Μυστήριο παραμένει η ράτσα του σκύλου που υποδύεται τον Άργο στην κινηματογραφική Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν, με την παραγωγή να διατηρεί... σιγή ιχθύος. Ούτε η Universal ούτε ο σκηνοθέτης έχουν αποκαλύψει το όνομα του εκπαιδευμένου ζώου ή την ακριβή καταγωγή του. Οι συνεντεύξεις επικεντρώνονται στη συμβολική σημασία του χαρακτήρα για την αφήγηση, αφήνοντας το ερώτημα ανοιχτό.

Διαβάστε: Οδύσσεια: Ο Νόλαν απαγόρευσε κινητά και μπουκάλια νερό στα γυρίσματα της επικής ταινίας - Γιατί το έκανε

"Οδύσσεια" του Νόλαν: Τι σκύλος είναι ο πιστός σύντροφος του Οδυσσέα

Πολυάριθμοι θεατές παρατηρούν ότι ο σκύλος στην ταινία φέρει έντονα γνωρίσματα μεσογειακού λαγωνικού. Η σωματοδομή, τα όρθια αφτιά και η γενική εμφάνιση παραπέμπουν σε αρχαίες ελληνικές κυνηγετικές φυλές. Συγκεκριμένα, αρκετοί αναγνωρίζουν ομοιότητες με τον Κρητικό Ιχνηλάτη, μια φυλή που διατηρεί παραδοσιακά χαρακτηριστικά και εξαιρετικές ικανότητες στην ιχνηλασία θηραμάτων.

Άλλες αναφορές συνδέουν τον κινηματογραφικό Άργο με το Λακωνικό κυνηγόσκυλο, την ιστορική φυλή που πολλοί μελετητές πιστεύουν πως ενέπνευσε τον Όμηρο. Παρότι αυτή η φυλή έχει πλέον εξαφανιστεί, οι περιγραφές της ταιριάζουν με τον σκύλο που εμφανίζεται στην κινηματογραφική μεταφορά του Νόλαν.

Ο Άργος ως κυνηγετικός σκύλος στην Οδύσσεια

Στο αρχαίο κείμενο, ο Άργος δεν αποτελεί απλώς κατοικίδιο συντροφιάς. Πρόκειται για εξαιρετικό κυνηγόσκυλο με ξεχωριστές δεξιότητες. Ο μελετητής Νίκος Φ. Καμπάνης, σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στο kynigesia.gr, υποστηρίζει ότι το πιστό ζώο που αναμένει επί δύο δεκαετίες την επιστροφή του κυρίου του διαθέτει χαρακτηριστικά του Κρητικού Ιχνηλάτη.

Ο Όμηρος αναφέρει συχνά τα σκυλιά της Ιθάκης με διάφορους ρόλους: φύλακες, ποιμενικοί βοηθοί και ιχνηλάτες για το κυνήγι. Ο Άργος, με το λευκό τρίχωμα και την αριστοκρατική παρουσία, συνόδευε τον Οδυσσέα στις κυνηγετικές εξορμήσεις πριν τον πόλεμο της Τροίας. Ο Εύμαιος, ο αφοσιωμένος χοιροβοσκός, επαινεί την ταχύτητα, τη γενναιότητα και την ακρίβειά του, τονίζοντας πως κανένα άγριο ζώο δεν ξέφευγε από τις ικανότητές του.

Χαρακτηριστικά και συμβολισμοί του ομηρικού σκύλου

Στη ραψωδία ρ (17), ο Άργος ξεχωρίζει για το σφρίγος και την ευελιξία του να διασχίζει πυκνή βλάστηση χωρίς να χάνει το ίχνος του θηράματος. Ακόμη και γερασμένος, παραμελημένος και εξουθενωμένος, αναγνωρίζει τον μεταμφιεσμένο Οδυσσέα με ένα διακριτικό κούνημα της ουράς και μια ελαφριά κίνηση των αφτιών. Αυτά τα στοιχεία, σύμφωνα με τον Καμπάνη, παραπέμπουν στον Κρητικό Ιχνηλάτη, καθώς η φυλή διατηρεί όρθια αυτιά και φημίζεται για τις εξαιρετικές αισθήσεις της.

Ο σκύλος του Οδυσσέα δεν ήταν μόνο πιστός σύντροφος. Αποτελούσε άρτια εκπαιδευμένο κυνηγετικό ζώο με φυσικό ταλέντο στην εντόπιση θηραμάτων. Καταδίωκε αγριοκάτσικα, ζαρκάδια και λαγούς, διατηρώντας ταχύτητα και χάρη. Η λευκή γούνα και η περήφανη στάση θυμίζουν απεικονίσεις ευγενικών κυνηγετικών σκύλων στην αρχαία και αναγεννησιακή τέχνη.

Η θεωρία του Πορτογαλικού Ποντένγκο

Παρότι δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση από την παραγωγή, πολλές αναφορές από θεατές και κινηματογραφικές κοινότητες συγκλίνουν σε μία συγκεκριμένη εκδοχή. Υποστηρίζουν ότι ο ενήλικος Άργος στην ταινία ανήκει στη φυλή του Πορτογαλικού Ποντένγκο.

Σε διαδικτυακές συζητήσεις, χρήστες που παρατήρησαν ότι το κουτάβι και ο ενήλικος σκύλος είναι διαφορετικά ζώα αναφέρουν πως και τα δύο είναι Πορτογαλικά Ποντένγκο. Εξηγούν ότι στη συγκεκριμένη ράτσα τα αυτιά μπορεί να είναι πεσμένα στα κουτάβια και να ορθώνονται καθώς μεγαλώνουν.

