Το ζήτηµα της Ουκρανίας και ειδικότερα η ιµπεριαλιστικής αντίληψης πρόκληση της Ρωσίας -συνοδευόµενη από το ανήκουστο δόγµα Πούτιν ότι η ισχύς υπερισχύει των διεθνών δεσµεύσεων- αναδεικνύουν µία δυσοίωνη προοπτική και έναν φόβο που συνδέεται µε τα ελληνοτουρκικά προβλήµατα.

Ο φόβος αυτός προκαλείται από την προβολή της ιστορικής αναδροµής που έχει κάνει στο παρελθόν ο Πούτιν και από την οποία δεν φαίνεται να αφίσταται, έχοντας θεωρήσει λάθος του Λένιν την αυτονοµία της Ουκρανίας. Λάθος το οποίο επιδιώκει να διορθώσει σήµερα διά των όπλων. Θα µπορούσε µάλιστα να πει κανείς ότι αν θεωρούσε λάθος και τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, «νοµιµοποιείται» -κατά τις αντιλήψεις του αυτές- να την επανασυστήσει. ∆ηλαδή ισοπεδώνοντας τις πρώην «δηµοκρατίες» της.

Ανάλογη ιµπεριαλιστική αντίληψη περιλαµβάνει και η πολιτική Τραµπ µε παράδειγµα το ζήτηµα της Γροιλανδίας (για την οποία είπε ότι ήταν λάθος η παραχώρησή της από την Αµερική) και τον τρόπο που θέλει να παρεµβαίνει σε ό,τι δεν του αρέσει. Παρ΄ όλ’ αυτά επειδή λειτουργεί και µε αντίληψη εµπορικής συναλλαγής, έχει κάνει κάποια βήµατα πίσω, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι η εν γένει τακτική του δεν µπορεί να είναι παράδειγµα και πρότυπο για ηγέτες µε µεγαλοϊδεατικές βλέψεις. Όπως ο Ερντογάν.

∆εν είναι λίγοι που δικαιολογηµένα διατυπώνουν τον φόβο ότι ανάλογες «θεραπείες» για ό,τι θεωρεί η Τουρκία (δηλαδή ο Ερντογάν) ως ιστορικό λάθος των πολιτικών της προγόνων, επιδιώκει ο Τούρκος πρόεδρος δεδοµένου ότι:

α) έχει πει ότι ήταν λάθος η Συνθήκη της Λωζάννης την αναθεώρηση της οποίας επιδιώκει. Με κάθε ευκαιρία διατυµπανίζει τη µη εγκυρότητά της πλέον.

β) έχει εδώ και µήνες προβάλλει έντονα τον δικό του αναθεωρητισµό όχι µόνο στις σχέσεις της χώρας του µε την Ελλάδα αλλά και γενικότερα προσβλέποντας σε έναν νέο-οθωµανισµό κατά την ίδια έννοια που ο Πούτιν προσβλέπει σε έναν «πανρωσισµό». Ή ο Τραµπ µε το σύνθηµα MAGA (Να γίνει πάλι µεγάλη η Αµερική).

γ) οι προκλήσεις της Τουρκίας απέναντι στη χώρα µας είναι κλιµακούµενες και αδιάλειπτες, προφανώς για να στηρίξουν αυτό το «αναθεωρητικό σχέδιο». Κατόπιν τούτου είναι καθαρά προσχηµατικές οι όποιες συναντήσεις στις οποίες κατά τα άλλα ασµένως µετέχει, διότι δεν τον συµφέρει να δείχνει στη διεθνή κοινότητα την αδιαλλαξία του και κυρίως τις πραγµατικές επεκτατικές του βλέψεις.

Αυτή είναι η µία ανάγνωση των γεγονότων. Η ρεαλιστική µε βάση λεγόµενα αλλά και πράξεις. Μία άλλη ανάγνωση έχει να κάνει µε το γεγονός ότι ανεξαρτήτως των απώτερων βλέψεων της Άγκυρας, η Τουρκία βρίσκεται µάλλον σε δυσχερή θέση από τα ίδια τα γεγονότα της Ουκρανίας και της ρωσικής επέµβασης.

Κατ’ αρχάς παραµένει µία χώρα της Ατλαντικής Συµµαχίας, η οποία πάντως χώρα έχει αναπτύξει κατά προκλητικό τρόπο ιδιαίτερες σχέσεις µε τη Ρωσία προς µεγάλη δυσφορία της Ουάσινγκτον. Όµως η Τουρκία στη διεθνή σκηνή είναι µία σχιζοειδής περίπτωση, αντιπροσωπευτική της αλλοπρόσαλλης συµπεριφοράς και τακτικής του σηµερινού ηγέτη της. Αγόρασε πυραύλους S-400 από τη Ρωσία, αλλά συγχρόνως πούλησε drones στην Ουκρανία. Είναι υποχρεωµένη ως χώρα-µέλος του ΝΑΤΟ να καταδικάσει τη ρωσική εισβολή, αλλά συγχρόνως δεν επιθυµεί να χαλάσει τις σχέσεις της µε τη Μόσχα. Αυτό έγινε ακόµη πιο σαφές (όπως τουλάχιστον αναφέρουν οι σχετικές πληροφορίες) κατά την πρόσφατη συνάντησή του µε τον Αµερικανό πρόεδρο, όταν ο τελευταίος τού έθεσε ως όρο για να του πωλήσει τα F-35 τη διακοπή της αγοράς φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Κάτι που δεν είναι διαθέσιµος να κάνει ο Ερντογάν, επικαλεσθείς µάλιστα προς τον Τραµπ, σύµφωνα µε τις ίδιες πληροφορίες, ότι έρχεται βαρύς χειµώνας!

Παράλληλα όµως είναι στις προθέσεις της Τουρκίας (αποτέλεσµα της σχιζοειδούς εξωτερικής πολιτικής που ακολουθεί) να προβάλει και να αξιοποιεί τον ρόλο της ως νατοϊκή χώρα στο µαλακό υπογάστριο της Ρωσίας! Το ερώτηµα ποιος από τη ∆ύση την εµπιστεύεται είναι ζήτηµα άλλης συζήτησης.

Από την άλλη πλευρά βρίσκεται στη µέγγενη δύο αντίρροπων, εν δυνάµει, πιέσεων. Αφενός της, ανά πάσα στιγµή, διατύπωσης από τη Μόσχα απαίτησης να διέλθουν ρωσικά πολεµικά σκάφη από τα Στενά και αφετέρου της αυτονόητης υποχρέωσής της ως κράτους-µέλους του ΝΑΤΟ να µην επιτρέψει στην περίπτωση αυτή τη διέλευση. Έτσι θα διακινδύνευε τις σχέσεις της µε τη Μόσχα, τις οποίες ανέπτυξε ακόµη και σε στρατιωτικό επίπεδο µε την αγορά ρωσικών όπλων, απλώς και µόνο για να εκβιάσει τη ∆ύση.

Αυτή είναι η σηµερινή πραγµατικότητα για την Τουρκία που, στην ουσία φαίνεται να ακυρώνει την όποια απόπειρά της να εφαρµόσει ανάλογη «ιστορική» διόρθωση στα ελληνοτουρκικά σύνορα και στα κυριαρχικά δικαιώµατα της χώρας µας. Με άλλα λόγια, αυτήν τη φορά η Τουρκία δεν µπορεί να υποδυθεί τον ρόλο του «επιτήδειου ουδέτερου». Τίποτε όµως δεν είναι σίγουρο όταν έχεις απέναντί σου την Τουρκία…

Δημοσιεύτηκε στην "Απογευματινή"