Οι ειδικοί των Μυστικών Υπηρεσιών αμφισβητούν τους ισχυρισμούς περί ρωσικής και κινεζικής απειλής (Ανάλυση)
The Times
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η κατάληψη της περιοχής είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια, όμως αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τριβές με τους συμμάχους αυξάνουν τους κινδύνους, παρόλο που δεν υφίσταται άμεση απειλή
Το ρωσικό υποβρύχιο Project 955A, Vladimir the Great, οπλισμένο με 16 βαλλιστικούς πυραύλους, κρύβεται κάτω από τον πολικό πάγο μετά την αναχώρησή του από το Μούρμανσκ, πριν προσπαθήσει να περάσει κρυφά από το θαλάσσιο στενό μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου. Ένα υποβρύχιο επίθεσης της κατηγορίας Astute του Βασιλικού Ναυτικού βρίσκεται στα ίχνη του. Σε κάποιο σημείο στα βάθη του Ατλαντικού Ωκεανού, το πλήρωμα ενδέχεται να παραδώσει τα ηνία στους Αμερικανούς συμμάχους του. Αν χάσουν το ρωσικό υποβρύχιο, θα έχουν αποτύχει στην αποστολή τους και οι ΗΠΑ θα θεωρούνται εκτεθειμένες σε αυξημένο κίνδυνο επίθεσης. Μια πηγή του ναυτικού δήλωσε: «Αυτή η [συνεργασία] αποτρέπει την απώλεια εντοπισμού του ρωσικού υποβρυχίου στα ανοικτά των ακτών της Αμερικής».
Προς το παρόν, καθώς το επίπεδο ρωσικής δραστηριότητας θεωρείται χαμηλό, η αποστολή παραμένει υπό έλεγχο. Όμως, αν η Ουάσιγκτον επιχειρήσει να καταλάβει τη Γροιλανδία με τη βία, ο κίνδυνος θα μπορούσε να αυξηθεί, καθώς οι πολυετείς συμφωνίες για τη διαβίβαση σημαντικών πληροφοριών ενδέχεται να καταρρεύσουν. Ο Εντ Αρνολντ, ανώτερος ερευνητής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο Βασιλικό Ινστιτούτο Ενωμένων Υπηρεσιών, δήλωσε: «Οι ΗΠΑ, η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συνάψει τριμερή συμφωνία για θαλάσσιες περιπολίες με σκοπό την παρακολούθηση των ρωσικών υποβρυχίων και τη διατήρησή τους όσο το δυνατόν πιο ανατολικά. Πρόκειται για επιχείρηση ολόκληρης της συμμαχίας. Η συγκεκριμένη αποστολή μπορεί να καταρρεύσει αν ο Τραμπ καταλάβει τη Γροιλανδία, καθιστώντας τις ΗΠΑ πιο ευάλωτες και λιγότερο ασφαλείς».
Ο Τομ Σαρπ, πρώην διοικητής του Βασιλικού Ναυτικού, δήλωσε: «Μου είναι αδιανόητο ότι... μια τέτοια συνεργασία θα εξαφανιστεί, και όμως αυτό συμβαίνει». Αν καταργηθεί η λεγόμενη «διαχείριση του θαλάσσιου χώρου» μεταξύ των συμμάχων, όπως τόνισε, «όλα τα υποβρύχια μας, τόσο τα πολεμικά όσο και τα αποτρεπτικά, θα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο». Δικαιολογώντας μια ενδεχόμενη αμερικανική ανάληψη ελέγχου, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε: «Αν κοιτάξετε γύρω από τη Γροιλανδία αυτή τη στιγμή, θα δείτε ρωσικά αντιτορπιλικά, κινεζικά αντιτορπιλικά και, ακόμα μεγαλύτερα, ρωσικά υποβρύχια παντού».
Οι ισχυρισμοί αυτοί προκαλούν απορία στους στρατιωτικούς σχεδιαστές του ΝΑΤΟ και στις υπηρεσίες πληροφοριών. Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν σημαντική ρωσική παρουσία και ότι η επίδειξη δύναμης του Προέδρου Πούτιν στην Αρκτική έχει επικεντρωθεί κυρίως στη Νορβηγία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Η απειλή για τη Γροιλανδία από το ρωσικό και το κινεζικό ναυτικό θεωρείται ασήμαντη. Συμφωνίες άμυνας και ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης μιας συνθήκης που επιτρέπει την πρόσβαση του αμερικανικού στρατού στη Γροιλανδία, διασφαλίζουν την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής.
