Στην Ελλάδα καταγράφονται δεκάδες είδη φιδιών, εκ των οποίων η οχιά, ο σαπίτης και το αγιόφιδο είναι δηλητηριώδη. Τα περιστατικά δαγκώματος, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες ή κατά τη διάρκεια των διακοπών, προκαλούν εύλογη ανησυχία, καθώς συνδέονται με πιθανούς κινδύνους για την υγεία. Οι ειδικοί εξηγούν τι πρέπει να κάνετε άμεσα σε περίπτωση δαγκώματος, αλλά και ποιες κινήσεις πρέπει να αποφύγετε.


Κρατήστε την ψυχραιμία σας

Η ψυχραιμία είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα. Οι οχιές στην Ελλάδα δεν διαθέτουν τόσο ισχυρό δηλητήριο ώστε να προκαλέσουν άμεσο θάνατο, ενώ το δηλητήριό τους είναι κυτταρολυτικό και όχι νευροτοξικό, όπως αυτό της κόμπρας. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει χρόνος για μεταφορά σε νοσοκομείο. Αντίθετα, ο πανικός μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση, αυξάνοντας τον καρδιακό ρυθμό και επιταχύνοντας την κυκλοφορία του δηλητηρίου στον οργανισμό.


Ελέγξτε το σημείο του δαγκώματος

Το δάγκωμα της οχιάς συνήθως αφήνει δύο χαρακτηριστικά σημάδια. Ωστόσο, ακόμη και αν δεν είναι εμφανή, δεν πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός. Ακολουθήστε τις οδηγίες προσεκτικά.


Τι πρέπει να κάνετε άμεσα

  • Αφαιρέστε ρούχα ή αντικείμενα από την περιοχή, καθώς θα παρουσιαστεί πρήξιμο
  • Κρατήστε το μέλος ακίνητο και χαμηλότερα από το επίπεδο της καρδιάς
  • Καλέστε βοήθεια και αποφύγετε την έντονη κίνηση ή το τρέξιμο

Τι δεν πρέπει να κάνετε

  • Μην πειράζετε το σημείο του δαγκώματος
  • Μην κόβετε ή σκίζετε το δέρμα
  • Μην προσπαθήσετε να ρουφήξετε το δηλητήριο
  • Μην εφαρμόζετε πίεση, πάγο ή επίδεση
  • Μην καταναλώνετε αλκοόλ
  • Μην παίρνετε παυσίπονα, με εξαίρεση την παρακεταμόλη
  • Άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο
Αφού τηρηθούν τα παραπάνω, είναι απαραίτητη η άμεση μεταφορά σε νοσοκομειακή μονάδα. Οι ίδιες οδηγίες ισχύουν και για κατοικίδια που έχουν δεχθεί δάγκωμα, τα οποία πρέπει να μεταφερθούν άμεσα σε κτηνίατρο.


Χρήσιμες πληροφορίες για τις οχιές

Τα φίδια είναι ενεργά καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ωστόσο οι οχιές αποφεύγουν τις υψηλές θερμοκρασίες και το καλοκαίρι δραστηριοποιούνται κυρίως τη νύχτα. Όταν συναντήσουν άνθρωπο, συνήθως παραμένουν ακίνητες για να μην εντοπιστούν. Αν αντιληφθούν απειλή, προσπαθούν πρώτα να απομακρυνθούν. Αν δεν μπορούν, συρίζουν, κουλουριάζονται και προετοιμάζονται για άμυνα.


Ο ρόλος των φιδιών στο οικοσύστημα

Παρά τον φόβο που προκαλούν, τα φίδια διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ισορροπία των οικοσυστημάτων. Το δηλητήριό τους, ακόμη και σε μη δηλητηριώδη είδη σε μικρότερες ποσότητες, περιέχει ουσίες που αξιοποιούνται στη φαρμακευτική, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη φαρμάκων και σωτήριων θεραπειών. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, από το 2000 έως το 2014 καταγράφηκαν μόλις 6 θάνατοι από δάγκωμα οχιάς στην Ελλάδα, κυρίως σε άτομα με ήδη επιβαρυμένη υγεία.