EnΤο φαινόμενο Ελ Νίνιο επιστρέφει δριμύτερο: Ποιες περιοχές θα επηρεάσει και πώς θα είναι το φετινό καλοκαίρι για την Ελλάδα
Σήμα κινδύνου από τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO)
Η επιστροφή του "Ελ Νίνιο" σημαίνει πρακτικά ότι είναι πολύ πιθανό να καταγραφούν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες σχεδόν σε όλα τα μέρη του πλανήτη για τους επόμενους τρεις μήνες, αλλά και ακραίες βροχοπτώσεις ή και ξηρασίες
Αννα Εμμεη
Αντιμέτωπος με μια νέα και ιδιαίτερα ανησυχητική κλιματική προειδοποίηση βρίσκεται ο κόσμος, καθώς ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) εκπέμπει σήμα κινδύνου για την επικείμενη επιστροφή του «Ελ Νίνιο», ενός από τα πιο ισχυρά φυσικά φαινόμενα, που επηρεάζουν το παγκόσμιο κλίμα και τη συχνότητα των ακραίων καιρικών γεγονότων. Σύμφωνα με τον WMO, οι πιθανότητες να αναπτυχθεί το συγκεκριμένο φαινόμενο πριν από τον Σεπτέμβριο φτάνουν το 80% και το να συνεχιστεί έως τον Νοέμβριο το 90%, με τα επιστημονικά μοντέλα να συγκλίνουν στο ότι η επιστροφή του θα είναι «τουλάχιστον μέτριας έντασης». Βέβαια, είναι πολλοί οι επιστήμονες που έχουν προειδοποιήσει ότι μπορεί να είναι και το ισχυρότερο του αιώνα.
Διαβάστε: Καιρός: Πιο ζεστό το καλοκαίρι 2026 - Τι λέει ο Λαγουβάρδος για καύσωνες και φωτιές & πώς οι φετινές βροχές αυξάνουν τον κίνδυνο πυρκαγιών
Τι σημαίνει, όμως, πρακτικά η επιστροφή του «Ελ Νίνιο»; Ότι είναι πολύ πιθανό να καταγραφούν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες σχεδόν σε όλα τα μέρη του πλανήτη για τους επόμενους τρεις μήνες, αλλά και ακραίες βροχοπτώσεις ή και ξηρασίες, όπως προειδοποιεί ο WMO. Με τη σειρά του, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε ότι ο κόσμος «πρέπει να το αντιμετωπίσει ως την επείγουσα κλιματική προειδοποίηση που είναι», ενώ παράλληλα σημείωσε ότι «οι συνθήκες “Ελ Νίνιο” θα ρίξουν λάδι στη φωτιά ενός θερμαινόμενου κόσμου». Ακόμα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας πως «οι επιπτώσεις θα είναι ακόμα πιο έντονες, θα εξαπλωθούν ακόμα περισσότερο και θα διασχίσουν σύνορα με καταστροφική ταχύτητα». Υπενθυμίζεται πως το πιο πρόσφατο επεισόδιο «Ελ Νίνιο» που σημειώθηκε το 2023- 2024 καταγράφηκε ως ένα από τα ισχυρότερα που έχουν παρατηρηθεί ποτέ και συνέβαλε καθοριστικά σε ένα ιστορικά θερμό 2024, που έσπασε τα παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας.
Ο όρος «Ελ Νίνιο» σημαίνει στα ισπανικά «Το Θείο Βρέφος» ή «Το μικρό αγόρι» και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από ψαράδες της Νότιας Αμερικής ήδη από τον 17ο αιώνα, όταν παρατήρησαν ασυνήθιστα θερμά νερά στον Ειρηνικό Ωκεανό κοντά στις ακτές τους. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που εμφανίζεται ακανόνιστα, συνήθως κάθε δύο έως δέκα χρόνια, και κανένα επεισόδιο δεν είναι ακριβώς ίδιο με κάποιο προηγούμενο, σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία USGS.
Επιστημονικά, χαρακτηρίζεται από σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Παράλληλα, εξασθενούν οι αληγείς άνεμοι, που φυσούν συνήθως από ανατολικά προς δυτικά κατά μήκος του Ισημερινού, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αλλάζουν ακόμα και κατεύθυνση. Κατά τη διάρκεια ενός ισχυρού «Ελ Νίνιο», οι άνεμοι που φυσούν από Ανατολή προς Δύση στον Ειρηνικό εξασθενούν ή αντιστρέφονται. Αυτό επιτρέπει στα θερμά επιφανειακά νερά να μετακινηθούν ανατολικότερα, προκαλώντας αλυσιδωτές αλλαγές στο σύστημα καιρού του πλανήτη.
