Έρχεται η Καθαρά Δευτέρα, με τα σαρακοστιανά να έχουν ασφαλώς την τιμητική τους, με δύο δημοφιλείς επιλογές να είναι το καλαμάρι και το θράψαλο. Συχνό είναι το φαινόμενο να μπερδεύουν πολλοί τα δύο είδη, θεωρώντας πως πρόκειται για το ίδιο μαλάκιο, ωστόσο στην ουσία πρόκειται για δύο είδη που ανήκουν στην ίδια οικογένεια (κεφαλόποδα μαλάκια).

Οι κυριότερες διαφορές είναι το χρώμα του δέρματος (τα “Θράψαλα” είναι γενικά πιο σκούρα). Αλλά για να τα ξεχωρίσουμε με μια ματιά μπορούμε να εστιάσουμε στα πλευρικά πτερύγια, αυτά του “Καλαμαριού” είναι απλές ρομβοειδείς μεμβράνες τοποθετημένες περίπου στα μισά του μανδύα, ενώ αυτά του “Θράψαλου” είναι κοντά, τριγωνικά και τοποθετημένα στην άκρη του σώματος, σύμφωνα με τις πληροφορίες που αναφέρονται στη Βικιπαίδεια. Ας τα δούμε όμως ξεχωριστά.

Διαβάστε: Καθαρά Δευτέρα: "Τσιμπημένα" φέτος τα σαρακοστιανά - Πού κυμαίνονται οι τιμές σε ιχθυοπωλεία και Βαρβάκειο (Βίντεο)

Καλαμάρι

Το καλαμάρι ανήκει στην οικογένεια Μυοψίδες. Διαθέτει τα γενικά χαρακτηριστικά που έχουν τα Κεφαλόποδα. Υπάγεται στα μαλάκια και επίσης ανήκει στα διβράγχια. Χαρακτηριστικό των καλαμαριών είναι ότι έχουν δέκα πλοκάμια γύρω από το στόμα, από τα οποία τα δύο είναι αρκετά πιο μακριά και στην άκρη τους φέρουν βεντούζες. Τις τελευταίες τις χρησιμοποιούν ως όργανα σύλληψης. Έχουν μήκος 20-50 εκατοστά ενώ τα περισσότερα από τα καλαμάρια δεν ξεπερνούν σε μήκος τα 60 εκατοστά. Στη ράχη διαθέτουν ένα ασβεστολιθικό όστρακο, το οποίο είναι διάφανο και εύκαμπτο. Στα πλάγια φέρουν δύο πτερύγια. Έχουν χρώμα λευκό προς το μελανί και επιφανειακά λίγο καστανό. Το δέρμα του περιέχει χρωμοφόρα κύτταρα, που του επιτρέπουν να αλλάζει χρώματα με βάση τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Ζει από το επίπεδο της θάλασσας έως τα βάθη των 500 μέτρων. Το καλαμάρι βρίσκεται σε όλη τη Μεσόγειο και στον ανατολικό Ατλαντικό Ωκεανό από τη Βόρεια Θάλασσα μέχρι τον Κόλπο της Γουινέας.

Θράψαλο

Το θράψαλο είναι κεφαλόποδο, μαλάκιο της τάξης των Τευθοειδών. Έχει μήκος συνήθως γύρω στα 30 εκατοστά αλλά μπορεί να φτάσει και το 1 μέτρο και φτάνει σε βάρος τα 15 κιλά. Χαρακτηρίζεται από εσωτερικό συμπαγές όστρακο, μακρόστενο σώμα και τριγωνικές απολήξεις που λειτουργούν ως πτερύγια, μικρότερα των άλλων καλαμαριών, που συνεχίζονται στο πίσω μέρος του σώματος. Διαθέτει δέκα ισομεγέθη μεταξύ τους πλοκάμια, ενώ έχει σκούρο καφεκόκκινο χρώμα. Ζει σε αμμώδεις βυθούς. Το συναντάμε κυρίως στον Ατλαντικό Ωκεανό αλλά βρίσκεται επίσης στη Μεσόγειο Θάλασσα και στη Βόρεια Θάλασσα.