Ο Άρνολντ δήλωσε ότι η ρωσική απειλή για την περιοχή έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς η Μόσχα έχει στρέψει την προσοχή της στην Ουκρανία. Ο ίδιος επίσης δήλωσε: «Οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν στηρίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ παρουσιάζει την κατάσταση — τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Η ρωσική απειλή είναι πιο σοβαρή [από την κινεζική], αλλά έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια. Πολλοί πόροι έχουν διατεθεί στην Ουκρανία. Η θέση της Ρωσίας στην Αρκτική είναι σήμερα πιο αδύναμη σε σύγκριση με οποιοδήποτε άλλο σημείο, εδώ και δεκαπέντε χρόνια».
Παρατηρήθηκε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν έθεσαν το ζήτημα της Γροιλανδίας ως επείγον πρόβλημα ασφάλειας στις πρόσφατες συναντήσεις του ΝΑΤΟ. Η στρατηγική του Πενταγώνου για την Αρκτική για το 2024 το αναφέρει μόνο στο πλαίσιο της ενίσχυσης των αεροπορικών και θαλάσσιων περιπολιών, κίνηση που ήδη εξετάζει το ΝΑΤΟ. Η στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ τον Νοέμβριο δεν έκανε κάποια αναφορά στο ζήτημα της Γροιλανδίας. Η έλλειψη ενδιαφέροντος από την πλευρά των ΗΠΑ και η απουσία άμεσης απειλής από τη Ρωσία ή την Κίνα σημαίνει ότι οι υπεύθυνοι σχεδιασμού του ΝΑΤΟ, οι οποίοι εργάζονται σε μια αποστολή στην Αρκτική με επίκεντρο τη Γροιλανδία, προσπαθούν να προσδιορίσουν τις απαραίτητες ενέργειες. «Μιλάμε για συστήματα αεροπορικής επιτήρησης, αεροσκάφη ή ναυτική παρουσία; Και τι είδους;» ανέφερε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης.
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν ελάχιστα μέσα και περιορισμένη εμπειρία για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της Αρκτικής. Για πρώτη φορά, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ είναι εκείνοι που διαθέτουν δυνάμεις έτοιμες για την Αρκτική. Μια πηγή σημείωσε ότι στην περσινή κοινή άσκηση Viking στη βόρεια Νορβηγία, οι αμερικανικές δυνάμεις αντιμετώπισαν δυσκολίες. Οι διοικητές έπρεπε να ζητήσουν από τους φινλανδούς εφέδρους, τους πιο φοβερούς πολεμιστές της Αρκτικής, να είναι επιεικείς. «Οι Φινλανδοί χρειάστηκε να σταματήσουν να χτυπάνε τους Αμερικανούς, καθώς αυτό τους προκάλεσε ντροπή και τους αποθάρρυνε», ανέφερε μια πηγή.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News Licensing
Προς το παρόν, καθώς το επίπεδο ρωσικής δραστηριότητας θεωρείται χαμηλό, η αποστολή παραμένει υπό έλεγχο. Όμως, αν η Ουάσιγκτον επιχειρήσει να καταλάβει τη Γροιλανδία με τη βία, ο κίνδυνος θα μπορούσε να αυξηθεί, καθώς οι πολυετείς συμφωνίες για τη διαβίβαση σημαντικών πληροφοριών ενδέχεται να καταρρεύσουν. Ο Εντ Αρνολντ, ανώτερος ερευνητής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο Βασιλικό Ινστιτούτο Ενωμένων Υπηρεσιών, δήλωσε: «Οι ΗΠΑ, η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συνάψει τριμερή συμφωνία για θαλάσσιες περιπολίες με σκοπό την παρακολούθηση των ρωσικών υποβρυχίων και τη διατήρησή τους όσο το δυνατόν πιο ανατολικά. Πρόκειται για επιχείρηση ολόκληρης της συμμαχίας. Η συγκεκριμένη αποστολή μπορεί να καταρρεύσει αν ο Τραμπ καταλάβει τη Γροιλανδία, καθιστώντας τις ΗΠΑ πιο ευάλωτες και λιγότερο ασφαλείς».
