Σε απόσταση αναπνοής από το κέντρο της Αθήνας βρίσκεται ένας επίγειος παράδεισος με μακραίωνη ιστορία. Πλησιάζοντας στη Μονή Πεντέλης, ο επισκέπτης νιώθει αμέσως τη γαλήνη της πίστης να τον περιβάλλει. Εκεί, στο «Όρος των Καθαρών», εγκαταστάθηκαν κάποτε ασκητές και ερημίτες, αναζητώντας την πνευματική ηρεμία σε σπηλιές κρυμμένες στις πλαγιές του βουνού.

Η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που ιδρύθηκε το 1578, παραμένει έως σήμερα ένας ακλόνητος «φάρος» ορθοδοξίας και παιδείας. Το ντοκιμαντέρ του parapolitika.gr μάς ξεναγεί σε αυτόν τον ιερό τόπο, αναδεικνύοντας τη διαδρομή του Αγίου Τιμοθέου, αλλά και τον ρόλο που διαδραμάτισε το μοναστήρι στη διαφύλαξη της πνευματικότητας, παιδείας και του πολιτισμού.

Η ιστορία του Άγιου Τιμόθεου

Ο Μητροπολίτης Θερμοπυλών κ. Ιωάννης, Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Κοιμήσεως της Θεοτόκου, περιγράφει τη διαδρομή του Αγίου Τιμοθέου, ο οποίος, αναζητώντας πνευματικό καταφύγιο μετά την αποχώρησή του από τη Χαλκίδα, οδηγήθηκε στις σπηλιές της Πεντέλης.

Αναζητώντας τον κατάλληλο τόπο για να εγκατασταθεί, έφτασε στο σημείο όπου σήμερα υψώνεται το Μοναστήρι. Εκεί βρήκε μια ταπεινή καλύβα με την πόρτα μισάνοιχτη. Στο εσωτερικό της, αντίκρισε έναν μοναχό που είχε μόλις κοιμηθεί, κρατώντας στην αγκαλιά του την εικόνα της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας. Αφού περιποιήθηκε με σεβασμό το άψυχο σώμα, ο Άγιος Τιμόθεος εξέλαβε το γεγονός ως θεϊκό σημάδι και πρόσκληση της Παναγίας να παραμείνει στον τόπο αυτό. Περιηγήθηκε σε ολόκληρο το βουνό, συγκέντρωσε τους διάσπαρτους μοναχούς της περιοχής και ίδρυσε την αδελφότητα που συγκρότησε το ιστορικό μοναστήρι.

Πολύ σύντομα, η φήμη της Μονής εξαπλώθηκε στις γύρω περιοχές, με τους πιστούς να καταφθάνουν με κάθε μέσο για να προσευχηθούν. Είναι αξιοσημείωτο πως, από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα, η Μονή δεν έμεινε ούτε μία ημέρα χωρίς μοναστική παρουσία.

Παρόλο που ο ναός οικοδομήθηκε σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, οι εξαιρετικά καλοδιατηρημένες αγιογραφίες του προκαλούν ιδιαίτερη εντύπωση. Δεσπόζουσα θέση στο ιερό κατέχει η Πλατυτέρα των Ουρανών, έργο του σπουδαίου Φώτη Κόντογλου, ενώ εξίσου επιβλητικές είναι και οι εικόνες που κοσμούν το τέμπλο.

Από το κρυφό σχολειό στο Διορθόδοξο κέντρο

Η Μονή Πεντέλης, όμως, δεν αποτελεί μόνο πνευματικό φάρο. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, στους χώρους της λειτούργησε Κρυφό Σχολειό, διασώζοντας την ελληνική γλώσσα και πίστη. Σήμερα, το μοναστήρι συνεχίζει να διευρύνει τους ορίζοντές του μέσω του Διορθόδοξου Κέντρου, φιλοξενώντας διεθνή συνέδρια, εκπαιδευτικά σεμινάρια και πολιτιστικές δράσεις που προάγουν τη γνώση και τον διάλογο.


Το μοναστήρι σήμερα και τα θαύματα του Αγίου Τιμοθέου

Τα θαύματα του Αγίου Τιμοθέου είναι αναρίθμητα, και οι πιστοί προσέρχονται με ευλάβεια για να ζητήσουν τη χάρη του και να βρουν πνευματική ανάπαυση. Οι καμπάνες της Μονής ηχούν καθημερινά, καλώντας τους επισκέπτες στις ιερές ακολουθίες. Η ανταπόκριση του κόσμου είναι συγκινητική, καθώς πρόκειται για μια ιστορική «αστική μονή» που παραμένει ζωντανό καταφύγιο για την ψυχή του σύγχρονου ανθρώπου.


Παραγωγός Μαρία Γιαχνάκη
Έρευνα, δημοσιογραφική επιμέλεια Κατερίνα Μαραγκού
Οπερατέρ Ανδρέας Χαλκιόπουλος
Μοντάζ Κωσταντίνος Καμινάρης