Άννα Φόνσου στα "Παραπολιτικά": Δεν με γεμίζει τίποτα άλλο όσο το "Σπίτι του Ηθοποιού" - Οι άνθρωποι αυτοί είναι οικογένειά μου (Εικόνες)

Ένας «πνεύμονας» ζωής για τους ανθρώπους της σκηνής λειτουργεί στην οδό Παναθηναίων, στα Πατήσια. Πρόκειται για το «Σπίτι του Ηθοποιού», μια ιδέα και πρωτοβουλία της σπουδαίας ηθοποιού Άννας Φόνσου, που αποτελεί ένα κοινωφελές, φιλανθρωπικό, πολιτιστικό ίδρυμα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και τελεί υπό την αιγίδα των υπουργείων Πολιτισμού, Οικονομικών, Παιδείας και Υγείας. Πραγματοποιώντας κανείς μια επίσκεψη στο «Σπίτι», εύκολα αντιλαμβάνεται πως δεν πρόκειται απλώς για μια δομή φιλοξενίας, αλλά για έναν ζωντανό οργανισμό πολιτισμού.

Διαβάστε: Άννα Φόνσου: "Η μεγαλύτερή μου ικανοποίηση είναι ότι με το “Σπίτι του Ηθοποιού” κατάφερα να γίνουμε μία οικογένεια - Έδωσα τη ζωή μου όλη και τα λεφτά μου" (Βίντεο)

Η ίδια η κ. Φόνσου μάς υποδέχθηκε και μίλησε ανοιχτά στα «Π» για το όραμα, το οποίο χρηματοδότησε αρχικά αποκλειστικά με δικά της κεφάλαια, για τις θυσίες που συνεχίζει να κάνει, για τη βαθιά της ανάγκη να στηρίζει έμπρακτα τους ανθρώπους του θεάτρου, καθώς και για την επιθυμία της να επιστρέψει στο θέατρο και την τηλεόραση. Σε κάθε περίπτωση, στο «Σπίτι του Ηθοποιού» δεν προσφέρεται μόνο στέγη, αλλά καλλιεργείται καθημερινά η ιδέα της κοινότητας, της δημιουργίας και της αξιοπρέπειας.



Πόσοι ηθοποιοί φιλοξενούνται σήμερα στο «Σπίτι του Ηθοποιού»;

Στο υπάρχον κτίριο μένουν 25 με 28 ηθοποιοί, ενώ στο διπλανό, που ετοιμάζεται και τα εγκαίνιά του θα γίνουν σε λίγο καιρό, θα μπορούμε να φιλοξενούμε περίπου 20 άτομα επιπλέον. Δηλαδή, μιλάμε συνολικά για περίπου 50 ηθοποιούς. Είναι ένα μικρό ξενοδοχείο, που παρέχει 100 γεύματα την ημέρα. Γι’ αυτό και νομίζω πως θα μπορούσα άνετα να διευθύνω και ένα ξενοδοχείο. Τους προσφέρουμε φαγητό, δωμάτιο με μπάνιο, ζεστό νερό και ρεύμα όλο το 24ωρο. Αλλά το βασικότερο που έχουμε καταφέρει είναι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ηθοποιοί να μη νιώθουν μόνοι τους και οι μικρότεροι να φροντίζουν μόνο να είναι καλοί στη δουλειά τους, χωρίς να έχουν το άγχος της επιβίωσης. Όλα αυτά τα χρόνια έχουν περάσει από εδώ γύρω στα 350 άτομα. Δεν κάνουμε φιλανθρωπία, με ενοχλεί η λέξη.

Τα δύο χρόνια είναι το ανώτατο όριο παραμονής;

Ναι. Προσπαθούμε -ειδικά όταν μιλάμε για νέους ηθοποιούς- μέσα σε αυτά τα δύο χρόνια να βρουν δουλειά και να σταθούν στα πόδια τους. Αν δεν τα καταφέρουν, προφανώς και δεν τους πετάμε έξω. Αξίζει να σημειωθεί πως το «Σπίτι» δεν έγινε μόνο για να φιλοξενεί μεγάλους σε ηλικία ηθοποιούς. Πρόκειται για εσφαλμένη αντίληψη. Το βασικό για μένα είναι τα παιδιά που έρχονται από την επαρχία για να σπουδάσουν να μην έχουν το βάρος της επιβίωσης. Να μπορούν να σπουδάσουν ήσυχα και όταν βγουν στον στίβο της δουλειάς -που αποτελεί, δυστυχώς, μια πολύ δύσκολη πίστα- να ξέρουν ότι έχουν ένα σπίτι να γυρίσουν. Ο νεότερος που έχουμε φιλοξενήσει είναι 21 ετών.

Έχετε πολλά αιτήματα για φιλοξενία σε αναμονή;

Βεβαίως. Περίπου 50 άνθρωποι όλων των ηλικιών περιμένουν αυτήν τη στιγμή να εγκριθεί η αίτησή τους. Περιμένουμε να ανοίξει το διπλανό κτίριο, για να φιλοξενήσουμε περισσότερο κόσμο. Αν φύγουν δύο-τρία παιδιά που τελειώνουν μέσα στο επόμενο διάστημα τη σχολή, θα ελευθερωθούν κάποια δωμάτια και θα καλέσουμε τους πρώτους στη λίστα αναμονής. Και δεν είναι μόνο όσοι μένουν εδώ. Δίνουμε φαγητό και σε άλλους ηθοποιούς, που μένουν στα δικά τους σπίτια. Όμως, πρέπει και η Πολιτεία να σκεφτεί τον πολιτισμό. Και ο πολιτισμός δεν είναι μόνο οι ηθοποιοί. Είναι και οι μουσικοί, οι ζωγράφοι, οι τραγουδιστές. Δεν ακούω κανένα κόμμα να λέει ουσιαστικά πράγματα για τον πολιτισμό. Πάντως, σίγουρα, δεν θα έπρεπε να βγαίνουν κάθε χρόνο τόσοι νέοι ηθοποιοί από τις σχολές, γιατί έχουν πολλά όνειρα που θέλουν να πραγματοποιήσουν και, μόλις βλέπουν πως δεν υπάρχει χώρος γι’ αυτούς σε θέατρο και τηλεόραση, απογοητεύονται πολύ.

Είναι δύσκολο για τους νέους ηθοποιούς να βρουν δουλειά στις μέρες μας;

Υπάρχει μια ανακύκλωση. Δουλεύουν 150 συγκεκριμένα πρόσωπα και οι υπόλοιποι ψάχνουν εναγωνίως δουλειά. Για παράδειγμα, βλέπεις τους ίδιους ηθοποιούς να πηγαίνουν από το ένα σίριαλ στο άλλο ή και να παίζουν σε δύο ταυτόχρονα, την ώρα που η ανεργία στον χώρο της υποκριτικής είναι πολύ μεγάλη. Και δεδομένου ότι δεν έχει υπογραφεί η συλλογική σύμβαση, τα πράγματα είναι ακόμα πιο σκληρά.

Πώς προέκυψε η ιδέα για τη δημιουργία του «Σπιτιού του Ηθοποιού»;

Μια μέρα, ένας ηθοποιός, ο Κώστας Σαντοριναίος, που κάποτε ήμουν στον θίασό του, μου είπε: «Δεν χτυπάει το τηλέφωνο, Άννα, ούτε να μου πουν μια “καλημέρα”. Κοντεύω να τρελαθώ. Εσύ, που έχεις λεφτά, δεν μας κάνεις ένα καφενείο, να το λέμε “Σπίτι του Ηθοποιού”, όπως είχε η Μαρίκα Κοτοπούλη παλιά στην Ομόνοια, και να μαζευόμαστε οι ηθοποιοί να παίζουμε τάβλι, να μιλάμε για το θέατρο, να μας βρίσκουν και οι σκηνοθέτες;». Όταν γύρισα σπίτι μου και το συζήτησα με την αδελφή μου, σκεφτήκαμε πως θα ήταν καλύτερο να φτιάξουμε ένα σπίτι όπου θα μπορούν οι ηθοποιοί να μένουν και τα βράδια, όταν οι άνθρωποι νιώθουν πιο μόνοι τους. Έτσι, πουλήσαμε την μπουτίκ που είχαμε τότε στο Κολωνάκι και έτσι ξεκίνησα.

"Κάθε δωμάτιο, κάθε γεύμα, κάθε συζήτηση γίνεται κομμάτι μιας μεγάλης οικογένειας, που διδάσκει ότι η δημιουργία, η αλληλεγγύη και η αξιοπρέπεια δεν είναι απλώς λέξεις, αλλά καθημερινή πράξη"

Άννα Φόνσου: Δεν έχουν στηρίξει καθόλου οι ηθοποιοί, ούτε εμένα ούτε το "Σπίτι του Ηθοποιού"

Νιώθετε ότι σας έχει στηρίξει ο χώρος;

Ενώ κατόρθωσα να κατακτήσω όλο τον κόσμο τα τελευταία χρόνια με τη δημιουργία αυτού του «Σπιτιού», οι ηθοποιοί είναι δύσπιστα άτομα. Ας πούμε, στην αρχή έλεγαν ότι το έφτιαξα για την προσωπική μου προβολή. Ωστόσο, θέλει τόλμη να αφήσεις τη δουλειά και τη ζωή σου και να αφοσιωθείς σε αυτό το εγχείρημα. Αυτό, βέβαια, που με βοήθησε πολύ είναι ότι ποτέ στη ζωή μου δεν ήθελα να αποδείξω τίποτα σε κανέναν. Οπότε, όχι, δεν έχουν στηρίξει καθόλου οι ηθοποιοί, ούτε εμένα ούτε το «Σπίτι του Ηθοποιού». Ο Σπύρος Μπιμπίλας είναι ο μόνος που αναφέρεται συχνά στο «Σπίτι». Ακόμα, ελάχιστοι συνάδελφοι βοήθησαν οικονομικά σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως ο Γιάννης Μπέζος και ο Σπύρος Παπαδόπουλος. Ωστόσο, τους συγχωρώ όλους, γιατί ξέρω πώς λειτουργούν οι ηθοποιοί. Να προσθέσω πως το Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» μάς είχε υποσχεθεί στο παρελθόν 70 εκατομμύρια δραχμές, αλλά τελικά δεν τα πήραμε ποτέ. Έχω τα χαρτιά και θα το κυνηγήσω.



Υπάρχει κρατική στήριξη;

Εδώ και περίπου 3-4 χρόνια υπάρχει κρατική στήριξη. Συγκεκριμένα, μας δίνονται χρήματα για να καλύπτουμε τα λειτουργικά μας έξοδα. Ωστόσο, χρειαζόμαστε επιπλέον προσωπικό, γιατί ήδη κάνω πολλά πράγματα μόνη μου. Σκουπίζω, σφουγγαρίζω, γράφω γράμματα σε επιχειρηματίες για να ζητήσω βοήθεια. Ένα πρωί ήρθε από εδώ η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, και βλέποντας το «Σπίτι» έμεινε έκπληκτη.

Είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα της ζωής σας;

Δεν γεννήθηκα για να κάνω επιτεύγματα, αλλά σίγουρα είναι το πιο σοβαρό πράγμα που έχω κάνει και κατάφερα να ολοκληρώσω. Και ήθελε πολλές θυσίες. Εδώ και 40 χρόνια δεν έχω προσωπική ζωή. Όμως, αν ξαναγεννιόμουν, σίγουρα δεν θα έκανα το «Σπίτι του Ηθοποιού». Γιατί νόμιζα ότι όλοι οι ηθοποιοί θα πέσουν πάνω να βοηθήσουν. Με τα χρόνια συνειδητοποίησα ότι ήταν ένας καθαρά προσωπικός αγώνας και οι χαρές που πήρα ήταν πολύ λιγότερες από τις θυσίες που χρειάστηκε να κάνω. Οπότε, όχι, υπό αυτές τις συνθήκες δεν θα το ξαναέκανα.

