Από το «ριζοσπαστικό φιλελευθερισμό» του Κωνσταντίνου Καραμανλή στο συνέδριο της Χαλκιδικής το 1979 μέχρι το «νέο πατριωτισμό» του Κυριάκου Μητσοτάκη στο συνέδριο της Αθήνας του 2017, η ιστορία της Νέας Δημοκρατίας περνάει μέσα από το κορυφαίο της όργανο, που σήμερα συνέρχεται για 16η φορά στην ιστορία της. Ένα μόνο, εκείνο του 1997 ήταν καθοριστικής και αποφασιστικής σημασίας, καθώς εξέλεξε αρχηγό (τον Κώστα Καραμανλή), αλλά όλα έπαιξαν το δικό τους ρόλο στη διαμόρφωση αρχών και θέσεων, στην ιδεολογική ζύμωση, στη χάραξη πολιτικής και φυσικά στη σύνθεση των κομματικών οργάνων. Από το 2016, μάλιστα, το «γαλάζιο» συνέδριοπέρασε σε νέα εποχή, με παράλληλες εκδηλώσεις, εξωκομματικούς ομιλητές και απόφαση για διεξαγωγή του σε ετήσια βάση.
Τα 15 συνέδρια που "σημάδεψαν" τη Νέα Δημοκρατία: Αναδρομή στις μεγάλες στιγμές
Ένα είναι πάντως βέβαιο, ότι η ανησυχία του ιδρυτή της παράταξης για την πορεία της ΝΔ μετά την έναρξη των συνεδριακών διαδικασιών δεν επιβεβαιώθηκε. «Ξέρετε τι κάναμε σήμερα; Αρχίσαμε τη διάλυση του κόμματος, διότι κάναμε την οργάνωση», εκμυστηρεύτηκε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής – όπως έχει αποκαλύψει παλαιότερα ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης – μετά το πρώτο προσυνέδριο της Χαλκιδικής το 1977.
Τα parapolitika.gr παρουσιάζουν συνοπτικά την ιστορία των συνεδρίων από την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας μέχρι και σήμερα, με έμφαση στο πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκαν, στις οργανωτικές αλλαγές που αποφάσισαν και στον ιδεολογικό χαρακτήρα τους.
1ο Συνέδριο
Χαλκιδική, 5-7 Απριλίου 1979
Ενάμιση χρόνο περίπου μετά τη δεύτερη συνεχόμενη εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας με 42%, διεξήχθη το πρώτο Συνέδριο του κόμματος στη Χαλκιδική, τον Απρίλιο του 1979. Ήταν το πρώτο συνέδριο κόμματος του οποίου οι σύνεδροι εξελέγησαν από τα μέλη του, ενώ τότε εγκρίθηκαν το καταστατικό και οι κανονισμοί λειτουργίας των κομματικών οργανώσεων. Ως έμβλημα επελέγη ο πυρσός και ως ιδεολογία ο «ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός» όπως τον εισηγήθηκε ο ιδρυτής και τότε πρόεδρος του κόμματος Κωνσταντίνος Καραμανλής. Η Νέα Δημοκρατία αναγνωρίζει την ελευθερία της αγοράς με τη ρυθμιστική παρέμβαση του κράτους, χάρη της κοινωνικής δικαιοσύνης. Θρυλική έχει μείνει η «Κίνηση της Βόλβης» (Άγγελος Μοσχονάς, Γιώργος Σούρλας, Βαγγέλης Μεϊμαράκης, κ.ά.), που ζητούσε αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του κόμματος.
2ο Συνέδριο
Θεσσαλονίκη, 14-16 Φεβρουαρίου 1986
Μετά από δύο συνεχείς ήττες σε εθνικές εκλογές (1981 και 1985) και την αποχώρηση του Κωστή Στεφανόπουλου, που ίδρυσε τη ΔΗΑΝΑ, συγκαλείται στη Θεσσαλονίκη το Φεβρουάριο το δεύτερο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, όπου αποφασίζεται να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις φιλελεύθερες ιδέες, εμπλουτίζοντας έτσι τις ιδεολογικές αρχές του κόμματος. Κρίνεται απαραίτητο να πραγματοποιηθούν καταστατικές αλλαγές καθώς και αλλαγές των κανονισμών λειτουργίας των κομματικών οργανώσεων. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης χαρακτηρίζει τη ΝΔ ως συνέχεια της ΕΡΕ και της Ένωσης Κέντρου και προχωρά σε καταστατικές αλλαγές: Η Διοικούσα Επιτροπή μετονομάστηκε σε Κεντρική Επιτροπή και μαζί με το συνέδριο έγιναν τα κυρίαρχα όργανα του κόμματος. Λίγους μήνες αργότερα ακολουθούν οι δημοτικές εκλογές και ο τριπλός «γαλάζιος θρίαμβος»: Στην Αθήνα εκλέγεται ο Μιλτιάδης Έβερτ, στη Θεσσαλονίκη ο Σωτήρης Κούβελας και στον Πειραιά ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος.
