Το μυθιστόρημα «Η Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1936 και σήμερα, 90 χρόνια μετά, γνωρίζει μια νέα περίοδο αναγνώρισης, ιδιαίτερα μετά τη μεταφορά του σε τηλεοπτική σειρά, ενώ στο πρόσφατο παρελθόν, ο εγγονός του συγγραφέα, Δημήτρης Τάρλοου, είχε μεταφέρει το έργο και στη θεατρική σκηνή, επίσης με μεγάλη επιτυχία.


Τι είναι η «Χίμαιρα» και γιατί χαρακτηρίζεται «μεγάλη»

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, η Χίμαιρα ήταν ένα τρομερό μυθικό πλάσμα που έβγαζε φωτιά, είχε σώμα κατσίκας, κεφάλι λιονταριού και ουρά που κατέληγε σε φίδι. Άλλες περιγραφές τη θέλουν πολυκέφαλη, συχνότερα τρικέφαλη, με κεφάλια λιονταριού, κατσίκας και δράκοντα. Στο έργο του Καραγάτση, η «Χίμαιρα» μεταφέρεται στον πραγματικό κόσμο και ξεκινά ένα ταξίδι που μοιάζει να μην έχει επιστροφή.

Πρόκειται για την ιστορία της Μαρίνας, μιας νεαρής Γαλλίδας που ερωτεύεται, παντρεύεται και ακολουθεί τον σύζυγό της στη Σύρα, στο πατρικό του σπίτι στην Επισκοπή. Εκεί ζει υπό τον βαρύ και αποδοκιμαστικό ίσκιο της πεθεράς της. Καθώς η Μαρίνα δένει τη μοίρα της με τα καράβια του άντρα της, κάθε εσωτερική της αναστάτωση αντανακλάται με παράδοξο τρόπο στη ζωή τους. Όταν έρχεται η οικονομική καταστροφή, η οποία συνδέεται άμεσα με την ψυχική φθορά της ηρωίδας, όλα εγκλωβίζονται σε έναν φαύλο κύκλο έρωτα και θανάτου.

Η «Χίμαιρα» κυκλοφόρησε αρχικά σε μορφή νουβέλας, ως ένα ψυχογράφημα με στοιχεία ποιητικού ρεαλισμού, το οποίο προσεγγίζει την ηρωίδα με μια σχετική αφαιρετικότητα και αποστασιοποίηση. Ο λόγος δεν είχε θαλασσινό ύφος, ούτε περιείχε εκτενείς φιλοσοφικούς στοχασμούς ή ποιητικές αναφορές. Το έργο δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό «Νέα Εστία».

Το 1953, ο Καραγάτσης επέστρεψε στη «Χίμαιρα» και ξαναδούλεψε το κείμενο, αυτή τη φορά από μια πιο λυρική και φιλοσοφική σκοπιά, περιγράφοντας εκ νέου το ταξίδι της ηρωίδας σε «αχαρτογράφητα νερά». Το αποτέλεσμα αυτής της επεξεργασίας ήταν η «Μεγάλη Χίμαιρα», δηλαδή η ανανεωμένη εκδοχή της νουβέλας που είχε γράψει 17 χρόνια νωρίτερα.