Θέλετε να επιστρέψετε στο θέατρο;

Ναι, θέλω να δουλέψω σε θέατρο στην Αθήνα και έπειτα να πάω για πρώτη φορά στη ζωή μου περιοδεία. Έχω κλείσει και το έργο που θέλω να ανεβάσω. Είναι του Ντάριο Φο, το «Μια γυναίκα μόνη». Το ανακοινώνω για να μη μου το πάρουν. Και στην τηλεόραση θέλω να παίξω, αλλά μόνο κάτι που να μου αρέσει πολύ και να είναι πάνω μου. Αν δεν προκύψει, δεν πειράζει. Δεν πλήττομαι καλλιτεχνικά, ούτε είμαι αποφασισμένη να πεθάνω στο σανίδι.

Έχετε σκεφτεί το «μετά» για το «Σπίτι του Ηθοποιού»; Πώς οραματίζεστε τη συνέχεια αυτού του έργου;

Δεν θέλω να σκέφτομαι το «μετά» γενικά. Αλλά, λογικά, πρέπει να βρεθεί κάποιος νεότερος από μένα, που να έχει χρόνια μπροστά του, για να «τρέξει» όλο αυτό το έργο. Και το βασικότερο είναι πως θα πρέπει να ξέρει πως δεν πληρώνεσαι σε αυτήν τη θέση, ενώ δουλεύεις πολλές ώρες την ημέρα. Είναι δύσκολο. Αν βρούμε αυτόν τον άνθρωπο, μάλλον θα γραφτεί στα ρεκόρ Γκίνες.

Τι έχετε να πείτε για τους νέους ηθοποιούς;

Έχω την καλύτερη εντύπωση για τους νέους ηθοποιούς. Είναι πιο μορφωμένοι από εμάς και έχουν πολύ περισσότερα προσόντα. Ξέρουν τραγούδι, χορό, μουσική. Αυτό που τους λείπει είναι το πάθος και η υπομονή. Θέλουν γρήγορα να γίνουν σταρ. Εμείς είχαμε ανάγκη να δουλέψουμε για βιοποριστικούς λόγους. Ο Λάμπρος Κωνσταντάρας έλεγε πως, αν έχεις ταλέντο, θα φανεί είτε σε έναν χρόνο είτε σε πέντε. Επίσης, επηρεάζονται πολύ από τα social media, που είναι αρρώστια.

"Δεν ξέρω αν μπορώ να ζήσω μακριά από το 'Σπίτι του Ηθοποιού'"

Ποιο είναι το μεγαλύτερο όνειρό σας τώρα;

Να ανοίξει σε ενάμιση μήνα το διπλανό κτίριο, που θα φιλοξενήσει κι άλλους ηθοποιούς. Θα έχει θέατρο με φουαγιέ, βιβλιοθήκη με 15.000 βιβλία, χώρους για ΑμεΑ, καινούργια δωμάτια και ένα μεγάλο roof garden. Δεν ξέρω αν μπορώ να ζήσω μακριά από το «Σπίτι του Ηθοποιού». Νομίζω πως δεν μπορεί να με γεμίσει τίποτε άλλο όσο αυτό. Η συνήθεια γίνεται έξη και η έξη πάθος. Αυτοί οι άνθρωποι είναι οικογένειά μου και δεν μπορώ να ζήσω μακριά από αυτούς.

Το «Σπίτι του Ηθοποιού» δεν είναι απλώς μια διεύθυνση στα Πατήσια. Είναι ένα καταφύγιο για την «ψυχή» του θεάτρου, ένας τόπος όπου οι ηθοποιοί βρίσκουν ανάσα, έμπνευση και θαλπωρή. Κάθε δωμάτιο, κάθε γεύμα, κάθε συζήτηση γίνεται κομμάτι μιας μεγάλης οικογένειας, που διδάσκει ότι η δημιουργία, η αλληλεγγύη και η αξιοπρέπεια δεν είναι απλώς λέξεις, αλλά καθημερινή πράξη. Σε αυτόν τον χώρο, η Τέχνη ζει, οι άνθρωποι συνδέονται και το όνειρο συνεχίζει να αναπνέει - όπως ένας πνεύμονας που κρατά ζωντανό το θέατρο.



Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά