Τη δεύτερη Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής η Εκκλησία τιμά έναν μεγάλο Άγιο: τον Γρηγόριο τον Παλαμά. Ίσως να μην είναι τόσο γνωστός όσο άλλοι Άγιοι… αλλά η διδασκαλία του είναι από τις πιο σημαντικές στην Ορθοδοξία. Ο Άγιος Γρηγόριος έζησε τον 14ο αιώνα. Ήταν μοναχός στο Άγιο Όρος, άνθρωπος προσευχής και βαθιάς εμπειρίας του Θεού.

Την εποχή εκείνη κάποιοι δίδασκαν ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί πραγματικά να μετέχει στον Θεό: ότι μπορεί να Τον γνωρίσει μόνο νοητικά ή φιλοσοφικά, ενώ ο Θεός μένει απρόσιτος ως προς κάθε πραγματική εμπειρία.

Ο Γρηγόριος όμως είπε κάτι συγκλονιστικό: Ναι, η ουσία του Θεού είναι άγνωστη και απρόσιτη. Αλλά στη χάρη Του, στις άκτιστες ενέργειές Του, στο φως Του… μπορεί να μετέχει ο άνθρωπος. Το ίδιο φως που είδαν οι μαθητές στο Θαβώρ, στη Μεταμόρφωση του Χριστού. Αυτό το φως δεν είναι σύμβολο. Είναι πραγματικότητα: άκτιστο φως, η παρουσία του Θεού που φωτίζει και αγιάζει τον άνθρωπο.

Και πώς το ζει κανείς; Με προσευχή. Με ταπείνωση. Με καθαρή καρδιά. Γι’ αυτό η Εκκλησία τον τιμά μέσα στη Σαρακοστή. Για να μας θυμίσει ότι η νηστεία δεν είναι απλώς αλλαγή στο φαγητό.