Οι διαφορές μεταξύ του καλαμαριού και του θράψαλου στην κουζίνα

Το καλαμάρι και το θράψαλο είναι δημοφιλή στη μαγειρική των χωρών του κόσμου, όπως η Νότια Κορέα, η Κίνα και χώρες της Ευρώπης. Το σώμα τους μπορεί να παραγεμιστεί ολόκληρο, να κοπεί σε κομμάτια ή σε φέτες σε σχήμα δακτυλίου. Τα πλοκάμια, οι βεντούζες και το μελάνι είναι επίσης εδώδιμα. Τα μοναδικά μέρη που δεν είναι φαγώσιμα είναι το «στυλό» του και το ρύγχος του.

Το κρέας του θράψαλου είναι πιο σκληρό από του καλαμαριού, και τιμή του είναι πολύ ευτελέστερη από του καλαμαριού. Εξαιτίας της μεγάλης τους ομοιότητας (μορφολογικής αλλά και γευστικής), υπάρχουν περιπτώσεις που πολλά εστιατόρια σερβίρουν θράψαλα αντί για καλαμάρια σε ανυποψίαστους πελάτες, κατά την ευρωπαϊκή νομοθεσία όμως δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ τους και λέγονται και τα δύο καλαμάρια.

Οι τιμές στα σαρακοστιανά - Πόσο φτάνουν τα καλαμάρια και τα θράψαλα

Στα συνοικιακά ιχθυοπωλεία, πάντως, οι τιμές γενικότερα στα σαρακοστιανά εδέσματα έχουν πάρει… την ανηφόρα, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της ΕΡΤ:

  • Τα φρέσκα χταπόδια και καλαμάρια πωλούνται πλέον προς 24-26 ευρώ το κιλό (από 22-24 πέρυσι).
  • Τα μεγάλα θράψαλα εκτοξεύτηκαν στα 16-17 ευρώ (από 13-14 ευρώ), ενώ τα μικρά αγγίζουν τα 10 ευρώ.
  • Τα μύδια κοστίζουν φέτος 8-9 ευρώ το κιλό, παρουσιάζοντας αύξηση από τα 7 ευρώ που πωλούνταν το 2024.
  • Σημαντική αύξηση καταγράφεται στα οστρακοειδή, με τα στρείδια να κοστίζουν 22-23 ευρώ (από 16 πέρυσι) και τα κυδώνια μαζί με τις γυαλιστερές να αγγίζουν τα 30 ευρώ το κιλό (αποό 25- 26 ευρώ πέρσι).
  • Η λαγάνα, το παραδοσιακό ψωμί της ημέρας, αναμένεται φέτος να κυμανθεί στα 3,5-3,8 ευρώ, ελαφρώς αυξημένη από τα περσινά επίπεδα (3-3,5 ευρώ).
Αντίθετα, στην Κεντρική Ιχθυαγορά, οι τιμές παραμένουν πιο ανταγωνιστικές, αποτελώντας πόλο έλξης για τους καταναλωτές. Εκεί, τα χταπόδια ξεκινούν από τα 15-16 ευρώ, οι γαρίδες από τα 12 ευρώ (οι οποίες στα ιχθυοπωλεία παραμένουν σταθερές στα 19 ευρώ) και τα μύδια από τα 6 ευρώ το κιλό.

Σε κάθε περίπτωση και παρά την ακρίβεια, τα καλαμαράκια και οι γαρίδες παραμένουν οι πρωταγωνιστές στις προτιμήσεις των καταναλωτών, οι οποίοι ωστόσο προχωρούν σε πιο προσεκτικές αγορές για να τιμήσουν το έθιμο της Καθαράς Δευτέρας χωρίς να ξεφύγει ο οικογενειακός προϋπολογισμός.