En30 χρόνια από τα Ίµια και τις "γκρίζες ζώνες"
Άρθρο γνώμης
Τη διακοπή της σχεδίασης της ανακατάληψης των Ιµίων είχε διατάξει όχι ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ αλλά ο υφυπουργός Εθνικής Αµύνης. ∆ηλαδή η πολιτική ηγεσία της εποχής!
Έχουν περάσει 30 χρόνια από τότε που λόγω Ιµίων διαµορφώθηκε το καθεστώς των «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο, µε τους Τούρκους να αµφισβητούν έκτοτε την ελληνική κυριαρχία επί νήσων και βραχονησίδων. Ήταν Ιανουάριος του 1996 και όσα συνέβησαν περιγράφονται σε απόρρητα έγγραφα της εποχής εκείνης. Έγγραφα που διαψεύδουν οποιουσδήποτε άλλους ισχυρισµούς των πρωταγωνιστών της εποχής περί του αντιθέτου: Πρώτον, ότι φταίνε για ό,τι συνέβη ο τότε Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, ναύαρχος Χρήστος Λυµπέρης, και οι Ένοπλες ∆υνάµεις, διότι, υποτίθεται, δεν είχαν κάποιο αποτελεσµατικό σχέδιο για την αντιµετώπιση της κρίσης και βρέθηκαν απροετοίµαστες για µία τέτοια κατάσταση!
Όµως άλλα προκύπτουν από έγγραφο που συνετάγη από επιτροπή µε βάση σχετική απόφαση του ΓΕΕΘΑ της 1ης Φεβρουαρίου του 1996 απαρτιζόµενη από έναν ταξίαρχο, έναν συνταγµατάρχη, έναν αντισυνταγµατάρχη και έναν πλωτάρχη. Η καταγραφή των γεγονότων, µε βάση το πολεµικό ηµερολόγιο και τις εκδοθείσες προφορικές και έγγραφες διαταγές, αποκαλύπτει: Από της 8ης πρωινής της 28ης Ιανουαρίου του 1996 το περιπολικό «ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ» είχε διαπιστώσει να κυµατίζει σε µικρό ιστό επί της ανατολικότερης εκ των δύο νησίδων τουρκική σηµαία.
Ήταν η σηµαία που είχε τοποθετήσει συνεργείο της τουρκικής εφηµερίδος «Χουριέτ», µεταβαίνοντας στα Ίµια µε ιδιωτικό ελικόπτερο. Αµέσως διατάχθηκε ο απόπλους της τορπιλακάτου «ΑΝΤΩΝΙΟΥ» και του «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗ» µε κατεύθυνση τα Ίµια καθώς και συνδυασµένη ενέργεια µε άνδρες των Μονάδων Υποβρυχίων Καταστροφών. Εποµένως όσα συνέβησαν ήταν (α) από την πρώτη στιγµή σε γνώση των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων καθώς και (β) από την πρώτη στιγµή οι ελληνικές Ένοπλες ∆υνάµεις ήταν σε ετοιµότητα για αντιµετώπιση της κρίσης, µε σειρά ενεργειών και επί τη βάσει της βασικής φιλοσοφίας και αρχής ότι «η ετοιµότης των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων θα πρέπει να προηγείται της αντίστοιχης τουρκικής ώστε να υπάρχει ανά πάσα στιγµή τακτικό πλεονέκτηµα υπέρ ηµών». Αµέσως δε οι ελληνικές δυνάµεις είχαν αφαιρέσει την τουρκική σηµαία, υψώνοντας στη θέση της την ελληνική.
Άρα οι Ένοπλες ∆υνάµεις και η ηγεσία τους ήξεραν τι έκαναν και για ό,τι πιθανώς δεν έπραξαν -όπως αποκαλύπτεται κατωτέρω- τους συνεκράτησαν οι διαταγές της πολιτικής ηγεσίας! Όσον αφορά τη µη αποτελεσµατικότητα των Ενόπλων ∆υνάµεων: Καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσεως είχαν δοθεί από το ΓΕΕΘΑ και το ΓΕΝ σαφείς εντολές (α) για χρήση βίας, για αυτοάµυνα, (β) για χρήση προειδοποιητικών βολών στην περίπτωση που επιχειρούσαν τουρκικά ελικόπτερα να προσγειωθούν, (γ) για έκδοση σήµατος για τον απόπλου του Στόλου και ακόµη (δ) για κατάρριψη τουρκικών ελικοπτέρων που θα επιχειρούσαν να προσγειωθούν στα Ίµια.