3ο Συνέδριο
Χαλκιδική, 22-24 Απριλίου 1994
Το τρίτο συνέδριο στα 20 χρόνιας ζωής της Νέας Δημοκρατίας πραγματοποιείται στον πολιτικό απόηχο της ίδρυσης της Πολιτικής Άνοιξης, της ήττας της ΝΔ στις εθνικές εκλογές και της παραίτησης του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Ο Μιλτιάδης Έβερτ έχει στο μεταξύ εκλεγεί αρχηγός από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος με 141 ψήφους, έναντι 37 που έλαβε ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης. Στη Χαλκιδική εγκρίθηκε το νέο καταστατικό του κόμματος, επιβεβαιώθηκαν οι ιδεολογικές αρχές του και οριοθετήθηκε το νέο πλαίσιο κυβερνητικού προγράμματος της παράταξης. Στρατηγική επιδίωξη του ριζοσπαστικού φιλελευθερισμού αναδείχθηκε η «ειρηνική επανάσταση με αξιοπιστία», ένα σύνθημα που βρίσκει αντίθετο τον Κ. Μητσοτάκη. Ο Έβερτ στην ομιλία του διακηρύσσει ότι «η Ν.Δ. δεν είναι κόμμα ούτε σοσιαλιστικό ούτε νεοφιλελεύθερο».
4ο Συνέδριο
Αθήνα, 21-23 Μαρτίου 1997
Το Δ’ Συνέδριο, που διεξήχθη στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, είναι το πρώτο που διεξήχθη με διευρυμένη σύνθεση και παράλληλα (δήμαρχοι, νομάρχες, κλπ.) το πρώτο και συνάμα τελευταίο στην ιστορία του κόμματος που εξέλεξε αρχηγό. Μιλτιάδης Έβερτ και Βύρων Πολύδωρας αποκλείστηκαν στον πρώτο γύρο και στον δεύτερο ο Κώστας Καραμανλής επικράτησε με 69,16%, έναντι 30,84% του Γιώργου Σουφλιά. Ακολούθησε στις 31 Μαρτίου το Συνέδριο αρχών και θέσεων της Νέας Δημοκρατίας, όπου διατυπώθηκαν οι αρχές και οι θέσεις του κόμματος στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα, ο σχεδιασμός και το όραμά του για την Ελληνική κοινωνία στην μετά ΟΝΕ εποχή, καθώς και η προγραμματική αντιμετώπιση των προβλημάτων που βιώνει καθημερινά ο Έλληνας πολίτης.
5ο Συνέδριο
Αθήνα, 30 Μαρτίου – 1 Απριλίου 2001
Το πρώτο τακτικό συνέδριο μετά την εκλογική ήττα του 2000 σημαδεύτηκε από την επιστροφή του Γιώργου Σουφλιά έπειτα από πρόσκληση του Κώστα Καραμανλή, κάτι που σηματοδότησε την ενότητα και τη συμφιλίωση, μετά τη διαγραφή του κ. Σουφλιά το 1997. «Γιώργο, καλώς όρισες σπίτι σου», είπε ο κ. Καραμανλής. Στο συνέδριο συζητήθηκαν ζητήματα αρχών και θέσεων και έγιναν οργανωτικές αλλαγές στο κόμμα, με σημαντικότερη τη θεσμοθέτηση γενικού γραμματέα, θέση στην οποία εξελέγη ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης.