Ο Τομ Σαρπ, πρώην διοικητής του Βασιλικού Ναυτικού, δήλωσε: «Μου είναι αδιανόητο ότι... μια τέτοια συνεργασία θα εξαφανιστεί, και όμως αυτό συμβαίνει». Αν καταργηθεί η λεγόμενη «διαχείριση του θαλάσσιου χώρου» μεταξύ των συμμάχων, όπως τόνισε, «όλα τα υποβρύχια μας, τόσο τα πολεμικά όσο και τα αποτρεπτικά, θα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο». Δικαιολογώντας μια ενδεχόμενη αμερικανική ανάληψη ελέγχου, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε: «Αν κοιτάξετε γύρω από τη Γροιλανδία αυτή τη στιγμή, θα δείτε ρωσικά αντιτορπιλικά, κινεζικά αντιτορπιλικά και, ακόμα μεγαλύτερα, ρωσικά υποβρύχια παντού».
Οι ισχυρισμοί αυτοί προκαλούν απορία στους στρατιωτικούς σχεδιαστές του ΝΑΤΟ και στις υπηρεσίες πληροφοριών. Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν σημαντική ρωσική παρουσία και ότι η επίδειξη δύναμης του Προέδρου Πούτιν στην Αρκτική έχει επικεντρωθεί κυρίως στη Νορβηγία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Η απειλή για τη Γροιλανδία από το ρωσικό και το κινεζικό ναυτικό θεωρείται ασήμαντη. Συμφωνίες άμυνας και ασφάλειας, συμπεριλαμβανομένης μιας συνθήκης που επιτρέπει την πρόσβαση του αμερικανικού στρατού στη Γροιλανδία, διασφαλίζουν την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής.
Ο Άρνολντ δήλωσε ότι η ρωσική απειλή για την περιοχή έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς η Μόσχα έχει στρέψει την προσοχή της στην Ουκρανία. Ο ίδιος επίσης δήλωσε: «Οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν στηρίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ παρουσιάζει την κατάσταση — τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Η ρωσική απειλή είναι πιο σοβαρή [από την κινεζική], αλλά έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια. Πολλοί πόροι έχουν διατεθεί στην Ουκρανία. Η θέση της Ρωσίας στην Αρκτική είναι σήμερα πιο αδύναμη σε σύγκριση με οποιοδήποτε άλλο σημείο, εδώ και δεκαπέντε χρόνια».
Παρατηρήθηκε επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν έθεσαν το ζήτημα της Γροιλανδίας ως επείγον πρόβλημα ασφάλειας στις πρόσφατες συναντήσεις του ΝΑΤΟ. Η στρατηγική του Πενταγώνου για την Αρκτική για το 2024 το αναφέρει μόνο στο πλαίσιο της ενίσχυσης των αεροπορικών και θαλάσσιων περιπολιών, κίνηση που ήδη εξετάζει το ΝΑΤΟ. Η στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ τον Νοέμβριο δεν έκανε κάποια αναφορά στο ζήτημα της Γροιλανδίας. Η έλλειψη ενδιαφέροντος από την πλευρά των ΗΠΑ και η απουσία άμεσης απειλής από τη Ρωσία ή την Κίνα σημαίνει ότι οι υπεύθυνοι σχεδιασμού του ΝΑΤΟ, οι οποίοι εργάζονται σε μια αποστολή στην Αρκτική με επίκεντρο τη Γροιλανδία, προσπαθούν να προσδιορίσουν τις απαραίτητες ενέργειες. «Μιλάμε για συστήματα αεροπορικής επιτήρησης, αεροσκάφη ή ναυτική παρουσία; Και τι είδους;» ανέφερε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης.
Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν ελάχιστα μέσα και περιορισμένη εμπειρία για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της Αρκτικής. Για πρώτη φορά, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ είναι εκείνοι που διαθέτουν δυνάμεις έτοιμες για την Αρκτική. Μια πηγή σημείωσε ότι στην περσινή κοινή άσκηση Viking στη βόρεια Νορβηγία, οι αμερικανικές δυνάμεις αντιμετώπισαν δυσκολίες. Οι διοικητές έπρεπε να ζητήσουν από τους φινλανδούς εφέδρους, τους πιο φοβερούς πολεμιστές της Αρκτικής, να είναι επιεικείς. «Οι Φινλανδοί χρειάστηκε να σταματήσουν να χτυπάνε τους Αμερικανούς, καθώς αυτό τους προκάλεσε ντροπή και τους αποθάρρυνε», ανέφερε μια πηγή.
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News Licensing
En