Στην ελληνική μυθολογία, ο Χάροντας μετέφερε με τη βάρκα του τις ψυχές όσων μόλις είχαν πεθάνει από τη μία όχθη του Αχέροντα στην άλλη, εκεί όπου βρισκόταν η πύλη του Άδη. Σύμφωνα με ερευνητές, ο Χάροντας… ίσως «υπάρχει» και παίρνει τη μορφή ενός ψυχεδελικού νευροχημικού.

Παλαιότερη μελέτη υποστηρίζει ότι ο μύθος του Χάροντα ενδέχεται να έχει βάση στην πραγματικότητα. Επιστήμονες από το Imperial College του Λονδίνου εντόπισαν ενδείξεις ότι ένα ψυχεδελικό νευροχημικό θα μπορούσε να σχετίζεται με τη μετάβαση της ανθρώπινης ψυχής στη μεταθανάτια εμπειρία.

Το μόριο αυτό ονομάζεται DMT (Ν,Ν-Διμεθυλτρυπταμίνη). Πρόκειται για μια φυσική ουσία που συναντάται σε φυτά, σε ζώα και πιθανόν ακόμη και στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Η κατανάλωσή της προκαλεί έντονες οπτικές και ακουστικές παραισθήσεις. Οι επιστήμονες εντόπισαν στοιχεία που δείχνουν ότι το DMT ενδέχεται να ευθύνεται για τα ισχυρά οράματα που βιώνουν άνθρωποι κατά τη διάρκεια επιθανάτιων εμπειριών (Near Death Experiences – NDEs), οι οποίες εμφανίζονται όταν κάποιος βρίσκεται πολύ κοντά στον θάνατο. Όσοι έχουν επιβιώσει από τέτοιες εμπειρίες περιγράφουν συχνά εικόνες όπως η συνάντηση με νεκρούς αγαπημένους, η θέαση του «ουρανού» ή ακόμη και το άκουσμα της φωνής του Θεού.

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι οι επιθανάτιες εμπειρίες παρουσιάζουν αξιοσημείωτες ομοιότητες με όσα αναφέρουν άνθρωποι που έχουν κάνει ψυχαγωγική χρήση DMT. Το εύρημα αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι, λίγο πριν από τον θάνατο, ο εγκέφαλος μπορεί να πλημμυρίζει από αυτό το ψυχεδελικό νευροχημικό.

Ο Ντέιβιντ Λουκ, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Γκρίνουιτς στο Λονδίνο, επισημαίνει ότι υπάρχουν ενδείξεις πως το DMT απελευθερώνεται σε αυξημένες ποσότητες τη στιγμή του θανάτου στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Όπως εξηγεί, η μόνη άμεση απόδειξη για απελευθέρωση DMT τη στιγμή του θανάτου έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα σε ζώα, ωστόσο, με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ειδικοί «μπορούν να συμπεράνουν ότι κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στους ανθρώπους».


Τα πειράματα

Ενδεικτικά, πειράματα σε αρουραίους έχουν δείξει ότι ο εγκέφαλός τους μπορεί να παράγει αυτό το ψυχοδραστικό νευροχημικό και να απελευθερώνει μεγάλες ποσότητες ακριβώς πριν από τον θάνατο. Το εύρημα αυτό θεωρείται ισχυρή ένδειξη ότι παρόμοιος μηχανισμός ενδέχεται να λειτουργεί και στους ανθρώπους, καθώς αρκετά γνωστικά φαινόμενα που παρατηρούνται σε αρουραίους συχνά εμφανίζονται και στον άνθρωπο.

Ωστόσο, όπως τονίζει η νευροεπιστήμονας Έιμι Ρέιτσελτ, ειδική στις νευροεκφυλιστικές παθήσεις, «τα ζώα μπορεί να διαθέτουν διαφορετικούς μηχανισμούς παραγωγής νευροδιαβιβαστών και μεταβολισμού ουσιών». Γι’ αυτόν τον λόγο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα ώστε να επιβεβαιωθεί αν οι παραισθήσεις που βιώνουν οι άνθρωποι λίγο πριν από τον θάνατο συνδέονται πράγματι με το DMT.

Παρόλα αυτά, η σημαντική επικάλυψη μεταξύ των εμπειριών από χρήση DMT και των επιθανάτιων εμπειριών ενισχύει το ενδεχόμενο ύπαρξης σχέσης. Στο πλαίσιο αυτό, ερευνητές του Imperial College του Λονδίνου διερεύνησαν τις ομοιότητες χορηγώντας DMT και εικονικό φάρμακο σε 13 συμμετέχοντες, οι οποίοι στη συνέχεια συμπλήρωσαν ένα επικυρωμένο και ευρέως χρησιμοποιούμενο ερωτηματολόγιο μέτρησης επιθανάτιων εμπειριών.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, προέκυψε «μια εντυπωσιακή ομοιότητα ανάμεσα στις δύο καταστάσεις, η οποία δικαιολογεί περαιτέρω διερεύνηση».