Αντίθετα, άλλοι θεατές αμφισβητούν αυτή την άποψη. Θεωρούν ότι το κουτάβι μοιάζει περισσότερο με Σέττερ ή Σπάνιελ, ενώ ο ενήλικος σκύλος θυμίζει Ποντένγκο ή ημίαιμο τεριέ.

Η επιλογή ενός Πορτογαλικού Ποντένγκο θα ήταν λογική, καθώς αποτελεί μία από τις αρχαιότερες κυνηγετικές φυλές της Μεσογείου. Είναι ελαφρύς και ευκίνητος, με όρθια αυτιά, εξαιρετική όσφρηση και όραση. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά στο κυνήγι λαγού και μικρού θηράματος, ενώ μορφολογικά παρουσιάζει ομοιότητες με αναπαραστάσεις αρχαίων μεσογειακών κυνηγόσκυλων.

Η προσέγγιση του Νόλαν στην Οδύσσεια

Ο Κρίστοφερ Νόλαν έχει δηλώσει ότι προσέγγισε την Οδύσσεια όχι ως αλληλουχία περιπετειών, αλλά ως αφήγηση που βασίζεται στους ανθρώπινους δεσμούς. Χαρακτηρίζει την ταινία «ιστορία αγάπης», σημειώνοντας ότι η περιπέτεια αποκτά πραγματικό νόημα όταν ο θεατής ενδιαφέρεται ουσιαστικά για τους χαρακτήρες.

Στη συνέντευξή του στον Guardian αποκάλυψε ότι απέκτησε προσωπικά έναν σκύλο κατά την προετοιμασία της ταινίας και συνέδεσε αυτή την εμπειρία με τη διάσημη επανένωση του Οδυσσέα με τον Άργο.

Στο έπος του Ομήρου, ο Άργος εμφανίζεται ουσιαστικά μόνο στη σκηνή της αναγνώρισης. Ο Νόλαν, αντίθετα, τον εντάσσει πολύ νωρίτερα στην αφήγηση: ως κουτάβι που επιλέγεται από τον Εύμαιο, ως κυνηγετικό σκυλί στο κυνήγι του αγριόχοιρου στον Παρνασσό και, τελικά, ως γέρο σκύλο που αναμένει είκοσι χρόνια την επιστροφή του αφεντικού του.

Η συγκινητική σκηνή του Άργου στην ταινία

Όταν φτάνει η τελευταία σκηνή, ο θεατής δεν συγκινείται απλώς επειδή πεθαίνει ένα ζώο. Συγκινείται επειδή έχει παρακολουθήσει ολόκληρη τη ζωή του σκύλου από την αρχή.

Σε πολλές συζητήσεις μετά την πρεμιέρα, θεατές αναφέρουν ότι η σκηνή του Άργου ήταν από τις πιο συγκλονιστικές της ταινίας, ακριβώς επειδή ο Νόλαν είχε επενδύσει αφηγηματικά στον χαρακτήρα από την αρχή. Άλλοι σημειώνουν ότι η σκηνή λειτουργεί χωρίς μελοδραματισμούς, καθώς ο σκηνοθέτης αφήνει τη δύναμη της στιγμής να προκύψει φυσικά από τη σχέση που έχει ήδη χτιστεί.

Ο συμβολισμός του σκύλου στο έργο του Νόλαν

Ο Νόλαν χρησιμοποιεί τον Άργο ως πολυεπίπεδο σύμβολο. Αντιπροσωπεύει τη μνήμη, καθώς ο σκύλος θυμάται όταν όλοι οι άνθρωποι παραπλανώνται από τη μεταμφίεση του Οδυσσέα. Ενσαρκώνει την πίστη, περιμένοντας είκοσι χρόνια χωρίς να προδώσει τον αφέντη του. Αντιπροσωπεύει τον χαμένο χρόνο, αφού ο θεατής παρακολουθεί έναν ολόκληρο κύκλο ζωής να ολοκληρώνεται κατά την απουσία του ήρωα. Συμβολίζει την παλιά Ιθάκη, αφού είναι ο μόνος που συνδέει τον νεαρό κυνηγό Οδυσσέα με τον γερασμένο βασιλιά που επιστρέφει.

Η σκηνή με το κουτάβι που πρόσθεσε ο Νόλαν δεν μπήκε τυχαία για να χαρίσει μια τρυφερή στιγμή. Λειτουργεί ως προοικονομία. Όταν ο Άργος πεθαίνει στο τέλος, δεν χάνεται απλώς ένα ζώο. Ολοκληρώνεται η τελευταία ζωντανή ανάμνηση της νεότητας του Οδυσσέα. Ο σκύλος είναι ο μοναδικός χαρακτήρας που γνωρίζει και τις δύο ζωές του ήρωα: τον ατρόμητο κυνηγό πριν από την Τροία και τον εξαντλημένο ταξιδιώτη ύστερα από δύο δεκαετίες περιπλάνησης.

Ο Άργος δεν είναι απλώς ο πιστός σκύλος της Οδύσσειας. Αποτελεί την ενσάρκωση της μνήμης, της κυνηγετικής ζωής και της αδιάρρηκτης σχέσης ανθρώπου και σκύλου που υπερβαίνει τον χρόνο και τις περιπέτειες.