Το αποτέλεσμα είναι μια ανακατανομή των βροχοπτώσεων και των θερμοκρασιών: Kάποιες περιοχές πλήττονται από έντονες βροχές και πλημμύρες, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν παρατεταμένες ξηρασίες. Παράλληλα, το φαινόμενο λειτουργεί ως «ενισχυτής» της παγκόσμιας θέρμανσης, ανεβάζοντας προσωρινά τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη. Ετσι, σε περιοχές της Νότιας Αμερικής, της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής και σε τμήματα στα νότια της βορειοαμερικανικής ηπείρου παρατηρούνται συχνά έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις, με αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων. Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Αυστραλία, η Ινδονησία, η Νοτιοανατολική Ασία και τμήματα της Καραϊβικής καταγράφονται συχνά σοβαρές ξηρασίες, με επιπτώσεις στη γεωργία, στους υδάτινους πόρους και στα οικοσυστήματα. Το φαινόμενο επηρεάζει επίσης την ένταση των τροπικών κυκλώνων, ενισχύοντας τη δραστηριότητα σε ορισμένες λεκάνες του Ειρηνικού, ενώ την ίδια στιγμή μπορεί να την περιορίζει σε άλλες, όπως ο Ατλαντικός.
Και παρόλο που εκδηλώνεται σε μια περιοχή χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ευρώπη, έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει το παγκόσμιο κλίμα, καθώς μεταβάλλει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε πλανητική κλίμακα. Ο ΟΗΕ έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση «επείγουσα κλιματική προειδοποίηση», προειδοποιώντας ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται γεωγραφικά, αλλά επηρεάζουν ταυτόχρονα πολλαπλές περιοχές του πλανήτη.
Παρά την έντονη παγκόσμια ανησυχία, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η Ευρώπη, και ειδικά η Μεσόγειος, δεν επηρεάζεται άμεσα από το «Ελ Νίνιο», όπως συμβαίνει σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Η επίδραση στην ευρωπαϊκή ήπειρο είναι κυρίως έμμεση και σχετίζεται με τη συνολική αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και τις μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία.
Οι επιπτώσεις του «Ελ Νίνιο» δεν περιορίζονται στον καιρό. Σύμφωνα με τους «Financial Times», οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες ενδέχεται να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή, την αλιεία, τις μεταφορές και τις υποδομές. Συγκεκριμένα, ακραία φαινόμενα, όπως ξηρασίες, πλημμύρες ή καύσωνες, μπορούν να προκαλέσουν απώλειες στις καλλιέργειες, αύξηση του κόστους μεταφοράς προϊόντων, ζημιές σε δίκτυα και υποδομές, καθώς και έντονες διακυμάνσεις στις τιμές βασικών εμπορευμάτων.
Ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, μιλώντας στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», σημειώνει ότι, με βάση τις νεότερες προγνώσεις, αυξάνεται η πιθανότητα να αναπτυχθεί ένα ισχυρό «Ελ Νίνιο», με πιθανή κορύφωση προς τα τέλη του 2026 και τους πρώτους μήνες του 2027. Όπως εξηγεί, το φαινόμενο εκδηλώνεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου παρατηρείται απότομη άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει, γι’ αυτό και θεωρούμε πως έχουμε ήδη μπει σε φάση «Ελ Νίνιο». Αυτή η μεταβολή αλλάζει την παγκόσμια κατανομή των βροχοπτώσεων και επηρεάζει σημαντικά την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας.
«Σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας έχουμε λιγότερες βροχές και στη Λατινική Αμερική περισσότερες», αναφέρει, προσθέτοντας ότι συνολικά το φαινόμενο συμβάλλει σε αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, πάνω στην ήδη υπάρχουσα τάση της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, διευκρινίζει ότι η επίδραση του «Ελ Νίνιο» στην Ευρώπη είναι περιορισμένη. «Δεν αναμένουμε να έχουμε κάποια ιδιαίτερη καιρική μεταβολή ή ανωμαλία από το “Ελ Νίνιο” στην Ευρώπη και κυρίως στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και σίγουρα όχι αυτό το καλοκαίρι», σημειώνει χαρακτηριστικά. «Τις χρονιές που είχαμε ισχυρά “Ελ Νίνιο”, όπως το 2015-2016 και το 2023-2024, είχαμε ρεκόρ θερμοκρασιών, που συνετέλεσαν στην περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη μας, που ήδη είναι πιο θερμός τα τελευταία χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής», εξηγεί.
Αναφερόμενος στον καιρό που αναμένουμε για την Ελλάδα τους καλοκαιρινούς μήνες του 2026, ο κ. Λαγουβάρδος επισημαίνει ότι οι εποχικές εκτιμήσεις δείχνουν θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές τιμές για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο. Όπως σχολιάζει, πρόκειται για μια εικόνα που συναντάμε συχνά τα τελευταία καλοκαίρια. Ωστόσο, όπως εξηγεί, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το καλοκαίρι θα συνοδευτεί από ισχυρούς ή παρατεταμένους καύσωνες.
«Ένα καλοκαίρι μπορεί να είναι πιο ζεστό από το κανονικό χωρίς να έχει ακραίους καύσωνες», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η διαφορά βρίσκεται κυρίως στη διάρκεια και την ένταση των θερμοκρασιών. Όπως εξηγεί, είναι πιθανό να καταγράφονται πολλές ημέρες με 35-36 βαθμούς, κάτι που ανεβάζει τον μέσο όρο, χωρίς όμως να συνιστά απαραίτητα καύσωνα μεγάλης έντασης ή διάρκειας. «Δεν μπορούμε ακόμη να προβλέψουμε αν θα υπάρξουν μεγάλης διάρκειας επεισόδια καύσωνα», τονίζει, επισημαίνοντας την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις. «Το μόνο που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι θα έχουμε ένα ακόμα καλοκαίρι με θερμοκρασίες υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα», διευκρινίζει.
Στη συνέχεια, ο κ. Λαγουβάρδος κάνει ιδιαίτερη αναφορά στον κίνδυνο των πυρκαγιών, υπογραμμίζοντας ότι οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα. Ακόμα και οι αυξημένες βροχοπτώσεις που είχαμε τους προηγούμενους μήνες, όπως σημειώνει, δεν λειτουργούν πάντα προστατευτικά. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένη βλάστηση, η οποία στη συνέχεια ξηραίνεται ταχύτατα μέσα στο καλοκαίρι, δημιουργώντας μεγαλύτερες ποσότητες καύσιμης ύλης. «Το γεγονός ότι έχει βρέξει είναι θετικό στοιχείο για την επάρκεια νερού, αλλά ουσιαστικά συνιστά επιβαρυντικό παράγοντα για τις πυρκαγιές», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως εξηγεί, πευκοβελόνες, μικρά κλαδιά και ξερά χόρτα μπορούν να ξεραθούν πολύ γρήγορα με τις πρώτες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Επομένως, σε περίπτωση παρατεταμένων θερμών περιόδων στις αρχές του καλοκαιριού η διαδικασία αυτή επιταχύνεται, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις συνθήκες.
Σημειώνεται πως, σύμφωνα με το δίκτυο των 53 μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο Μάιος του 2026 χαρακτηρίστηκε από χαμηλότερες του κανονικού τιμές της μέσης μέγιστης ημερήσιας θερμοκρασίας στις περισσότερες περιοχές της χώρας. Συγκεκριμένα, σε σύγκριση με τη μέση τιμή της περιόδου 2010-2019, αρνητικές αποκλίσεις καταγράφηκαν σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα, με εξαίρεση τη Δυτική Ελλάδα και το Ιόνιο, όπου οι θερμοκρασίες διατηρήθηκαν ελαφρώς υψηλότερες από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.
Σε κάθε περίπτωση, το φετινό καλοκαίρι στην Ελλάδα φαίνεται να εντάσσεται σε μια ήδη διαμορφωμένη κλιματική πραγματικότητα, όπου οι θερμοκρασίες παραμένουν σταθερά υψηλότερες από τον μέσο όρο των προηγούμενων δεκαετιών, ανεξάρτητα από την εξέλιξη του φαινομένου «Ελ Νίνιο», που ούτως ή άλλως δεν επηρεάζει άμεσα τη χώρα μας. Το αν αυτό θα μεταφραστεί σε ισχυρούς και παρατεταμένους καύσωνες παραμένει ακόμη ανοιχτό επιστημονικό ερώτημα.
Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα που σκιαγραφούν οι διεθνείς οργανισμοί είναι σαφής: ένας πλανήτης που ήδη θερμαίνεται από την κλιματική αλλαγή εισέρχεται σε μια περίοδο όπου φυσικά φαινόμενα όπως το «Ελ Νίνιο» μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντές ακραίων καιρικών συνθηκών, με επιπτώσεις που δεν γνωρίζουν σύνορα.
Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
Διαβάστε: Καιρός: Πιο ζεστό το καλοκαίρι 2026 - Τι λέει ο Λαγουβάρδος για καύσωνες και φωτιές & πώς οι φετινές βροχές αυξάνουν τον κίνδυνο πυρκαγιών
Τι σημαίνει, όμως, πρακτικά η επιστροφή του «Ελ Νίνιο»; Ότι είναι πολύ πιθανό να καταγραφούν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες σχεδόν σε όλα τα μέρη του πλανήτη για τους επόμενους τρεις μήνες, αλλά και ακραίες βροχοπτώσεις ή και ξηρασίες, όπως προειδοποιεί ο WMO. Με τη σειρά του, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε ότι ο κόσμος «πρέπει να το αντιμετωπίσει ως την επείγουσα κλιματική προειδοποίηση που είναι», ενώ παράλληλα σημείωσε ότι «οι συνθήκες “Ελ Νίνιο” θα ρίξουν λάδι στη φωτιά ενός θερμαινόμενου κόσμου». Ακόμα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, λέγοντας πως «οι επιπτώσεις θα είναι ακόμα πιο έντονες, θα εξαπλωθούν ακόμα περισσότερο και θα διασχίσουν σύνορα με καταστροφική ταχύτητα». Υπενθυμίζεται πως το πιο πρόσφατο επεισόδιο «Ελ Νίνιο» που σημειώθηκε το 2023- 2024 καταγράφηκε ως ένα από τα ισχυρότερα που έχουν παρατηρηθεί ποτέ και συνέβαλε καθοριστικά σε ένα ιστορικά θερμό 2024, που έσπασε τα παγκόσμια ρεκόρ θερμοκρασίας.
Τι είναι το φαινόμενο Ελ Νίνιο και τι ισχύει για την Ευρώπη
Ο όρος «Ελ Νίνιο» σημαίνει στα ισπανικά «Το Θείο Βρέφος» ή «Το μικρό αγόρι» και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από ψαράδες της Νότιας Αμερικής ήδη από τον 17ο αιώνα, όταν παρατήρησαν ασυνήθιστα θερμά νερά στον Ειρηνικό Ωκεανό κοντά στις ακτές τους. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που εμφανίζεται ακανόνιστα, συνήθως κάθε δύο έως δέκα χρόνια, και κανένα επεισόδιο δεν είναι ακριβώς ίδιο με κάποιο προηγούμενο, σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία USGS.Επιστημονικά, χαρακτηρίζεται από σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Παράλληλα, εξασθενούν οι αληγείς άνεμοι, που φυσούν συνήθως από ανατολικά προς δυτικά κατά μήκος του Ισημερινού, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αλλάζουν ακόμα και κατεύθυνση. Κατά τη διάρκεια ενός ισχυρού «Ελ Νίνιο», οι άνεμοι που φυσούν από Ανατολή προς Δύση στον Ειρηνικό εξασθενούν ή αντιστρέφονται. Αυτό επιτρέπει στα θερμά επιφανειακά νερά να μετακινηθούν ανατολικότερα, προκαλώντας αλυσιδωτές αλλαγές στο σύστημα καιρού του πλανήτη.
Το αποτέλεσμα είναι μια ανακατανομή των βροχοπτώσεων και των θερμοκρασιών: Kάποιες περιοχές πλήττονται από έντονες βροχές και πλημμύρες, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν παρατεταμένες ξηρασίες. Παράλληλα, το φαινόμενο λειτουργεί ως «ενισχυτής» της παγκόσμιας θέρμανσης, ανεβάζοντας προσωρινά τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη. Ετσι, σε περιοχές της Νότιας Αμερικής, της Ανατολικής και Νότιας Αφρικής και σε τμήματα στα νότια της βορειοαμερικανικής ηπείρου παρατηρούνται συχνά έντονες και παρατεταμένες βροχοπτώσεις, με αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων. Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Αυστραλία, η Ινδονησία, η Νοτιοανατολική Ασία και τμήματα της Καραϊβικής καταγράφονται συχνά σοβαρές ξηρασίες, με επιπτώσεις στη γεωργία, στους υδάτινους πόρους και στα οικοσυστήματα. Το φαινόμενο επηρεάζει επίσης την ένταση των τροπικών κυκλώνων, ενισχύοντας τη δραστηριότητα σε ορισμένες λεκάνες του Ειρηνικού, ενώ την ίδια στιγμή μπορεί να την περιορίζει σε άλλες, όπως ο Ατλαντικός.