6ο Συνέδριο
Αθήνα, 23-25 Ιουλίου 2004
Η Νέα Δημοκρατία γιορτάζει τα 30α της γενέθλια σε κλίμα πανηγυρικό, αφού τον Απρίλιο είχε κερδίσει τις εκλογές και είχε επιστρέψει στην εξουσία μετά από 11 ολόκληρα χρόνια, ενώ τον Ιούνιο είχε θριαμβεύσει στις ευρωεκλογές, με ποσοστό 43%. Με τη συμμετοχή 4.500 συνέδρων στο κορυφαίο συλλογικό όργανο του κόμματός, την κατάθεση και την ανταλλαγή απόψεων και προτάσεων, την ανάδειξη του μηνύματος της πολιτικής αλλαγής, την τροποποίηση του καταστατικού και την εκλογή νέας Κεντρικής Επιτροπής συνεχίστηκε η οργανωτική μετεξέλιξη του κόμματος. «Είμαστε η παράταξη του μεσαίου χώρου. Όλοι μαζί εκφράζουμε τη σύγχρονη αντίληψη του κοινωνικού κέντρου. Μια αντίληψη που δεν έχει σχέση με ξεπερασμένους όρους των τελευταίων δεκαετιών. Μια προοδευτική αντίληψη που εκφράζει την εποχή μας», ήταν το πολιτικό στίγμα που έδωσε ο Κώστας Καραμανλής. Είναι το πρώτο συνέδριο μετά από εκείνο του 1986 στο οποίο συμμετέχει ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος στο μεταξύ έχει επιστρέψει στη ΝΔ και έχει εκλεγεί ευρωβουλευτής.
7ο Συνέδριο
Αθήνα, 7-8 Ιουλίου 2007
Ένα μήνα περίπου πριν ξεσπάσουν οι φονικές πυρκαγιές που πυροδότησαν ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις και οδήγησαν στις πρόωρες κάλπες του Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε το 7ο Τακτικό Συνέδριο της ΝΔ, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ενώπιον 4.500 σύνεδρων επιβεβαιώθηκε η απόλυτη κυριαρχία του Κώστα Καραμανλή, η στήριξη στο πολιτικό πρόγραμμα της κυβέρνησης και η ετοιμότητα του κομματικού μηχανισμού, κάτι που αποδείχθηκε στην πράξη στην προεκλογική περίοδο του Σεπτεμβρίου. Στο συνέδριο δεν έγινε κάποια ουσιαστική αλλαγή στην κομματική δομή και οργάνωση.
8ο Συνέδριο
Αθήνα, 15-17 Ιουνίου 2010
Οι εξελίξεις πριν το συνέδριο ήταν πυκνές: Η ΝΔ έχασε τις εκλογές – και την εξουσία μετά από 5,5 χρόνια – και ο Κώστας Καραμανλής συγκάλεσε έκτακτο συνέδριο για την τροποποίηση του καταστατικού και την αλλαγή της διαδικασίας εκλογής του προέδρου. Στις πρώτες ανοιχτές εσωκομματικές εκλογές του κόμματος ο Αντώνης Σαμαράς εξελέγη αρχηγός με 50,06%, έναντι 39,72% της Ντόρας Μπακογιάννη και 10,22% του Παναγιώτη Ψωμιάδη. Ένα μήνα μετά την υπαγωγή της Ελλάδας στο καθεστώς των Μνημονίων, η ΝΔ του Αντώνη Σαμαρά φέρνει στο προσκήνιο τον κοινωνικό φιλελευθερισμό και καθιερώνει το σύνθημα «Μπροστά για την Ελλάδα της ελπίδας».
9ο Συνέδριο
Αθήνα, 28-30 Ιουνίου 2013
Στη σκιά της αποχώρησης της Δημοκρατικής Αριστεράς από την κυβέρνηση και του ανασχηματισμού της κυβέρνησης Σαμαρά, διεξήχθη το 9ο Τακτικό Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στο γήπεδο του ταε κβο ντο στο Παλαιό Φάληρο, με κεντρικό σύνθημα «Νέα Δημοκρατία, Νέα Ελλάδα». Στο συνέδριο έγιναν βελτιώσεις στο καταστατικό του κόμματος, ενώ εξελέγη και η νέα σύνθεση της Πολιτικής Επιτροπής. «Στις κρίσιμες στιγμές, αν η πατρίδα το απαιτεί, ένα κόμμα οφείλει να υπηρετεί την πατρίδα», είπε στην ομιλία του ο Αντώνης Σαμαράς, στέλνοντας ένα μήνυμα σε όσους αμφισβητούσαν την επιλογή της συγκυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ.
