Η γενιά των boomers βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που δεν είχε φανταστεί: τα παιδιά της επιλέγουν συνειδητά να μην αποκτήσουν δικά τους παιδιά. Αυτή η απόφαση, που κερδίζει συνεχώς έδαφος στις νεότερες γενιές, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και συζητήσεις στο διαδίκτυο, αποκαλύπτοντας ένα βαθύ χάσμα μεταξύ των προσδοκιών των γονέων και της πραγματικότητας που αντιμετωπίζουν τα ενήλικα παιδιά τους.

Το viral άρθρο που άνοιξε τη συζήτηση

Δημοσίευμα των New York Times με τίτλο «Η άρρητη θλίψη του να μην αποκτήσεις ποτέ εγγόνια» έφερε στο προσκήνιο ένα θέμα που απασχολεί χιλιάδες οικογένειες. Γονείς εκφράζουν την απογοήτευσή τους για το γεγονός ότι δεν θα ζήσουν την εμπειρία να γίνουν παππούδες και γιαγιάδες, παρόλο που σέβονται την επιλογή των παιδιών τους. Η ψυχολόγος Claire Bidwell Smith εξηγεί πως αυτοί οι επίδοξοι παππούδες βιώνουν έντονα συναισθήματα νοσταλγίας και απώλειας, ακόμα κι όταν συνειδητοποιούν ότι κανείς δεν τους χρωστάει εγγόνια.

Τα στατιστικά στοιχεία που ανησυχούν

Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center, το 2018 το 37% των Αμερικανών ενηλίκων κάτω των 50 ετών δήλωνε ότι δεν σκοπεύει να αποκτήσει παιδιά. Μέχρι το 2023, το ποσοστό αυτό εκτοξεύτηκε στο 47%. Αυτή η αύξηση δείχνει μια σαφή τάση που επηρεάζει άμεσα τη γενιά των boomers, οι οποίοι κινδυνεύουν να μη δει εγγόνια παρά τις προσδοκίες τους. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Αμερική, καθώς και στην Ελλάδα η υπογεννητικότητα αποτελεί καυτό ζήτημα με σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις.

Οι λόγοι που οδηγούν στην απόφαση

Η κύρια αιτία που οι νέοι άνθρωποι επιλέγουν να μην κάνουν παιδιά είναι απλή: δεν το επιθυμούν. Ωστόσο, πίσω από αυτή την απλότητα κρύβονται σύνθετοι παράγοντες. Το υψηλό κόστος ανατροφής, η κλιματική κρίση και η γενικότερη κατάσταση του πλανήτη αποτελούν σημαντικούς λόγους ανησυχίας. Οι millennials και η γενιά Z κληρονόμησαν έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις που οι προηγούμενες γενιές δεν αντιμετώπισαν με την ίδια ένταση.

Η ελληνική πραγματικότητα και οι οικονομικές δυσκολίες

Στην Ελλάδα, η κατάσταση παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Χαμηλοί μισθοί, υψηλά ενοίκια και η συνεχιζόμενη ακρίβεια εμποδίζουν τους εικοσάρηδες και τριαντάρηδες να σχεδιάσουν το μέλλον τους. Πολλοί δεν μπορούν καν να νοικιάσουν δικό τους σπίτι, πόσο μάλλον να σκεφτούν την απόκτηση παιδιού. Η γενιά που μεγάλωσε μέσα στην οικονομική κρίση βομβαρδίζεται καθημερινά με αρνητικές ειδήσεις για την κλιματική αλλαγή, τη βία και τα κοινωνικά προβλήματα, γεγονός που της αφαιρεί κάθε όρεξη να φέρει ένα παιδί σε αυτόν τον κόσμο.