Και παρόλο που εκδηλώνεται σε μια περιοχή χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ευρώπη, έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει το παγκόσμιο κλίμα, καθώς μεταβάλλει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε πλανητική κλίμακα. Ο ΟΗΕ έχει χαρακτηρίσει την κατάσταση «επείγουσα κλιματική προειδοποίηση», προειδοποιώντας ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται γεωγραφικά, αλλά επηρεάζουν ταυτόχρονα πολλαπλές περιοχές του πλανήτη.
Παρά την έντονη παγκόσμια ανησυχία, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η Ευρώπη, και ειδικά η Μεσόγειος, δεν επηρεάζεται άμεσα από το «Ελ Νίνιο», όπως συμβαίνει σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Η επίδραση στην ευρωπαϊκή ήπειρο είναι κυρίως έμμεση και σχετίζεται με τη συνολική αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας και τις μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία.
Οι οικονομικές συνέπειες από το Ελ Νίνιο
Οι επιπτώσεις του «Ελ Νίνιο» δεν περιορίζονται στον καιρό. Σύμφωνα με τους «Financial Times», οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες ενδέχεται να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή, την αλιεία, τις μεταφορές και τις υποδομές. Συγκεκριμένα, ακραία φαινόμενα, όπως ξηρασίες, πλημμύρες ή καύσωνες, μπορούν να προκαλέσουν απώλειες στις καλλιέργειες, αύξηση του κόστους μεταφοράς προϊόντων, ζημιές σε δίκτυα και υποδομές, καθώς και έντονες διακυμάνσεις στις τιμές βασικών εμπορευμάτων.
Κώστας Λαγουβάρδος για καλοκαίρι 2026: Αναμένουμε υψηλότερες από τις συνήθεις θερμοκρασίες
Ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, μιλώντας στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ», σημειώνει ότι, με βάση τις νεότερες προγνώσεις, αυξάνεται η πιθανότητα να αναπτυχθεί ένα ισχυρό «Ελ Νίνιο», με πιθανή κορύφωση προς τα τέλη του 2026 και τους πρώτους μήνες του 2027. Όπως εξηγεί, το φαινόμενο εκδηλώνεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, όπου παρατηρείται απότομη άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει, γι’ αυτό και θεωρούμε πως έχουμε ήδη μπει σε φάση «Ελ Νίνιο». Αυτή η μεταβολή αλλάζει την παγκόσμια κατανομή των βροχοπτώσεων και επηρεάζει σημαντικά την κυκλοφορία της ατμόσφαιρας. «Σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας έχουμε λιγότερες βροχές και στη Λατινική Αμερική περισσότερες», αναφέρει, προσθέτοντας ότι συνολικά το φαινόμενο συμβάλλει σε αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, πάνω στην ήδη υπάρχουσα τάση της κλιματικής αλλαγής. Ωστόσο, διευκρινίζει ότι η επίδραση του «Ελ Νίνιο» στην Ευρώπη είναι περιορισμένη. «Δεν αναμένουμε να έχουμε κάποια ιδιαίτερη καιρική μεταβολή ή ανωμαλία από το “Ελ Νίνιο” στην Ευρώπη και κυρίως στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και σίγουρα όχι αυτό το καλοκαίρι», σημειώνει χαρακτηριστικά. «Τις χρονιές που είχαμε ισχυρά “Ελ Νίνιο”, όπως το 2015-2016 και το 2023-2024, είχαμε ρεκόρ θερμοκρασιών, που συνετέλεσαν στην περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη μας, που ήδη είναι πιο θερμός τα τελευταία χρόνια λόγω της κλιματικής αλλαγής», εξηγεί.
Αναφερόμενος στον καιρό που αναμένουμε για την Ελλάδα τους καλοκαιρινούς μήνες του 2026, ο κ. Λαγουβάρδος επισημαίνει ότι οι εποχικές εκτιμήσεις δείχνουν θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές τιμές για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο. Όπως σχολιάζει, πρόκειται για μια εικόνα που συναντάμε συχνά τα τελευταία καλοκαίρια. Ωστόσο, όπως εξηγεί, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το καλοκαίρι θα συνοδευτεί από ισχυρούς ή παρατεταμένους καύσωνες.
«Ένα καλοκαίρι μπορεί να είναι πιο ζεστό από το κανονικό χωρίς να έχει ακραίους καύσωνες», σημειώνει, προσθέτοντας ότι η διαφορά βρίσκεται κυρίως στη διάρκεια και την ένταση των θερμοκρασιών. Όπως εξηγεί, είναι πιθανό να καταγράφονται πολλές ημέρες με 35-36 βαθμούς, κάτι που ανεβάζει τον μέσο όρο, χωρίς όμως να συνιστά απαραίτητα καύσωνα μεγάλης έντασης ή διάρκειας. «Δεν μπορούμε ακόμη να προβλέψουμε αν θα υπάρξουν μεγάλης διάρκειας επεισόδια καύσωνα», τονίζει, επισημαίνοντας την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις. «Το μόνο που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι θα έχουμε ένα ακόμα καλοκαίρι με θερμοκρασίες υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα», διευκρινίζει.
Τι ισχύει για τις πυρκαγιές
Στη συνέχεια, ο κ. Λαγουβάρδος κάνει ιδιαίτερη αναφορά στον κίνδυνο των πυρκαγιών, υπογραμμίζοντας ότι οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα. Ακόμα και οι αυξημένες βροχοπτώσεις που είχαμε τους προηγούμενους μήνες, όπως σημειώνει, δεν λειτουργούν πάντα προστατευτικά. Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένη βλάστηση, η οποία στη συνέχεια ξηραίνεται ταχύτατα μέσα στο καλοκαίρι, δημιουργώντας μεγαλύτερες ποσότητες καύσιμης ύλης. «Το γεγονός ότι έχει βρέξει είναι θετικό στοιχείο για την επάρκεια νερού, αλλά ουσιαστικά συνιστά επιβαρυντικό παράγοντα για τις πυρκαγιές», αναφέρει χαρακτηριστικά.Όπως εξηγεί, πευκοβελόνες, μικρά κλαδιά και ξερά χόρτα μπορούν να ξεραθούν πολύ γρήγορα με τις πρώτες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Επομένως, σε περίπτωση παρατεταμένων θερμών περιόδων στις αρχές του καλοκαιριού η διαδικασία αυτή επιταχύνεται, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις συνθήκες.
Μάιος 2026: Κάτω από τη μέση τιμή η θερμοκρασία στην Ελλάδα
Σημειώνεται πως, σύμφωνα με το δίκτυο των 53 μετεωρολογικών σταθμών του meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο Μάιος του 2026 χαρακτηρίστηκε από χαμηλότερες του κανονικού τιμές της μέσης μέγιστης ημερήσιας θερμοκρασίας στις περισσότερες περιοχές της χώρας. Συγκεκριμένα, σε σύγκριση με τη μέση τιμή της περιόδου 2010-2019, αρνητικές αποκλίσεις καταγράφηκαν σε όλα τα γεωγραφικά διαμερίσματα, με εξαίρεση τη Δυτική Ελλάδα και το Ιόνιο, όπου οι θερμοκρασίες διατηρήθηκαν ελαφρώς υψηλότερες από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.Σε κάθε περίπτωση, το φετινό καλοκαίρι στην Ελλάδα φαίνεται να εντάσσεται σε μια ήδη διαμορφωμένη κλιματική πραγματικότητα, όπου οι θερμοκρασίες παραμένουν σταθερά υψηλότερες από τον μέσο όρο των προηγούμενων δεκαετιών, ανεξάρτητα από την εξέλιξη του φαινομένου «Ελ Νίνιο», που ούτως ή άλλως δεν επηρεάζει άμεσα τη χώρα μας. Το αν αυτό θα μεταφραστεί σε ισχυρούς και παρατεταμένους καύσωνες παραμένει ακόμη ανοιχτό επιστημονικό ερώτημα.
Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα που σκιαγραφούν οι διεθνείς οργανισμοί είναι σαφής: ένας πλανήτης που ήδη θερμαίνεται από την κλιματική αλλαγή εισέρχεται σε μια περίοδο όπου φυσικά φαινόμενα όπως το «Ελ Νίνιο» μπορούν να λειτουργήσουν ως επιταχυντές ακραίων καιρικών συνθηκών, με επιπτώσεις που δεν γνωρίζουν σύνορα.
Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά
