Πλήρης ημερών, έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος ηθοποιός Στέφανος Ληναίος, πριν λίγες μέρες, με τον θάνατό του να γίνεται γνωστός χθες Τετάρτη. Ο Στέφανος Ληναίος άφησε πίσω του σπουδαία παρακαταθήκη, μιας και ήταν ένας από τους σπουδαιότερους ανθρώπους που ανέδειξε η έβδομη Τέχνη. Βαθιά δημοκράτης, με την επιβολή της δικτατορίας στην Ελλάδα, πήρε από το χέρι τη σύζυγό του, επίσης σπουδαία ηθοποιό Έλλη Φωτίου, επιλέγοντας τον δρόμο της αυτοεξορίας. Μάλιστα για να φύγουν από την Ελλάδα χρησιμοποίησαν τα κανονικά τους ονόματα. Ταξιδεύοντας ανά την Ευρώπη φρόντισαν να κάνουν γνωστά όσα συνέβαιναν στην στρατοκρατούμενη Αθήνα. Μιλώντας στο ΑΠΕ - ΜΠΕ πριν μερικά χρόνια ο Στέφανος Ληναίος είχε πει ότι «γυρίσαμε όλα τα Πανεπιστήμια, τάχα ότι δίναμε ένα ρεσιτάλ ποίησης για την ελευθερία, από τον Όμηρο ως τον Σεφέρη και τον Ρίτσο, αλλά όταν τελείωνε το αφιέρωμα μιλάγαμε στους φοιτητές για την κατάσταση στην Ελλάδα».

Διαβάστε: Στέφανος Ληναίος: Το τελευταίο "αντίο" σε έναν σπουδαίο θεατράνθρωπο - Η ζωή, οι ρόλοι και η μεγάλη παρακαταθήκη του

Το 1970 ο Στέφανος Ληναίος και η Έλλη Φωτίου, γύρισαν στην Ελλάδα. Αρχικά ίδρυσαν το θέατρο ΟΡΒΟ και στη συνέχεια το θέατρο Άλφα, το οποίο όπως θα δούμε παρακάτω τις μέρες της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, έπαιξε το δικό του ρόλο. Εκείνο τον καιρό στο θέατρο παιζόταν η παράσταση «Κλειδοκράτορες» του Μίλαν Κούντερα, η οποία δεν είχε υποστεί ακόμα τη βάσανο της λογοκρισίας. Ωστόσο το τριήμερο της εξέγερσης ο Ληναίος και οι συνεργάτες του αποφάσισαν να μην δώσουν παραστάσεις και να σταθούν στο πλευρό των εξεγερμένων φοιτητών. Όπως και έγινε. Μάλιστα το βράδυ της 16ης προς την 17η Νοέμβρη, τόσο στο «Άλφα» όσο και στο «Αλάμπρα» βρήκαν καταφύγιο εκατοντάδες φοιτητές και διαδηλωτές.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 45 ετών από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το 2018, ο Στέφανος Ληναίος είχε μιλήσει για εκείνες τις μέρες στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων. «Όταν το 1973 έγινε η εξέγερση, εμείς, η Αλάμπρα και το Βεάκη απέναντι, είμαστε από τα θέατρα όπου ο κόσμος πήγαινε μέσα για να κρυφτεί. Εμείς, όμως, είχαμε ξαναζήσει νωρίτερα αυτή την ιστορία» είχε τονίσει ο Στέφανος Ληναίος.

«Πριν μερικούς μήνες, είχε γίνει η περίφημη εξέγερση στην ταράτσα της Νομικής, διεκδικώντας τη μη στράτευση. Διότι τι έκανε η Χούντα; Στράτευε τους φοιτητές, άσχετα με το αν είχαν τελειώσει ή όχι τις σπουδές τους. Έτσι, εκείνοι ανέβηκαν στην ταράτσα της Νομικής και φώναζαν. Έγιναν συλλήψεις, ιστορίες ολόκληρες. Έρχονταν, λοιπόν, τα παιδιά της Νομικής, με επικεφαλής την Ιωάννα Καρυστιάνη, στο θέατρο και με ρωτούσαν: “Μπορούμε να κάνουμε στο θέατρο Άλφα μια συζήτηση”; Και λέω εγώ “ναι”, παρόλο που ήξερα τον κίνδυνο. Όμως είχαμε μάθει τα μυστικά της παρανομίας. Βάλαμε έναν διαχειριστή του θεάτρου να φαίνεται ως επιχειρηματίας κι αυτός νοίκιασε το θέατρο για εκείνη την ημέρα, όχι εγώ. Τουλάχιστον έτσι δεν θα πήγαινα φυλακή. Κι έγινε η συγκέντρωση, μαζεύτηκε κόσμος πολύς, που έφτανε ως έξω την Πατησίων» είχε συμπληρώσει.


Στέφανος Ληναίος: Τις ημέρες του Πολυτεχνείου είχαμε συνεχείς επαφές στο φουαγέ του θεάτρου Άλφα

«Τις ημέρες του Πολυτεχνείου, από την Τετάρτη που μπήκανε οι φοιτητές μέσα, ως την Πέμπτη και την Παρασκευή που εξοντώθηκαν τα παιδιά, είχαμε συνεχείς επαφές στο φουαγέ του θεάτρου Άλφα. Έγιναν ιστορικές συσκέψεις. Γιατί γινόταν αυτό; Γιατί μέσα στο Πολυτεχνείο υπήρχαν χαφιέδες. Όμως προσέξτε τώρα. Έρχονταν 10 παιδιά του Πολυτεχνείου και συζήταγαν τι να κάνουν. Κι εμείς τους λέγαμε ότι θα σταματήσουμε να παίζουμε παραστάσεις, όπως και έγινε. Δώσαμε ως ηθοποιοί και θιασάρχες εντολή, άλλοι σταματήσανε, άλλοι δεν σταματήσανε. Την άλλη μέρα, λοιπόν, με καλεί το τμήμα και μου λένε “εχτές στο θέατρό σου έγινε αυτό, αυτό κι αυτό”. Θέλω να πω ότι ακόμα και μέσα σε αυτούς τους 10 υπήρχαν χαφιέδες» είχε αναφέρει.

«Το βράδυ της 17ης Νοεμβρίου εμείς και το πλαϊνό θέατρο, το Αλάμπρα, κρύψαμε πάρα πολλούς. Φτάσαμε, όμως, σε ένα σημείο όπου τα καπνογόνα άρχισαν και έμπαιναν μέσα στο θέατρο και κινδυνεύαμε να πνιγούμε. Κι εκεί κάναμε την ηρωική έξοδο, στην κυριολεξία. Βγήκαμε και γλυτώσαμε. Θέλω όμως μια χάρη. Ό,τι γράψετε να το γράψετε στο πληθυντικό. Γιατί η γενιά εκείνη τα έκανε όλα, και μέσα σε αυτούς κι εμείς» είχε συμπληρώσει.