Ως προς την αποφασιστικότητα των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων: Τη διακοπή της σχεδίασης της ανακατάληψης των Ιµίων είχε διατάξει όχι ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ αλλά ο υφυπουργός Εθνικής Αµύνης. ∆ηλαδή η πολιτική ηγεσία της εποχής! Όσον αφορά την υποτιθέµενη ειδοποίηση της Ελλάδος, από τις ΗΠΑ και όχι από τις ελληνικές δυνάµεις ή υπηρεσίες, ότι στη δυτική νησίδα Ίµια είχε γίνει ειρηνική κατάληψη µε τουρκικές λέµβους: Το ανέφερε ο ίδιος ο Μπαϊκάλ σε τουρκικό τηλεοπτικό σταθµό που παρακολουθούσαν αρµόδιες ελληνικές υπηρεσίες και το επιβεβαίωσε άµεσα το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Η µόνη πληροφορία που µπορεί να έδωσαν οι Αµερικανοί στην τότε ελληνική κυβέρνηση και που καµία ελληνική υπηρεσία ή οι Ένοπλες ∆υνάµεις δεν θα µπορούσαν να γνωρίζουν, παρά µόνο οι ΗΠΑ, αφορούσε το ενδεχόµενο επικείµενης τουρκικής επίθεσης. Και που θα µπορούσε να είναι και αµερικανική µπλόφα για να φοβηθεί η τότε ελληνική κυβέρνηση και να εκλιπαρήσει την αµερικανική παρέµβαση. Όπως δηλαδή και έγινε και αισθάνθηκε την υποχρέωση να ευχαριστήσει δηµοσίως από του βήµατος της Βουλής την αµερικανική κυβέρνηση!
Το ζήτηµα είναι ότι η αµερικανική παρέµβαση «συνοδεύτηκε» και από την έκτοτε δηµιουργία «γκρίζων ζωνών» στην περιοχή! Οι επικρίσεις σε βάρος των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων βρίσκονται σε προφανή αναντιστοιχία µε όσα ειπώθηκαν κατά τη σχετική συζήτηση στη Βουλή για την κρίση των Ιµίων στις 31 Ιανουαρίου του 1996. «Θέλω -είχε πει ο τότε πρωθυπουργός- να ευχαριστήσω τις Ένοπλες ∆υνάµεις για το υψηλό φρόνηµα και την ετοιµότητα που επέδειξαν» (sic). Στην ίδια συζήτηση στη Βουλή από την τότε ελληνική κυβέρνηση είχε υποστηριχθεί κατά λέξη ότι «η ελληνική κυβέρνηση επέτυχε την απεµπλοκή των ελληνικών και τουρκικών δυνάµεων στον χώρο των Ιµίων και την αποκλιµάκωση της κρίσης.
Η απεµπλοκή επετεύχθη χωρίς καµία απολύτως διαπραγµάτευση µε την τουρκική πλευρά. Ματαιώθηκε έτσι η επιδίωξη της Άγκυρας να εξαναγκάσει την Ελλάδα σε διαπραγµατεύσεις σε σχέση µε το νοµικό καθεστώς των βραχονησίδων». Όµως οι Τούρκοι ήταν εκείνοι -όπως οι ίδιοι εκ των υστέρων αποκάλυψαν- που είχαν προτείνει πρώτοι, µε πρότασή τους στον Έλληνα πρεσβευτή στην Άγκυρα, να αποσύρει η ελληνική κυβέρνηση δυνάµεις και σηµαία για να αποσύρουν και αυτοί τις δικές τους δυνάµεις και να κατεβάσουν και την ηµισέληνο.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή
Όµως άλλα προκύπτουν από έγγραφο που συνετάγη από επιτροπή µε βάση σχετική απόφαση του ΓΕΕΘΑ της 1ης Φεβρουαρίου του 1996 απαρτιζόµενη από έναν ταξίαρχο, έναν συνταγµατάρχη, έναν αντισυνταγµατάρχη και έναν πλωτάρχη. Η καταγραφή των γεγονότων, µε βάση το πολεµικό ηµερολόγιο και τις εκδοθείσες προφορικές και έγγραφες διαταγές, αποκαλύπτει: Από της 8ης πρωινής της 28ης Ιανουαρίου του 1996 το περιπολικό «ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ» είχε διαπιστώσει να κυµατίζει σε µικρό ιστό επί της ανατολικότερης εκ των δύο νησίδων τουρκική σηµαία.
Ήταν η σηµαία που είχε τοποθετήσει συνεργείο της τουρκικής εφηµερίδος «Χουριέτ», µεταβαίνοντας στα Ίµια µε ιδιωτικό ελικόπτερο. Αµέσως διατάχθηκε ο απόπλους της τορπιλακάτου «ΑΝΤΩΝΙΟΥ» και του «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗ» µε κατεύθυνση τα Ίµια καθώς και συνδυασµένη ενέργεια µε άνδρες των Μονάδων Υποβρυχίων Καταστροφών. Εποµένως όσα συνέβησαν ήταν (α) από την πρώτη στιγµή σε γνώση των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων καθώς και (β) από την πρώτη στιγµή οι ελληνικές Ένοπλες ∆υνάµεις ήταν σε ετοιµότητα για αντιµετώπιση της κρίσης, µε σειρά ενεργειών και επί τη βάσει της βασικής φιλοσοφίας και αρχής ότι «η ετοιµότης των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων θα πρέπει να προηγείται της αντίστοιχης τουρκικής ώστε να υπάρχει ανά πάσα στιγµή τακτικό πλεονέκτηµα υπέρ ηµών». Αµέσως δε οι ελληνικές δυνάµεις είχαν αφαιρέσει την τουρκική σηµαία, υψώνοντας στη θέση της την ελληνική.
Άρα οι Ένοπλες ∆υνάµεις και η ηγεσία τους ήξεραν τι έκαναν και για ό,τι πιθανώς δεν έπραξαν -όπως αποκαλύπτεται κατωτέρω- τους συνεκράτησαν οι διαταγές της πολιτικής ηγεσίας! Όσον αφορά τη µη αποτελεσµατικότητα των Ενόπλων ∆υνάµεων: Καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσεως είχαν δοθεί από το ΓΕΕΘΑ και το ΓΕΝ σαφείς εντολές (α) για χρήση βίας, για αυτοάµυνα, (β) για χρήση προειδοποιητικών βολών στην περίπτωση που επιχειρούσαν τουρκικά ελικόπτερα να προσγειωθούν, (γ) για έκδοση σήµατος για τον απόπλου του Στόλου και ακόµη (δ) για κατάρριψη τουρκικών ελικοπτέρων που θα επιχειρούσαν να προσγειωθούν στα Ίµια.
Ως προς την αποφασιστικότητα των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων: Τη διακοπή της σχεδίασης της ανακατάληψης των Ιµίων είχε διατάξει όχι ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ αλλά ο υφυπουργός Εθνικής Αµύνης. ∆ηλαδή η πολιτική ηγεσία της εποχής! Όσον αφορά την υποτιθέµενη ειδοποίηση της Ελλάδος, από τις ΗΠΑ και όχι από τις ελληνικές δυνάµεις ή υπηρεσίες, ότι στη δυτική νησίδα Ίµια είχε γίνει ειρηνική κατάληψη µε τουρκικές λέµβους: Το ανέφερε ο ίδιος ο Μπαϊκάλ σε τουρκικό τηλεοπτικό σταθµό που παρακολουθούσαν αρµόδιες ελληνικές υπηρεσίες και το επιβεβαίωσε άµεσα το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Η µόνη πληροφορία που µπορεί να έδωσαν οι Αµερικανοί στην τότε ελληνική κυβέρνηση και που καµία ελληνική υπηρεσία ή οι Ένοπλες ∆υνάµεις δεν θα µπορούσαν να γνωρίζουν, παρά µόνο οι ΗΠΑ, αφορούσε το ενδεχόµενο επικείµενης τουρκικής επίθεσης. Και που θα µπορούσε να είναι και αµερικανική µπλόφα για να φοβηθεί η τότε ελληνική κυβέρνηση και να εκλιπαρήσει την αµερικανική παρέµβαση. Όπως δηλαδή και έγινε και αισθάνθηκε την υποχρέωση να ευχαριστήσει δηµοσίως από του βήµατος της Βουλής την αµερικανική κυβέρνηση!
Το ζήτηµα είναι ότι η αµερικανική παρέµβαση «συνοδεύτηκε» και από την έκτοτε δηµιουργία «γκρίζων ζωνών» στην περιοχή! Οι επικρίσεις σε βάρος των ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων βρίσκονται σε προφανή αναντιστοιχία µε όσα ειπώθηκαν κατά τη σχετική συζήτηση στη Βουλή για την κρίση των Ιµίων στις 31 Ιανουαρίου του 1996. «Θέλω -είχε πει ο τότε πρωθυπουργός- να ευχαριστήσω τις Ένοπλες ∆υνάµεις για το υψηλό φρόνηµα και την ετοιµότητα που επέδειξαν» (sic). Στην ίδια συζήτηση στη Βουλή από την τότε ελληνική κυβέρνηση είχε υποστηριχθεί κατά λέξη ότι «η ελληνική κυβέρνηση επέτυχε την απεµπλοκή των ελληνικών και τουρκικών δυνάµεων στον χώρο των Ιµίων και την αποκλιµάκωση της κρίσης.
Η απεµπλοκή επετεύχθη χωρίς καµία απολύτως διαπραγµάτευση µε την τουρκική πλευρά. Ματαιώθηκε έτσι η επιδίωξη της Άγκυρας να εξαναγκάσει την Ελλάδα σε διαπραγµατεύσεις σε σχέση µε το νοµικό καθεστώς των βραχονησίδων». Όµως οι Τούρκοι ήταν εκείνοι -όπως οι ίδιοι εκ των υστέρων αποκάλυψαν- που είχαν προτείνει πρώτοι, µε πρότασή τους στον Έλληνα πρεσβευτή στην Άγκυρα, να αποσύρει η ελληνική κυβέρνηση δυνάµεις και σηµαία για να αποσύρουν και αυτοί τις δικές τους δυνάµεις και να κατεβάσουν και την ηµισέληνο.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή
