αυτοκινητοβιοµηχανία, οδήγησαν σειρά κυβερνήσεων και ευρωπαϊκών ηγεσιών στον εθελούσιο αφοπλισµό. Άλλωστε την ασφάλεια της Ευρώπης στρατηγικά την εγγυόνταν και την πλήρωναν οι ΗΠΑ.

Μάλιστα εξαιτίας και των ευρύτατων δυνάµεων που είχαν εγκατεστηµένες οι ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά εδάφη µεταπολεµικά, αλλά και µετά το τέλος του Ψυχρού Πολέµου, τα έσοδα ευρωπαϊκών κεντρικών κρατών επίσης αυξάνονταν. Σε µια πρώτη φάση οι Αµερικανοί επανειληµµένως ζητούσαν την αύξηση των κρατικών δαπανών των Ευρωπαίων, σε εθνική βάση, στο 3% του ΑΕΠ τους. Πολύ λίγες χώρες, µεταξύ αυτών φυσικά η Ελλάδα, ακολούθησαν µια τέτοια λογική στους στρατιωτικούς εξοπλισµούς τους για τη διατήρηση ενόπλων δυνάµεων. Ευρώπη και ΗΠΑ είχαν και εξακολουθούν να έχουν ως συνισταµένη το ΝΑΤΟ.

Ακόµη όµως και στο Ατλαντικό Σύµφωνο οι Αµερικανοί πλήρωναν τη µερίδα του λέοντος στην εξυπηρέτηση των δαπανών της στρατιωτικής συµµαχίας. Όταν προέκυψε δεύτερη θητεία Τραµπ στον Λευκό Οίκο, οι κανόνες του παιχνιδιού και οι ισορροπίες µεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ άλλαξαν. Στη βάση µιας βίαιης αλλαγής ο πρόεδρος Τραµπ έστειλε το ραβασάκι των υποχρεώσεων στους Ευρωπαίους για την ασφάλειά τους.

Μάλιστα το προπέτασµα καπνού από την πλευρά της Ευρώπης στη βάση του συνεχιζόµενου πολέµου στην Ουκρανία και στην επιθετικότητα που µπορεί να έχει η Ρωσία απέναντι στις ευρωπαϊκές χώρες µε εισβολή στις Βαλτικές, την Πολωνία ή τη Μολδαβία πολύ λίγο επηρέασε το παρόν επιτελείο στον Λευκό Οίκο. Παρά το γεγονός ότι µια µεγάλη µερίδα ευρωπαϊκών κρατών, µη εξαιρουµένης της Γερµανίας ή της Γαλλίας ή της Ιταλίας, αποδέχθηκαν ασµένως την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών τους στο επίπεδο του 5% του ΑΕΠ τους, ως µέλη του ΝΑΤΟ, η Ουάσινγκτον δεν εκάµφθη. Συνέχισε να διακηρύσσει την αποχώρηση δυνάµεών της από την Ευρώπη και την επικέντρωση του δόγµατος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ σε άλλες περιοχές του πλανήτη.

Τότε οι Ευρωπαίοι, σε επίπεδο κεντρικών δυνάµεων, άρχισαν να µιλούν για την περίπτωση Rearm Europe, για οικονοµική συνεργασία και βιοµηχανικά κονδύλια για επανεξοπλισµό τύπου SAFE. Για µία ακόµη φορά οι ευρωπαϊκές ηγεσίες θέλησαν να µπλοφάρουν απέναντι στις πιέσεις της Ουάσινγκτον συγχέοντας την αύξηση της βιοµηχανικής παραγωγής µε τη συγκρότηση ενόπλων δυνάµεων.

Ακριβώς επειδή δεν επηρεάσθηκε η βούληση και πολύ περισσότερο η διάθεση του Λευκού Οίκου και της Ουάσινγκτον από αυτού του τύπου τις διακηρύξεις και πρωτοβουλίες, στην παρούσα φάση άρχισε να αναπτύσσεται στην Ευρώπη µια σοβαρή συζήτηση. Αυτή ξεκινά από την Κάγια Κάλας, που φυσικά έχει πιο σηµαντική αρµοδιότητα σε τέτοια θέµατα από την επικεφαλής της Κοµισιόν Φον ντερ Λάιεν. Τι είπε η επιτετραµµένη υπουργός Εξωτερικών και Άµυνας της Ευρώπης; «Το ΝΑΤΟ πρέπει να γίνει πιο ευρωπαϊκό για να διατηρήσει τη δύναµή του». Πράγµατι, στις δοµές του ΝΑΤΟ µπορεί να κτισθεί ένα ευρωπαϊκό οικοδόµηµα ένοπλης ισχύος (hard power) στη βάση των εθνών.

Αυτό είναι ρεαλισµός. Άλλωστε, οι ΗΠΑ δεν έχουν δηλώσει ότι αποχωρούν από το ΝΑΤΟ. Αλλά να αναλάβει η Ευρώπη το κόστος της ευθύνης για την ασφάλειά της. Άρα και τη δυνατότητα να υπάρχει ως οντότητα στο παγκόσµιο power game, εντός του ΝΑΤΟ.

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή