Η περίοδος των Σωτηρίων Παθών του Κυρίου μας Ιησού Χριστού πλησιάζει και μαζί της η Μεγάλη Εβδομάδα, η πιο σημαντική εβδομάδα του εκκλησιαστικού έτους. Αυτές οι εκατόν εξήντα οκτώ ώρες, από σήμερα μέχρι τη νύχτα της Ανάστασης, φέρουν μοναδικά και κοσμοϊστορικά γεγονότα που συγκλόνισαν τα επίγεια, τα ουράνια και τα καταχθόνια. Γι' αυτό η εβδομάδα αυτή ονομάζεται Μεγάλη και δεν πρέπει να περάσει όπως οι υπόλοιπες. Ποια είναι όμως τα καθήκοντα που καλείται να εκπληρώσει κάθε πιστός χριστιανός αυτές τις ιερές ημέρες;

Διαβάστε: Πάσχα 2026: Αυτοί είναι οι κορυφαίοι προορισμοί στην Ελλάδα με τις ξεχωριστές παραδόσεις


Η ευχαριστία προς τον Θεό ως πρώτο καθήκον

Το πρώτο και σημαντικότερο καθήκον των πιστών είναι να ευχαριστήσουν από καρδιάς τον Κύριο Ιησού Χριστό. Ολόκληρη η ζωή μας οφείλει να αποτελεί ένα συνεχές ευχαριστώ, ένα αδιάκοπο «Δόξα σοι, Κύριε», για τις μικρές και μεγάλες ευεργεσίες του, τις φανερές και αφανείς. Η χάρη του Θεού επιδαψιλεύει καθημερινά υλικά και πνευματικά αγαθά: τον ήλιο, τον αέρα, το νερό, τα λουλούδια, τα ακρογιάλια, ολόκληρη την πλάση. Ευχαριστούμε για τους γονείς και τα αδέρφια, τη σύζυγο και τα παιδιά, για το χρόνο και τις εποχές, για κάθε ευλογημένο και αναγκαίο δώρο.

Ο αγνώμων άνθρωπος είναι χειρότερος από το ζώο. Ακόμη και ένα σκυλί, όταν του δώσεις ένα κομμάτι ψωμί, κουνάει την ουρά του σε ένδειξη ευγνωμοσύνης. Πόσο μάλλον ο άνθρωπος οφείλει να είναι ευγνώμων στο Θεό. Η ευχαριστία μας πρέπει να εστιάζεται κυρίως στη θυσία του Υιού του, στα σεπτά Πάθη του. Επιπλέον, οφείλουμε να τον ευχαριστούμε για τη μακροθυμία του απέναντι στα αμέτρητα εγκλήματά μας και ιδιαίτερα στις βλασφημίες μας. Γι' αυτό τη Μεγάλη Παρασκευή η Εκκλησία ψάλλει «Δόξα τη μακροθυμία σου, Κύριε, δόξα σοι».


Η παρακολούθηση των ιερών ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδας

Το δεύτερο καθήκον των πιστών είναι η συμμετοχή στις ιερές ακολουθίες. Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας διαφέρουν ουσιαστικά από τις υπόλοιπες του έτους. Οι ύμνοι της, γλυκύτεροι από το μέλι, αποτελούν εμπνευσμένα ποιήματα που δεν υπάρχουν σε καμία άλλη θρησκεία στον κόσμο. Ο επιτάφιος θρήνος και τα τροπάρια αυτά, που δεν διαθέτουν ούτε οι καθολικοί ούτε οι προτεστάντες, αποδεικνύουν ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι από τη γη αλλά από τον ουρανό, είναι θεόπνευστη.

Αυτά τα υμνολογικά κείμενα δεν γράφτηκαν σε σχολεία και πανεπιστήμια. Τα δημιούργησαν μέσα σε σπηλιές άγιοι ασκητές, των οποίων το δάκρυ έπεφτε στη γη και την έκανε να ανθίζει. Δεν τα συνέθεσαν απλώς με το μυαλό και τα γράμματα που γνώριζαν. Αυτά είναι το αίμα της καρδιάς τους, υγιές συναίσθημα, έκφραση ζωής, άγια βιώματα, αλήθειες που μόνο όσοι αγάπησαν γνησίως το Χριστό μπορούσαν να κατέχουν. Πρέπει κάποιος να είναι αναίσθητος για να μην τον συγκινούν.


Η αυστηρή νηστεία και ο πνευματικός της χαρακτήρας

Το τρίτο καθήκον αφορά τη νηστεία. Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι περίοδος αυστηρής νηστείας. Δεν ακούμε τους υλιστές και ασεβείς. Εμείς, από την παράδοση των αποστόλων και των πατέρων της Ορθοδοξίας, τηρούμε τις νηστείες της αγίας Εκκλησίας και κατ' εξοχήν αυτή τη νηστεία.

