Τα πολιτεύματα ανά χώρα στον κόσμο παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές όσον αφορά την ελευθερία και τη δημοκρατία. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της αμερικανικής μη κυβερνητικής οργάνωσης Freedom House, η κατάσταση των δημοκρατικών πολιτευμάτων παγκοσμίως προκαλεί ανησυχία, καθώς πολλά κράτη απομακρύνονται από τις δημοκρατικές αρχές.

Διαβάστε: Στο στόχαστρο το South Pars: Ποιο είναι το γιγαντιαίο κοίτασμα φυσικού αερίου που μπορεί να τροφοδοτήσει τον κόσμο για 13 χρόνια (Χάρτες)


Η κρίση της δημοκρατίας σε παγκόσμιο επίπεδο

Η Freedom House διατύπωσε ανησυχητικά συμπεράσματα σχετικά με την κατάσταση των πολιτευμάτων διεθνώς. Όπως αναφέρει η οργάνωση, η δημοκρατία αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση, με τις θεμελιώδεις αξίες των δημοκρατικών πολιτευμάτων να υποχωρούν σημαντικά. Το δικαίωμα εκλογής ηγετών, οι ελεύθερες εκλογές, η ελευθερία του τύπου και το κράτος δικαίου έχουν αποδυναμωθεί δραματικά σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Πριν από περίπου δυόμισι δεκαετίες, μετά το πέρας του Ψυχρού Πολέμου, επικρατούσε η αντίληψη ότι ο ολοκληρωτισμός είχε ηττηθεί οριστικά. Η φιλελεύθερη δημοκρατία φαινόταν να έχει επικρατήσει στη μεγάλη ιδεολογική αντιπαράθεση του εικοστού αιώνα. Σήμερα όμως, τα δημοκρατικά πολιτεύματα βρίσκονται υπό πίεση και εξασθένιση.


Ποιες χώρες χαρακτηρίζονται ελεύθερες και ποιες όχι

Η έρευνα κατηγοριοποίησε συνολικά 88 χώρες ως «ελεύθερες», ενώ 49 κράτη ταξινομήθηκαν ως «όχι ελεύθερες». Μεταξύ των χωρών που σημείωσαν τη χαμηλότερη βαθμολογία ελευθερίας, πρωτοστατεί η Συρία. Στον κατάλογο των πιο καταπιεσμένων κρατών συγκαταλέγονται πολλά μουσουλμανικά έθνη, συμπεριλαμβανομένων της Σαουδικής Αραβίας, της Συρίας και της Λιβύης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στην κατηγορία των «ελεύθερων» χωρών, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος στη χώρα μας.


Η άνοδος του αυταρχισμού και η επιρροή μεγάλων δυνάμεων

Η έρευνα κατέληξε σε ανησυχητικά συμπεράσματα σχετικά με την εξέλιξη ορισμένων πολιτευμάτων προς πιο αυταρχικές μορφές διακυβέρνησης. Η υποχώρηση των δημοκρατικών αρχών είναι εμφανής σε πολλές περιοχές. Παράλληλα, οι κύριες αυτοκρατορικές δυνάμεις παγκοσμίως, η Κίνα και η Ρωσία, εκμεταλλεύονται την κατάσταση για να ενισχύσουν την εσωτερική καταστολή και να επεκτείνουν την επιρροή τους σε άλλα κράτη.

Αυτές οι χώρες εξάγουν το αυταρχικό τους μοντέλο σε άλλα έθνη, τα οποία σταδιακά υιοθετούν παρόμοιες πρακτικές και αναπτύσσουν περιφρόνηση για τις δημοκρατικές αξίες. Το φαινόμενο αυτό αποτελεί σοβαρή απειλή για τη διατήρηση και εξάπλωση των δημοκρατικών πολιτευμάτων.


Η οπτική αναπαράσταση των πολιτευμάτων παγκοσμίως

Ο παγκόσμιος χάρτης της Freedom House απεικονίζει με χρωματική κωδικοποίηση την κατάσταση της ελευθερίας ανά χώρα. Οι ελεύθερες χώρες εμφανίζονται με πράσινο χρώμα, οι «μερικώς ελεύθερες» με κίτρινο, ενώ οι «όχι ελεύθερες» με μοβ. Αυτή η οπτική αναπαράσταση καθιστά εύκολη την κατανόηση της κατανομής των διαφορετικών πολιτευμάτων και του βαθμού ελευθερίας που απολαμβάνουν οι πολίτες σε κάθε περιοχή.


Η μεθοδολογία αξιολόγησης των πολιτευμάτων

Η μεθοδολογία που ακολουθεί η Freedom House για την αξιολόγηση των πολιτευμάτων βασίζεται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η προσέγγιση είναι ανεξάρτητη από γεωπολιτικά, γεωγραφικά, εθνοτικά ή θρησκευτικά κριτήρια, εξασφαλίζοντας έτσι αντικειμενική αξιολόγηση της κατάστασης σε κάθε χώρα. Αυτή η ουδέτερη μέθοδος επιτρέπει τη συγκριτική ανάλυση των πολιτευμάτων ανά τον κόσμο με βάση καθολικά αποδεκτές αρχές.