Η τέταρτη Κυριακή του Τριωδίου και τελευταία της Αποκριάς είναι αφιερωμένη, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, στην εκδίωξη των πρωτοπλάστων από τον Παράδεισο.

Την παραμονή της Καθαράς Δευτέρας τιμάται η Κυριακή της Τυρινής, η οποία ολοκληρώνει τη λεγόμενη «λευκή» εβδομάδα και αποτελεί ουσιαστικά την τελευταία ημέρα κατά την οποία επιτρέπεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, ψαριών και αυγών πριν από τη νηστεία της Σαρακοστής. Η αποχή από το κρέας έχει ήδη ξεκινήσει από την Κυριακή της Απόκρεω και θα διαρκέσει μέχρι το Πάσχα. Η πρακτική αυτή έχει διπλό χαρακτήρα: προετοιμάζει το σώμα για τη νηστεία και καλλιεργεί πνευματική εγρήγορση, ενισχύοντας την εσωτερική στάση ταπείνωσης και μετάνοιας.


Ο συμβολισμός της ημέρας – Η εκκλησιαστική παράδοση για την Κυριακή της Τυρινής

Η Κυριακή της Τυρινής, γνωστή και ως Κυριακή της Συγγνώμης, που φέτος «πέφτει» την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου, είναι η τελευταία Κυριακή πριν από την έναρξη της Σαρακοστής και η τέταρτη και τελευταία Κυριακή της Αποκριάς.

Σύμφωνα με την Εκκλησία, η ημέρα αυτή έχει ιδιαίτερο πνευματικό βάθος. Είναι αφιερωμένη στην εκδίωξη του Αδάμ και της Εύας από τον Παράδεισο, όπως αναφέρεται στην Αγία Γραφή. Η συμβολική αυτή αναφορά υπενθυμίζει στους πιστούς την ανθρώπινη αμαρτωλότητα, την ανάγκη για μετάνοια και την αξία της πνευματικής καθαρότητας.

Κατά τη διάρκεια της πρωινής Θείας Λειτουργίας διαβάζεται η περικοπή από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου (κεφ. στ’, 14-21), που αναφέρεται στη συγχώρεση και στη σημασία της νηστείας, υπογραμμίζοντας ότι η εσωτερική πνευματική προετοιμασία είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική.


Ο εσπερινός της Συγγνώμης: Η συγχώρεση πριν από τη Σαρακοστή

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας τελείται ο Κατανυκτικός Εσπερινός της Συγγνώμης, μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της εκκλησιαστικής ζωής. Κατά την ακολουθία, κληρικοί και πιστοί ανταλλάσσουν τον ασπασμό της αγάπης και ζητούν ειλικρινά συγγνώμη ο ένας από τον άλλον, εκφράζοντας συμφιλίωση και ενότητα.

Οι ύμνοι και τα τροπάρια της ημέρας χαρακτηρίζονται από έντονο πνεύμα ταπείνωσης και συντριβής, προετοιμάζοντας τον πιστό για την περίοδο της νηστείας, της προσευχής και της μετάνοιας. Πηγές της Εκκλησίας επισημαίνουν ότι, ενόψει της πορείας προς τη Σαρακοστή, η συγχώρεση δεν αποτελεί απλώς ένα τελετουργικό στοιχείο, αλλά θεμέλιο της πνευματικής διαδρομής προς την Ανάσταση, καθώς καθαρίζει την ψυχή και ανανεώνει τις ανθρώπινες σχέσεις.

Με την ακολουθία αυτή ουσιαστικά γίνεται η είσοδος στην περίοδο της Τεσσαρακοστής. Στο μέσο του εσπερινού αλλάζει και το σκηνικό στον ναό: τα άμφια του ιερέα και η στολή της Αγίας Τραπέζης παίρνουν πένθιμο χρώμα, το οποίο θα διατηρηθεί σε όλη τη διάρκεια της Σαρακοστής μέχρι το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής.

Σε κάθε περίπτωση, οι πιστοί καλούνται να δώσουν το «παρών» το απόγευμα της Κυριακής στην ενορία τους και να «συμμετάσχουν προσευχητικώς, εισερχόμενοι στο πνεύμα της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής».