Ερευνητές μελέτησαν έναν από τους πιο γνωστούς μετεωρίτες παγκοσμίως, τον επονομαζόμενο Black Beauty, ο οποίος αποτελεί κομμάτι του πλανήτη Άρη που κατέληξε στη Γη έπειτα από μια ισχυρή πρόσκρουση στον Κόκκινο Πλανήτη. Το υλικό του χρονολογείται περίπου 4,48 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, γεγονός που τον καθιστά ένα από τα αρχαιότερα δείγματα αρειανού υλικού που έχουν βρεθεί στο ηλιακό μας σύστημα. Μέχρι σήμερα, η ανάλυση του μετεωρίτη απαιτούσε την κοπή και τη σύνθλιψη τμημάτων του, κάτι που οδηγούσε στην καταστροφή πολύτιμου υλικού. Πλέον όμως, χάρη στην εξέλιξη της υπολογιστικής τομογραφίας (CT), οι επιστήμονες μπορούν να εξετάζουν τέτοια δείγματα χωρίς να τα καταστρέφουν.

Διαβάστε: Ρωσία: Μετεωρίτης προσγειώθηκε σε σκεπή σπιτιού - Η ιδιοκτήτρια τον πούλησε στην Ακαδημία Επιστημών (Βίντεο)

Πώς εξέτασαν τον μετεωρίτη οι ερευνητές

Στη συγκεκριμένη μελέτη χρησιμοποιήθηκαν δύο διαφορετικοί τύποι σαρωτών. Ο πρώτος είναι η ακτινογραφική CT, ευρέως διαδεδομένη στην ιατρική, η οποία εντοπίζει αποτελεσματικά βαριά και πυκνά στοιχεία όπως ο σίδηρος και το τιτάνιο. Ο δεύτερος είναι η CT νετρονίων, μια λιγότερο συνηθισμένη μέθοδος που χρησιμοποιεί νετρόνια αντί για ακτίνες Χ και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην ανίχνευση υδρογόνου, βασικού συστατικού του νερού.

Οι ερευνητές εφάρμοσαν και τις δύο τεχνικές σε ένα μικρό, γυαλισμένο δείγμα του Black Beauty. Κατά την ανάλυση, εντόπισαν στο εσωτερικό του μικροσκοπικά θραύσματα βράχου, γνωστά στη γεωλογία ως κλάστες. Αν και η παρουσία κλαστών ήταν αναμενόμενη —καθώς ο μετεωρίτης σχηματίστηκε από πρόσκρουση— το είδος ορισμένων από αυτούς ήταν άγνωστο μέχρι σήμερα.

Πρόκειται για υδρογόνο-πλούσια οξυυδροξείδια σιδήρου (H-Fe-ox), τα οποία καταλάμβαναν περίπου 0,4% του όγκου του δείγματος, μεγέθους όσο ένα νύχι. Παρά τη μικρή τους αναλογία, τα συσσωματώματα αυτά περιείχαν έως και 11% της συνολικής ποσότητας νερού του μετεωρίτη.

Συνολικά, το Black Beauty περιέχει περίπου 6.000 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm) νερού, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό για τον σημερινό Άρη. Τα ευρήματα αυτά έρχονται να συμπληρώσουν τις ενδείξεις νερού που έχει καταγράψει το ρόβερ Perseverance στον κρατήρα Jezero, ενισχύοντας την άποψη ότι το νερό υπήρχε εκτεταμένα στην επιφάνεια του πλανήτη στο μακρινό παρελθόν.

Παρότι ο μετεωρίτης προέρχεται από διαφορετική περιοχή του Άρη σε σχέση με τα δείγματα του Perseverance, τα δεδομένα δείχνουν ότι ο πλανήτης φιλοξενούσε νερό σε μεγάλη κλίμακα και πιθανότατα σε υγρή μορφή πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.

Ο Black Beauty λειτουργεί ουσιαστικά σαν μια αυτόνομη αποστολή επιστροφής δειγμάτων, προσφέροντας στους επιστήμονες τη δυνατότητα να μελετήσουν τον Άρη απευθείας στη Γη. Στόχος των ερευνητών ήταν να εφαρμόσουν παρόμοιες μη καταστροφικές τεχνικές και σε δείγματα από την αποστολή Mars Sample Return, καθώς οι σαρώσεις CT μπορούν να «δουν» ακόμη και μέσα από τα προστατευτικά περιβλήματα τιτανίου.

Ωστόσο, μετά την πρόσφατη ακύρωση του προγράμματος, η άφιξη τέτοιων δειγμάτων ίσως καθυστερήσει σημαντικά. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει προγραμματισμένη κινεζική αποστολή επιστροφής δειγμάτων, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να μη χρειαστεί να περιμένουμε πολλά χρόνια ακόμη. Μέχρι τότε, η ανάλυση αρειακών μετεωριτών με μη καταστροφικές μεθόδους παραμένει μια εξαιρετικά πολύτιμη ερευνητική προσέγγιση.