Το ναυάγιο ενός ατμοκίνητου πλοίου που χρονολογείται από τις αρχές του 1900 είναι το τελευταίο… κειμήλιο που αναδύεται από τη πτώση των υδάτων στη Σερβία, καθώς τα ποτάμια της Ευρώπης στερεύουν, με την ήπειρο να βυθίζεται σε παρατεταμένη, ακραία ζέστη και ξηρασία.

Διαβάστε: Ξηρασία στην Ευρώπη: Στερεύουν τα ποτάμια - Ναζιστικό πλοίο αποκαλύφθηκε στον Δούναβη, ο Ρήνος παραλύει (Βίντεο)

Το ατμόπλοιο που βυθίστηκε το 1945

Το σκουριασμένο κύτος – κάποτε ένα διάσημο πλοίο γνωστό ως το Slovenian – αναδύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα από τον ποταμό Σάβo κοντά στη σερβική πόλη Σρέμσκα Μιτρόβιτσα, 45 μίλια βορειοδυτικά του Βελιγραδίου.  Ενώ τμήματα έχουν εμφανιστεί πάνω από την επιφάνεια στο παρελθόν, οι ντόπιοι λένε ότι το ναυάγιο δεν ήταν ποτέ άλλοτε τόσο εκτεθειμένο. «Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από την τελευταία φορά που φάνηκε, οπότε υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον», δήλωσε ο ιστορικός και διευθυντής του δημοτικού μουσείου, Αντρίγια Πόποβιτς. «Είναι πραγματικά κάτι που δεν βλέπεις κάθε μέρα». Μάλιστα τα σερβικά μέσα ενημέρωσης έχουν χαρακτηρίσει το εν λόγω ναυάγιο ως ο «Τιτανικός του Σάβα». Σύμφωνα με τον ίδιο, το πλοίο ναυπηγήθηκε το 1913 στη Βουδαπέστη, όταν η πόλη ανήκε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία. Είχε μήκος περίπου 54 μέτρα και αρχικά ονομαζόταν «Vag», από τον ποταμό Βαχ, τον μεγαλύτερο ποταμό της Σλοβακίας.


Το ατμοκίνητο σκάφος χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά βαρέων φορτίων μεταξύ της Βουδαπέστης και άλλων πόλεων κατά μήκος του Δούναβη. Με την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η δραστηριότητά του περιορίστηκε σημαντικά. Αργότερα πέρασε στην κατοχή του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και μετονομάστηκε σε «Slovenian», στο πλαίσιο των πολεμικών επανορθώσεων. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το πλοίο βρέθηκε υπό γερμανική κατοχή. Μετά την απελευθέρωση του Βελιγραδίου το 1944, χρησιμοποιήθηκε από τις αντιφασιστικές δυνάμεις για τη μεταφορά εξοπλισμού και τραυματιών. Η πορεία του, όμως, έμελλε να τελειώσει λίγο πριν από το τέλος του πολέμου. Στα τέλη Απριλίου του 1945, το «Slovenian» προσέκρουσε σε γερμανική νάρκη και βυθίστηκε. «Βυθίστηκε και από εκείνη την ημέρα παρέμεινε στο ίδιο σημείο», ανέφερε ο Πόποβιτς.

Η ξηρασία απειλεί ακόμη και τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ευρώπης

Το ναυάγιο στον Σάβα δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Η δραματική υποχώρηση των υδάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη έχει αποκαλύψει ίχνη από διαφορετικές εποχές της ανθρώπινης ιστορίας. Αρχαίες γέφυρες και τμήματα κατασκευών έχουν επανεμφανιστεί, ενώ σε άλλες περιοχές έχουν έρθει στην επιφάνεια οστά προϊστορικών ζώων και κατάλοιπα πολεμικών πλοίων. Η ίδια ξηρασία, ωστόσο, έχει προκαλέσει σοβαρές συνέπειες στη σύγχρονη Ευρώπη. Η χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα και τις εμπορευματικές μεταφορές, ενώ δημιουργεί προβλήματα και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Στην Ουγγαρία, μάλιστα, η υποχώρηση των νερών του Δούναβη επηρέασε τη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού του Πακς, ο οποίος χρησιμοποιεί νερό του ποταμού για την ψύξη των αντιδραστήρων. Τρεις από τους τέσσερις αντιδραστήρες είχαν τεθεί εκτός λειτουργίας, αφήνοντας την εγκατάσταση να λειτουργεί σε λίγο πάνω από το 10% της δυναμικότητάς της. Την ίδια ώρα, η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus Climate Change Service έχει διαπιστώσει ότι η Ευρώπη αποτελεί την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον πλανήτη, με τις θερμοκρασίες της να αυξάνονται από τη δεκαετία του 1980 περίπου δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Έτσι, η ακραία ξηρασία λειτουργεί ως ένα παράδοξο «παράθυρο» στο παρελθόν: αποκαλύπτει ναυάγια και χαμένα μνημεία που παρέμεναν επί δεκαετίες ή ακόμη και αιώνες κρυμμένα κάτω από το νερό, την ώρα που τα ίδια φαινόμενα αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερη απειλή για το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης.

Πηγή εξωτερικής φωτογραφίας AP Darko Vojinovic