Η μνήμη του Αγίου Χαραλάμπους του Θαυματουργού τιμάται σήμερα (10/02) από την Εκκλησία, καθώς σε πολλά μέρη της Ελλάδας θεωρείται προστάτης των πασχόντων από λοιμώδη νοσήματα. Επίσης, ο Άγιος Χαράλαμπος είναι πολιούχος του Πύργου Ηλείας, της Πρέβεζας, της Κέας, του Ληξουρίου και των Παξών. Ο Άγιος Χαράλαμπος απεικονίζεται πατώντας την πανώλη, η οποία παρουσιάζεται, σαν ένα τερατόμορφο γύναιο που «ξεβράζει» καπνούς από το στόμα. Γι’ αυτό του έδωσε ο Θεός την χάριν αυτήν, όπως αναφέρει το ekklisiaonline.
Ήταν μεγάλη η υπηρεσία, που προσέφερε ο Άγιος στους γεωργούς τότε που δεν υπήρχαν κτηνίατροι, τα δε βόδια ήτανε αναγκαιότατα στην οικογένεια. Παλαιότερα οι ζευγολάτες, την παραμονή της γιορτής του Αγίου ανάβανε στα σπίτια τους κοντά στο τζάκι μια μεγάλη λαμπάδα από καθαρό κερί εις μνήμην του Αγίου και καιγότανε όλη την νύχτα. Το δε πρωί πηγαίνανε πρόσφορο στην Εκκλησία για να λειτουργηθεί. Και όλα αυτά για να φυλάξει ο Άγιος Χαράλαμπος τα βόδια του γερά καθ’ όλη τη χρονιά. Είναι προστάτης και όλων των ζώων. Γι’ αυτό στην Κρήτη οι τσοπάνηδες, όταν τα ζωντανά τους δεν πάνε καλά, τον παρακαλούνε να τα θεραπεύσει.
Η θαυματουργή δράση του Αγίου Χαραλάμπους
Στην Πρέβεζα ο Άγιος Χαράλαμπος είναι πολιούχος. Στην Εικόνα του κρεμάνε πλήθος αφιερωμάτων. Από τα αφιερώματα χαρακτηριστικό είναι ένα πουκαμισάκι που κατασκευάζεται από πανί. Αυτό γίνεται σε μια μέρα και για αυτό λέγεται και μονομερίτικο. Αυτό συμβαίνει ως εξής: Κάποια νύχτα συγκεντρώνονται σ’ ένα σπίτι μερικές γυναίκες, όπου γνέθουν και υφαίνουν βαμβάκι. Μ’ αυτό το ύφασμα, που γίνεται σε μια μέρα φτιάχνουν το πουκαμισάκι. Το αφιέρωμα αυτό ξεκινά από ένα γεγονός που αναφέρεται στην θαυματουργή δράση του Αγίου. Κάποτε τον Άγιο Χαράλαμπο τον επισκέφθησαν χωρικοί που εγκατέλειψαν την πατρίδα τους κι’ έτρεξαν κοντά του γιατί η πανώλης τους θέριζε καθημερινώς. Από ευγνωμοσύνη δε διότι ο Άγιος στάθηκε προστάτης τους, του έκαναν δώρο ένα πουκάμισο που γεννήθηκε και πλέχθηκε από βαμβάκι και ράφτηκε μέσα σε μια μέρα.