Η τιµή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που ακολουθεί κινείται στη ζώνη των 100 δολαρίων το βαρέλι. Αυτό είναι µια επιτυχία της προεδρίας Τραµπ, που µε δηλώσεις, εκτιµήσεις και απειλές κρατά την τιµή της ενέργειας στην παγκόσµια αγορά ελεγχόµενη. ∆εν συµβαίνει δηλαδή σήµερα ό,τι εξελίχθηκε στην αφετηρία του πολέµου στην Ουκρανία. Φυσικά, όπως φαίνεται και στην πράξη, τα κερδοσκοπικά παιχνίδια στη short αγορά της Νέας Υόρκης επιτρέπονται. Αλλά αυτό δεν αλλάζει την πραγµατικότητα της µεγάλης απόστασης στις τιµές από τα 120-150 δολάρια, που αποτελούν τον εφιάλτη για οικονοµίες και καθηµερινότητα σε πλειάδα χωρών και στην Ευρώπη.

Ποιο µπορεί να είναι το ζητούµενο στο µεταίχµιο µεταξύ πολέµου και ειρήνης στο µέτωπο του Ιράν αρχικά και του Λιβάνου ή του Ιράκ στην εξέλιξη; Να υπάρξει «µορατόριουµ» ουσιαστικά στον βοµβαρδισµό των ενεργειακών εγκαταστάσεων ένθεν και ένθεν στην περιοχή και να παραµένουν ανοιχτά στη διεθνή ναυτιλία, εκτός των πληγµάτων δηλαδή, τα Στενά του Ορµούζ και το πέρασµα της Ερυθράς, που επηρεάζει την ελεύθερη και ασφαλή πρόσβαση στη διώρυγα του Σουέζ. Από εκεί και πέρα είναι κρίσιµο –και πάλι στη βάση της αµοιβαιότητας– να εξαιρεθούν από τα πλήγµατα οι βασικές υποδοµές του Ιράν, από τη µία, των αραβικών κρατών και του Ισραήλ, από την άλλη, που σχετίζονται µε την ηλεκτροδότηση και την ύδρευση (αφαλάτωση). Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι κάτι τέτοιο; Αγνωστο. Είναι όµως εφικτό. Τουλάχιστον σε σχέση µε τη διαµόρφωση ενός περιβάλλοντος ασφαλούς εκεχειρίας και εποικοδοµητικών διαπραγµατεύσεων για την ειρήνη. Με τη µεσολάβηση ενδεχοµένως του Πακιστάν, µπορούν να υπάρξουν συνοµιλίες για τα επιµέρους του πολέµου και όχι για τα προαπαιτούµενα της ειρήνης. Στο ίδιο πλαίσιο, αποφεύγεται το ρίσκο για τις ένοπλες δυνάµεις των ΗΠΑ να καταλάβουν µε δυνάµεις πεζοναυτών κάποιο από τα νησιά στο Ορµούζ. Ο Λευκός Οίκος σίγουρα δεν αντέχει να υποδεχθεί 1.000 φέρετρα και παραπάνω πεζοναυτών, ακόµα και αν πετύχει στρατιωτικά τους στόχους που θα τεθούν. Σε µια τέτοια περίπτωση, ένα µορατόριουµ έχει πλεονεκτήµατα και διασφαλίσεις για όλους. Τόσο στους εµπόλεµους όσο και στους τρίτους, είτε αυτοί βρίσκονται στη γεωγραφική γειτονιά είτε όχι.