10ο Συνέδριο
Αθήνα, 22-24 Απριλίου 2016
Η ΝΔ έχει μόλις μπει στην εποχή Κυριάκου Μητσοτάκη και το 10ο Τακτικό της Συνέδριο διεξάγεται με κεντρικό σύνθημα «Οξυγόνο για την Ελλάδα». «Αφήνουμε πίσω την κρίση και τα λάθη του χθες. Ξεκινάμε να χτίζουμε την Ελλάδα του 2021. Την περήφανη Ελλάδα της εθνικής αυτοπεποίθησης» είπε στην ομιλία του ο κ. Μητσοτάκης. Ο νέος πρόεδρος του κόμματος έκανε για πρώτη φορά αναφορά σε μία «Συμφωνία Αλήθειας με όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες πολίτες». Το συνέδριο ενέκρινε σημαντικές αλλαγές στο καταστατικό της Ν.Δ. – μετά από εκτεταμένη διαβούλευση που είχε προηγηθεί με τα μέλη του κόμματος. Ξεχωρίζουν η απαγόρευση του τραπεζικού δανεισμού, η ετήσια διεξαγωγή συνεδρίου και η χρονικά ορισμένη θητεία του προέδρου. «Έχω την τιμή να είμαι ο πρώτος πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας που θα βάλω θητεία στον εαυτό μου», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης.
11ο Συνέδριο
Αθήνα, 16-18 Δεκεμβρίου 2017
Με κεντρικό σύνθημα «Έτοιμοι να αλλάξουμε την Ελλάδα», διεξήχθη στα Σπάτα (εκθεσιακό κέντρο Metropolitan Expo) το 11ο τακτικό συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, που ήταν συνέδριο αρχών και θέσεων του κόμματος και δεν περιελάμβανε εκλογή νέων οργάνων. Στις καινοτομίες του συνεδρίου ξεχώριζε το λεγόμενο «παράλληλο πρόγραμμα», με εκδηλώσεις και συζητήσεις σε δύο αίθουσες μικρότερες της κεντρικής, αλλά και το γεγονός ότι δόθηκε ο λόγος σε σημαντικές μη κομματικές προσωπικότητες, όπως ο φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάνει λόγο για ένα «νέο πατριωτισμό» και στέλνει μήνυμα ενότητας και ομοψυχίας, κλείνοντας με αυτό τον τρόπο την ομιλία του στην τρίτη και τελευταία ημέρα του συνεδρίου: «Εμείς κοιτάμε πάντα μπροστά. Είμαστε εδώ για να ενώσουμε τους Έλληνες. Για να ξεπεράσουμε όσα μας χώριζαν χθες για χάρη όσων θα μας ενώνουν αύριο. Δεν έχει ταξικό πρόσημο η Νέα Δημοκρατία. Μοναδικό μας πρόσημο είναι η ελληνική σημαία. Και αυτήν σας ζητώ να υψώσετε».
12ο Τακτικό Συνέδριο
Αθήνα 14, 15 και 16 Δεκεμβρίου 2018
Το 12ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας πραγματοποιήθηκε στις 14, 15 και 16 Δεκεμβρίου στο Metropolitan Expo. Στο Συνέδριο, με κεντρικό σύνθημα «Ελλάδα μπορούμε», εξελέγη η νέα Πολιτική Επιτροπή του κόμματος και επιβεβαιώθηκε το κυβερνητικό πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα νίκης ενόψει των κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων του 2019, επισημαίνοντας ότι υπάρχει άλλος δρόμος για την Ελλάδα.
13ο Τακτικό Συνέδριο
Αθήνα 29 Νοεμβρίου έως 1 Δεκεμβρίου 2019
Το 13ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας πραγματοποιήθηκε στις 29 Νοεμβρίου έως 1 Δεκεμβρίου 2019 με σύνθημα «Το μέλλον αρχίζει τώρα». Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής και ευρωβουλευτής Βαγγέλης Μεϊμαράκης και αμέσως μετά ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε τον ιδεολογικο-πολιτικό άξονα της κυβερνώσας παράταξης. Η ομιλία του επικεντρώθηκε στο τρίπτυχο «ανάπτυξη, μειώσεις φόρων, νέες δουλειές». «Ο αγώνας μας δικαιώθηκε και η Ελλάδα άφησε πίσω της την κρίση το ψέμα και τη μιζέρια. Η Νέα Δημοκρατία έχει την πολιτική υπεροχή συσπειρώνοντας τα πιο δυναμικά στοιχεία της κοινωνίας. Το κόμμα μέσα σε ένα τόσο μικρό διάστημα, ανασυγκροτήθηκε: Ο κομματικός της κορμός αποτελείται, πλέον, από νέα στελέχη εκλεγμένα από τη βάση. Το μήνυμά μας θα είναι ένα: Νέοι ορίζοντες για μία νέα Ελλάδα Νέες απαντήσεις από νέα μυαλά. (…)
Πρέπει όλοι να πετάξουν την αρχαία σκουριά των κούφιων λόγων και διλήμματα που δεν έχουν νόημα στη σύγχρονη εποχή όπως καλός κρατισμός ή κακή αγορά. Ευθύνη μου είναι να είμαι πρωθυπουργός όλων των Ελλήνων και όχι μόνον αυτών που μας ψήφισαν», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Συνολικά 1.766 σύνεδροι, 5.639 παρατηρητές και 13 προσκεκλημένοι ομιλητές συμμετείχαν στις συνεδριακές εργασίες, με το 50% των συνέδρων να ανήκει στις ηλικίες 25-44 ετών.
14ο Τακτικό Συνέδριο
3 έως τις 5 Οκτωβρίου 2022
«Ξαναβρισκόμαστε μαζί ύστερα από σχεδόν 2,5 χρόνια, σφίγγοντας ο ένας το χέρι του άλλου. Η πανδημία μόνο πρόσκαιρα εμπόδισε τις διαδικασίες μας. Όμως η δέσμευση που εξαρχής ανέλαβα παραμένει ακλόνητη. Το Συνέδριο του κόμματός μας να γίνεται κάθε χρόνο. (…)
Όταν μου κάνατε τη μεγάλη τιμή και με εκλέξατε Αρχηγό της Νέας Δημοκρατίας, δεν δεσμεύτηκα μόνο ότι θα σας οδηγήσω σε μία εκλογική νίκη, αλλά και ότι θα διευρύνω την παράταξή μας και θα την ανανεώσω σε πρόσωπα και σε ιδέες. Και η μαζική παρουσία σας σήμερα αποδεικνύει ότι αυτή μου τη δέσμευση την τήρησα στο ακέραιο.
Τιμώ, τιμούμε όλους τους προκατόχους μου, που είναι σήμερα μαζί μας. Τον Πρόεδρο του Συνεδρίου, Βαγγέλη Μεϊμαράκη. Συνέδριο χωρίς τον Βαγγέλη δε γίνεται.
Τον Αντώνη Σαμαρά, του οποίου διετέλεσα Υπουργός. Τον Κώστα τον Καραμανλή με τον οποίον ξεκίνησα την πολιτική μου διαδρομή. Και πάντα θυμόμαστε με συγκίνηση αυτούς που δεν είναι πια μαζί μας. Τον Μιλτιάδη Έβερτ της απλότητας και της αμεσότητας. Τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη της ειλικρίνειας και της αποτελεσματικότητας. Τον Ευάγγελο Αβέρωφ της επίμονης αποτελεσματικότητας. Τον Γεώργιο Ράλλη της μετριοπάθειας και της ηπιότητας. Κρατώντας πάντα στις καρδιές μας το επιβλητικό όραμα του ιδρυτή μας, του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Όλη η Νέα Δημοκρατία είναι σήμερα εδώ», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την έναρξη του 14ου Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας. Κεντρικό σύνθημα του συνεδρίου «Δίπλα σε κάθε πολίτη».
15ο Συνέδριο
5-7 Απριλίου 2024, Αθήνα
Πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο. Πρόκειται για ένα συνέδριο με επετειακό χαρακτήρα, καθώς τόσε συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από την ίδρυση του κόμματος. Παρόντες στην έναρξη του συνεδρίου ήταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και οι πρώην πρόεδροι της ΝΔ, Αντώνης Σαμαράς και Κώστας Καραμανλής. Την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου κήρυξε ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής της ΝΔ, Γιάννης Πλακιωτάκης.