Οι αντιδράσεις στα social media

Το άρθρο προκάλεσε χιλιάδες σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Χρήστες επισημαίνουν την ειρωνεία της κατάστασης: οι boomers που απολαμβάνουν τα ιδιόκτητα σπίτια τους και τη σύνταξή τους εκφράζουν απογοήτευση, ενώ τα παιδιά τους πνίγονται στα χρέη και αγωνίζονται να επιβιώσουν. Μια χρήστης έγραψε χαρακτηριστικά: «Κάθονται αναπαυτικά στο πεντάρι τους ενώ τα παιδιά τους δεν έχουν να πάνε supermarket, αλλά το θέμα είναι τι θέλουν αυτοί». Άλλοι επισημαίνουν ότι οι γονείς φορτώνουν συνεχώς τα παιδιά τους με αυτή τη θλίψη, δημιουργώντας επιπλέον ενοχές.

Το ελληνικό οικογενειακό μοντέλο

Στην Ελλάδα, η δυναμική διαφέρει σε κάποιο βαθμό. Οι γονείς συνήθως στηρίζουν οικονομικά τα παιδιά τους όσο μπορούν, ενώ οι παππούδες και οι γιαγιάδες αναλαμβάνουν ρόλους που θα έπρεπε να καλύπτει το κράτος, όπως τη δωρεάν φύλαξη των εγγονιών. Παράλληλα όμως, συχνά επεμβαίνουν σε προσωπικές επιλογές και εκφράζουν έντονες απόψεις για το πώς τα παιδιά τους πρέπει να ζουν, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος της γονεϊκότητας. Η περίφημη ερώτηση «Πότε θα κάνετε κανένα παιδάκι;» αποτελεί κλασικό παράδειγμα αυτής της παρέμβασης που προκαλεί εκνευρισμό και δυσαρέσκεια.

Δύο πλευρές με βάσιμα επιχειρήματα

Το ζήτημα παρουσιάζει δύο όψεις που και οι δύο έχουν βάση. Από τη μία, οι νεότερες γενιές αντιμετωπίζουν πρωτόγνωρες δυσκολίες που οι γονείς τους δεν βίωσαν με την ίδια ένταση. Από την άλλη, οι boomers και οι Gen Xers έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι δεν θα ζήσουν μια εμπειρία που οι προηγούμενες γενιές θεωρούσαν δεδομένη. Η γενιά των boomers κινδυνεύει να μη δει εγγόνια όχι από κακία των παιδιών της, αλλά λόγω συνθηκών που ξεπερνούν τις ατομικές επιλογές.

Η ψυχολογική προσέγγιση του θέματος

Η ψυχοθεραπεύτρια Torri Efron προτείνει έναν υγιή τρόπο επικοινωνίας μεταξύ των δύο γενεών. Οι γονείς μπορούν να μοιραστούν την απογοήτευσή τους με τα ενήλικα παιδιά τους, αλλά χωρίς να ασκούν πίεση. Είναι σημαντικό να διευκρινίζουν ότι δεν επιδιώκουν να τα κάνουν αλλάξει γνώμη ούτε περιμένουν από αυτά να διορθώσουν τα αρνητικά τους συναισθήματα. Έτσι, τα παιδιά μπορούν να ακούσουν και να συμπονέσουν χωρίς να νιώθουν ενοχές.

Αντίστοιχα, τα ενήλικα παιδιά πρέπει να μπορούν να εκφράσουν τις ανησυχίες τους χωρίς οι γονείς να προσφέρουν άμεσες λύσεις όπως οικονομική βοήθεια ή υπόσχεση φύλαξης. Η προσφορά λύσεων μπορεί να κάνει κάποιον να αισθάνεται ότι δεν ακούγεται πραγματικά. Το προτιμότερο είναι η αναγνώριση των συναισθημάτων του άλλου και η αποδοχή τους χωρίς κρίση. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει και τις δύο πλευρές να διαχειριστούν καλύτερα μια κατάσταση που επηρεάζει όλο και περισσότερες οικογένειες στην Ελλάδα και διεθνώς.