Θεατές και θιασώτες µιας ύβρεως

Στους αρχαίους έννοια µε ηθικό περιεχόµενο, κατά βάσιν, η Ύβρις ταυτιζόταν µε την αλαζονεία και την υπερβολική αυτοπεποίθηση που ωθεί τον άνθρωπο να ξεπερνά τα όριά του. Συνοδευόταν δε από την τύφλωση του νου, την Άτη και τελικά µε τη Νέµεσι.

Στα δικά µας τώρα. Σε µία µάνα της έλαχε η µοίρα να βιώσει το χειρότερο δράµα που µπορεί να αντέξει ένας γονιός. Αν το αντέξει. Να χάσει το παιδί της. Ο πόνος είναι ανείπωτος και κανένας παρηγορητικός λόγος δεν υπάρχει -ούτε έχει βρεθεί- που να τον απαλύνει και στο ελάχιστο. Οι περισσότεροι λυγίζουν. Άλλοι πάλι –και ίσως έχουµε ένα µοναδικό παράδειγµα- θεωρούν τον πόνο τους ευκαιρία, καθώς ο πόνος αυτός και το δράµα που κρύβει είναι φυσικό να προκαλούν τη συµπόνοια και τον οίκτο. Ποιος όµως αδίστακτος είναι εκείνος που έπεισε τη µάνα αυτή ότι τα εύλογα συναισθήµατα των άλλων είναι κατάλληλα για τη δική της ανάδειξη σε έναν χώρο που ούτε τον είχε πιθανώς σκεφτεί πριν από το προσωπικό της δράµα; Και για να προσελκύσει κάποιους από αυτούς που συµπονούν και οικτίρουν -διότι δεν είναι όλοι οι συµπάσχοντες αφελείς- όχι για τη δικαίωση, στην περίπτωση που το κράτος έχει και τη δική του ευθύνη για το δράµα της µάνας. Αλλά για τη δηµιουργία προϋποθέσεων για µία νέα δική της σταδιοδροµία: Στον ελκυστικό χώρο της πολιτικής που ταυτίζεται µε την εξουσία. Επί των άλλων.

Συνιστά άραγε ύβρι τελικώς µία τέτοια στάση; Με άλλα λόγια, η πεζή εκµετάλλευση του πόνου που προκάλεσε ένας άδικος, πέρα για πέρα, θάνατος; Θα µπορούσε, ίσως πει κάποιος. Όµως την ύβρι τη θεµελιώνουν ως τέτοια και της δίνουν έκταση δύο άλλα στοιχεία του δράµατος: Το ένα είναι ότι άλλοι γονείς, οι οποίοι βρέθηκαν στην ίδια θλιβερή θέση µε εκείνην της µάνας, έχουν απορρίψει τη συγκεκριµένη επιδίωξη να αναδειχθεί αυτή µέσα από την πολιτική. Γιατί περί ανάδειξης πρόκειται (όσο κι αν το µέλλον είναι άδηλο) καθώς είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχουν τα φόντα και τα προσόντα να πρωταγωνιστήσει το πρόσωπο αυτό στην πολιτική σκηνή της Ελλάδας. Ας µη γελιόµαστε και ούτε να κοροϊδεύουν εαυτούς όσοι βλέπουν στο πρόσωπο αυτής της συγκεκριµένης µάνας την αντιπαράθεση µιας δήθεν αντισυστηµικότητας στους καθιερωµένους κανόνες, θεσµούς και τα έννοµα όργανά τους που συνιστούν µία ευνοµούµενη πολιτεία. Συγκροτηµένη και δηµοκρατική.

Πρόκειται ακόµη για µία στάση που ακυρώνει εν τη γενέσει της τις όποιες καλές προθέσεις θα µπορούσε, καθ’ υπερβολήν, να αναζητήσει κανείς στην επιδίωξη µιας πολιτικής σταδιοδροµίας για κάτι νέο. Όταν µάλιστα µοναδικό µόνο προσόν γι’ αυτήν είναι η συµπόνοια και ο οίκτος των άλλων.

Η αποδοκιµασία ενός τέτοιου πολιτικού εγχειρήµατος από άλλους πληγέντες γονείς θα µπορούσε να πει κανείς ότι αποτελεί ένα είδος πρώτης λαϊκής αποδοκιµασίας της πολιτικής αυτής επιδίωξης. Και αυτό ασχέτως του τι µπορεί να καταγράφουν οι δηµοσκοπήσεις, καθώς τα όποια θετικά υπέρ του εγχειρήµατος αυτού, τουλάχιστον σε αυτήν τη φάση, διαµορφώνονται και από την ανυπαρξία αξιόπιστης αντιπολίτευσης, παρ’ όλο που µεγάλος αριθµός κοµµάτων συνωστίζεται σε αυτήν! Και αυτή η αποδοκιµασία έχει την ουσιαστική της σηµασία. ∆ιότι οι άλλοι, που σαν αγέλη ταυτίζονται µε το προετοιµαζόµενο εγχείρηµα, δεν το κάνουν από την αξιολόγηση µιας πολιτικής προσωπικότητας η οποία µπορεί να αλλάξει ό,τι δεν τους αρέσει, αλλά επειδή διακατέχονται από έναν αντισυστηµικό, υποτίθεται, φανατισµό κι επειδή δεν τους αρέσει η µορφή του ενός ή του άλλου. Η ακραία έκφραση της επιπολαιότητας ενός πολίτη που επιδιώκεται να εκδηλωθεί ως µία αντίδραση, υποτίθεται, στο σηµερινό πολιτικό κατεστηµένο.

Υπάρχει και άλλο στοιχείο, όπως προαναφέρθηκε που εµπεδώνει τα χαρακτηριστικά της ύβρεως. Και αυτό το στοιχείο είναι το γεγονός ότι αφέθηκε η µάνα να παρασυρθεί, µέσα στον πόνο που καθιστά ευάλωτο τον κάθε άνθρωπο, από επιτήδεια πολιτικά πρόσωπα τα οποία θέλησαν να εκµεταλλευθούν τη µεσσιανική µαταιοδοξία που της καλλιέργησαν. Αποτελούν τη ντροπή του πολιτικού συστήµατος και την επιβεβαίωση της κατάπτωσής του, το οποίο όµως η µάνα δεν είναι σε θέση να αναβαθµίσει, όπως προφανώς την έπεισαν, εµπαίζοντάς την για δικό τους έµµεσο αλλά σίγουρο όφελος.

Μία λέξη αρµόζει σε όλα αυτά. Κρίµα. Πολύ κρίµα…