Όταν αναφερόμαστε στη νηστεία, δεν εννοούμε απλώς την αποχή του στομαχιού από τροφή για να θυμηθεί το όξος του σταυρού. Εννοούμε ότι μαζί με το στομάχι πρέπει να νηστέψει και το στόμα από κακολογία, η γλώσσα από αισχρολογία, τα μάτια από αισχρά θεάματα. Στο Βυζάντιο, τέτοιες ημέρες οι αυτοκράτορες υπέγραφαν διαταγή: Μεγάλη Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή κλειστά τα ιπποδρόμια και όλα τα θέατρα, καθώς η Εκκλησία πενθεί.

Αν ήμασταν πραγματικά χριστιανικό κράτος, από αύριο θα έπρεπε να είναι κλεισμένα τα καταγώγια και τα κέντρα διαφθοράς, και να επικρατεί πένθος για Εκείνον που υψώθηκε για μας επάνω στο σταυρό.


Η εξομολόγηση και η θεία μετάληψη

Το καθήκον της εξομολόγησης και της θείας μεταλήψεως είναι εξίσου σημαντικό. Τις άγιες αυτές ημέρες και ιδίως τη νύχτα της Ανάστασης καλούμαστε να παραμείνουμε στο ναό μέχρι τέλους με την αναστάσιμη λαμπάδα. Όποιος ακούει το «Χριστός Ανέστη» και μετά φεύγει, προτιμότερο θα ήταν να μείνει στο σπίτι του. Αυτό που συμβαίνει, να αδειάζουν οι εκκλησίες μετά το «Χριστός Ανέστη», αποτελεί βεβήλωση και περιφρόνηση στο Χριστό.

Πρέπει να παραμείνουμε μέχρι τέλους και να προετοιμαστούμε για τη θεία μετάληψη. Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι κατ' εξοχήν εβδομάδα θείας μεταλήψεως. Τι είναι η θεία μετάληψη; Το σώμα και το αίμα του Χριστού μας, η φωτιά του ουρανού. Αν είσαι αμετανόητος, θα σε κάψει η φωτιά, όπως έκαψε τον Ιούδα που κοινώνησε αναξίως. Αν όμως πέρασες από το καμίνι της ιεράς εξομολόγησης, τότε πλησίασε: η θεία κοινωνία θα είναι φάρμακο αθανασίας.


Η αγάπη και η ελεημοσύνη προς τους πάσχοντες

Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα έχουμε ιερό καθήκον απέναντι στους αδελφούς μας που πάσχουν και υποφέρουν. Είναι εβδομάδα αγάπης και ελεημοσύνης. Ένα εκλεκτό φαγητό σε κάποιον που πεινάει, ένα καινούργιο ρούχο σε έναν που δεν έχει, μια βοήθεια στη χήρα και τα ορφανά, ένα αναγκαίο φάρμακο, μια επίσκεψη στον ασθενή, ένας παρηγορητικός λόγος στον θλιμμένο, ό,τι τέλος πάντων μπορεί να σκεφτεί μια καρδιά που αγαπά.


Η συγχώρεση ως κορυφαίο καθήκον

Υπάρχει κάτι ακόμη, και αυτό είναι το δυσκολότερο. Όλα όσα αναφέρθηκαν μπορεί κάποιος να τα κάνει, αλλά εάν το τελευταίο αυτό δεν το κάνει, χριστιανός δεν είναι. Ποιο είναι αυτό; Γνωρίζω χριστιανούς που είναι άνθρωποι προσευχής, που έχουν το αυτί τους τεντωμένο στα ιερά λόγια, που νηστεύουν αυστηρά, που εξομολογούνται, που κοινωνούν. Αλλά λίγους χριστιανούς γνώρισα που έχουν το «Συγχωρήσωμεν πάντα τη Αναστάσει». Η Μεγάλη Εβδομάδα είναι εβδομάδα συγχώρησης.

Ποιος στη ζωή αυτή δεν έχει αντιπάθειες, ψυχρότητες, αντιθέσεις, ποιος δεν έχει κάποιον εχθρό; Τις άγιες αυτές ημέρες ας υψώσουμε το βλέμμα στον Εσταυρωμένο. Κανείς δεν αδικήθηκε και δεν πόνεσε όπως ο Χριστός μας. Ενώ έσχιζαν τις σάρκες του τα καρφιά και την καρδιά του οι κατάρες και τα ανάθεμα των φαρισαίων, εκείνος πάνω από το σταυρό προσευχήθηκε: «Πάτερ, άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι».