Ενα από τα θετικά βήµατα που έχουν προκύψει από το τελεσίγραφο των 5 ηµερών από την πλευρά της Ουάσινγκτον, που ανανεώθηκε για άλλες 10 ηµέρες από την πλευρά του Λευκού Οίκου, είναι ότι έχουν προκύψει διαπραγµατευτικές οµάδες. Ορατές και, τελικά, συγκεκριµένες. Από την αµερικανική πλευρά, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Ντι Βανς –γνωστός ως εκπρόσωπος των πλέον αποµονωτιστών του ρεύµατος MAGA εντός των Ρεπουµπλικάνων– και ο Μ. Ρούµπιο, που γνωρίζει καλά τους όρους µιας τέτοιας διαπραγµάτευσης, επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτµεντ και σύµβουλος Εθνικής Ασφαλείας. Από την πλευρά του Ιράν, ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου (sic) Γκαλιµπάφ και ο υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί. Πολύ σηµαντικό ότι οι συγκεκριµένοι δύο αξιωµατούχοι βγήκαν από τη λίστα των επικηρυγµένων στόχων και του Ισραήλ, άρα υφίσταται συναίνεση από την Ιερουσαλήµ ως προς τη συµµετοχή τους.

Αν αφήσουµε τα επιµέρους και προσπαθήσουµε να αντιµετωπίσουµε το επίκεντρο µιας τυχόν ειρηνευτικής συµφωνίας, θα βρούµε σε βράχο. Ο πρόεδρος Τραµπ αντιµετωπίζει τη γεωπολιτική ως χαρτοπαίκτης. Αισθάνεται και αντιλαµβάνεται ότι στο µέτωπο του Ιράν και της ∆υτικής Ασίας το εσωτερικό πολιτικό και οικονοµικό ρίσκο στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί. Επιθυµεί λοιπόν να κερδίσει την παρτίδα, αφού δεν διαθέτει «φλος ρουαγιάλ», µε «καρέ του άσου». Εδώ όµως δεν µιλάµε για µπίζνες, ούτε για χαρτοπαιξία. ∆εν αντιλαµβάνονται τουλάχιστον έτσι την πολεµική σύγκρουση οι ισλαµιστές στην Τεχεράνη. Η Ουάσινγκτον παρουσιάζει µια δέσµη προτάσεων για ειρήνη και για 30 ηµέρες εκεχειρίας από την πλευρά και την οπτική του νικητή στον πόλεµο. Οι Φρουροί της Επανάστασης από την Τεχεράνη απάντησαν µε ένα σχέδιο 5 σηµείων, επίσης από την πλευρά και την οπτική των νικητών.

Αυτό είναι το περίπλοκο σε έναν πόλεµο, ειδικά αυτών µε πολύ ισχυρό και σταθερό στον χρόνο γεωπολιτικό αποτύπωµα: ∆εν µπορούν να τελειώσουν και να αναλάβει τη σκυτάλη η διπλωµατία πριν υπάρξουν νικητές και ηττηµένοι. Ο συγκεκριµένος πόλεµος, που ξεκίνησε στη ∆υτική Ασία, προσοµοιάζει –αν και όχι παγκόσµιος– µε τους µεγάλους πολέµους στην Ευρώπη. Και όχι µε εκείνους στην Ασία τύπου Κορέας ή Βιετνάµ ή της νέας εποχής στην περιοχή, τύπου Ιράκ, Αφγανιστάν, Συρίας, Λιβάνου, τις ταραχές στη Λιβύη, αλλά και τον πόλεµο στην Ουκρανία. Ο πρόεδρος Τραµπ καλείται να επιλέξει στρατηγική Τσόρτσιλ, στον οποίον οµνύει, και να σκέπτεται ότι µπορεί να ηττηθεί στον πόλεµο, αν δεν αναγνωρισθεί ως νικητής από τους ηττηµένους, ή να διασυρθεί σε µια γρήγορη ειρήνη, αν το καθεστώς προχωρήσει εν µέσω εκεχειρίας ή και µετά τη συµφωνία σε µια σφαγή των αµάχων (αντιφρονούντων εντός του Ιράν), όπως εκτίµησαν µε άρθρο τους οι E. Aban και Karen Kramer στη «The Washington Post», πριν από λίγα 24ωρα.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Παραπολιτικά"