Κι εμείς λοιπόν τις άγιες αυτές ημέρες ας αλληλοσυγχωρηθούμε: νύφες και πεθερές, αδελφοί με αδελφούς, φίλοι με φίλους, παιδιά με γονείς, όλοι ανεξαιρέτως. Ας πλατύνουμε τις καρδιές, ας αισθανθούμε μέσα μας την αγάπη του Χριστού μας. Χωρίς την αγάπη πώς μπορούμε να γιορτάσουμε;


Η αξία του χρόνου της Μεγάλης Εβδομάδας

Μεγάλη Εβδομάδα σημαίνει χέρι ανοιχτό για έλεος, μάτια δακρυσμένα από μετάνοια, πόδια που τρέχουν στο ναό, καρδιά συμφιλιωμένη, γεμάτη λατρεία στον Εσταυρωμένο. Εκτελούμε τα καθήκοντα αυτά;

Ξέρετε πώς μοιάζουμε; Σαν να είναι ένας ζητιάνος και όλες τις μέρες του πετάνε ψιλά, κι έρχεται μια ώρα που περνάει κάποιος βασιλιάς και του λέει «Άνοιξε τις φούχτες σου» κι αρχίζει και του μετράει μία, δύο, τρεις, πέντε, δέκα, εκατό, εκατόν εξήντα οκτώ λίρες και θαμπώνουν τα μάτια του. Κι αυτός, αντί να πάρει αυτό το θησαυρό να τον αξιοποιήσει, πάει στο ποτάμι κι αρχίζει να πετάει τις λίρες στο νερό. Δεν είναι αυτό παραφροσύνη;

Κι αυτές οι ώρες, έτσι λέει η Εκκλησία, «ώρες» τις ονομάζει, είναι θησαυρός. Κάθε ώρα, κάθε καμπάνα, κάθε χτύπος, κάθε λεπτό, είναι σπουδαία ώρα. Ας εκμεταλλευθούμε τις άγιες αυτές ημέρες. Μην αφήσουμε να διαρρεύσουν όπως η υπόλοιπη ζωή μας. Ξέρουμε αν θα ζήσουμε να γιορτάσουμε άλλη Μεγάλη Εβδομάδα; Μήπως αυτή είναι η τελευταία της ζωής μας; Πέρυσι πόσοι ήταν μαζί μας και πού είναι τώρα; Φεύγουμε, σφυρίζει το τραίνο, μια φορά περνάμε πάνω από τη φλούδα αυτή.

Ας είναι αυτή η Μεγάλη Εβδομάδα σημαντικός σταθμός στη ζωή μας. Ας δώσει ο Κύριος να είναι εβδομάδα αγίων σκέψεων, ιερών συναισθημάτων, ηρωικών αποφάσεων, αγιασμός ψυχής. Είθε να σφραγίσουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα με τα λόγια «Μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου».


Η ακολουθία του Νυμφίου σε ζωντανή μετάδοση

Με κατάνυξη και εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια εισερχόμαστε στην Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα. Απόψε, Μεγάλη Δευτέρα οι καμπάνες ηχούν πένθιμα σε όλη τη χώρα, καλώντας τους πιστούς στην Ακολουθία του Νυμφίου. Υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθήσετε σε απευθείας μετάδοση τις ιερές ακολουθίες, ξεκινώντας από τον Όρθρο της Μεγάλης Δευτέρας, όπου κυριαρχεί ο ύμνος «Ιδού ο Νυμφίος έρχεται».

Η αποψινή ακολουθία είναι αφιερωμένη στον Πάγκαλο Ιωσήφ, τον υιό του Ιακώβ, που αποτελεί προτύπωση του Χριστού, αλλά και στην άκαρπη συκή, την οποία ξέρανε ο Κύριος ως σύμβολο της συναγωγής των Ιουδαίων και κάθε ανθρώπου που στερείται πνευματικών καρπών.

Μέσα από τη ζωντανή σύνδεση, οι πιστοί που δεν μπορούν να παρευρεθούν στις ενορίες τους έχουν την ευκαιρία να βιώσουν το κλίμα της ημέρας, να ακούσουν τα τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας και να προετοιμαστούν πνευματικά για το Θείο Πάθος. Οι ιερές ακολουθίες του Νυμφίου θα τελούνται καθημερινά έως και τη Μεγάλη Τρίτη, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη σταυρική θυσία και την Ανάσταση. Η ζωντανή μετάδοση είναι διαθέσιμη μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της ΕΡΤ.

Ωστόσο, μπορείτε να παρακολουθήσετε στις 19.00 την Ακολουθία του Νυμφίου από το κανάλι του parapolitika.gr στο YouTube: