Σε μια στιγμή, η τελευταία εξέγερση στο Ιράν έληξε. Κατά τη διάρκεια των ολιγοήμερων αναταραχών του Ιανουαρίου, οι συζητήσεις επικεντρώνονταν στην επικείμενη αλλαγή καθεστώτος του όχι και τόσο ανώτατου ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος ετοιμαζόταν να αποχωρήσει. Στη συνέχεια, ακολούθησαν διαταγές για πυροβολισμούς μέχρι θανάτου, χιλιάδες σακούλες με πτώματα και η σιωπή ενός απέραντου νεκροταφείου. Το ιππικό του Ντόναλντ Τραμπ δεν έφτασε ποτέ για να σώσει την κατάσταση. Και ο νικητής αυτού του αιματηρού, άνισου διαγωνισμού; Το μοντέλο ψηφιακής καταστολής της Κίνας, που υιοθετήθηκε από τους σκληροπυρηνικούς Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, επέτρεψε την καταστολή των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου ακόμα πιο γρήγορα απ’ ό,τι τις διαδηλώσεις του 2022 για το χιτζάμπ και την εξέγερση του Νοεμβρίου 2019 κατά της αύξησης των τιμών της βενζίνης.

Αυτήν τη φορά η εξέγερση ήταν πανεθνική και εξαπλώθηκε σε 207 πόλεις και κωμοπόλεις, σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Αντίστασης, προσελκύοντας όλες τις κοινωνικές τάξεις ενάντια στους φαινομενικά αποδυναμωμένους ηγέτες, οι οποίοι πρόσφατα υπέστησαν μια ταπεινωτική ήττα με τον βομβαρδισμό των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν. Κι όμως, προς τέρψη της λεγόμενης Illiberal International (με πρωταγωνιστές την Κίνα, τη Ρωσία και τη Βόρεια Κορέα), το καθεστώς σώθηκε χάρη σε αυτό που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως άξονας «Δράκου - Mουλάδων». Το 2021, το Πεκίνο και η Τεχεράνη υπέγραψαν μια 25ετή συμφωνία τεχνολογίας και ασφάλειας, με σκοπό να βελτιώσουν την ικανότητα του Ιράν να ελέγχει τον αυξανόμενο πληθυσμό της Γενιάς Ζ.

Η εν λόγω συμφωνία οδήγησε στη μαζική μεταφορά τεχνολογίας παρακολούθησης -έξυπνες κάμερες CCTV κινεζικής κατασκευής έχουν πλέον εγκατασταθεί σε πόλεις και κωμοπόλεις- και εργαλείων κυβερνοασφάλειας. Για μένα, η πιο συγκλονιστική εικόνα από το Ιράν τον τελευταίο μήνα ήταν ένα βίντεο με έναν διαδηλωτή ντυμένο στα μαύρα να προχωρά με αβέβαια βήματα πάνω σε μια λεπτή δοκό, αιωρούμενος πάνω από έναν αυτοκινητόδρομο της πόλης. Η αποστολή του: να απενεργοποιήσει μια υποτιθέμενη κάμερα κυκλοφορίας που είχε ενεργοποιηθεί από κινεζική τεχνολογία για να μεταφέρει δεδομένα αναγνώρισης προσώπου σε ένα κέντρο ελέγχου στην Τεχεράνη. Η συσκευή συνδέεται με εθνικές βάσεις δεδομένων ταυτότητας, παρακολουθεί τα μοτίβα κίνησης και μπορεί να προβλέψει τα μοτίβα συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο. Τέτοιου είδους δεδομένα καταλήγουν να ενισχύουν τον μηχανισμό του καθεστώτος.

Πιθανότατα λειτουργεί καλύτερα στην Κίνα, όπου τεράστιες ποσότητες αποθηκευμένων προσωπικών δεδομένων τροφοδοτούν ένα πολύπλοκο σύστημα τροποποίησης της συμπεριφοράς. Το ιρανικό καθεστώς δεν έχει αυτήν την ικανότητα υπολογισμού των αριθμών. Ωστόσο, οι τακτικές ανταλλαγές μεταξύ του αρχηγού της ιρανικής αστυνομίας, Αχμάντ-Ρεζά Ραντάν, και του Κινέζου υπουργού Δημόσιας Ασφάλειας, Γουάνγκ Σιαοχόνγκ, δείχνουν πόσο πρόθυμη ήταν η Τεχεράνη να απορροφήσει τεχνογνωσία από τον ηγέτη της «αγοράς». Η τελευταία τους συνάντηση έγινε τον Δεκέμβριο, λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη των διαδηλώσεων στο Ιράν. Ενα μεγάλο μέρος αυτής της συνεργασίας αφορά την κατανόηση των δικτύων διαμαρτυρίας, τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν, ποιος οδηγεί ποιον προς ποιον στόχο.

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν μέρος του προγράμματος σπουδών του Ανώτατου Προγράμματος Εκπαίδευσης Αστυνομικών Αξιωματικών στο Πανεπιστήμιο Δημόσιας Ασφάλειας του Λαού της Κίνας. Ιρανοί επαγγελματίες, συνήθως αξιωματικοί του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, συμμετέχουν σε ασκήσεις προσομοίωσης ρόλων. Οταν επιστρέφουν στην πατρίδα τους, προάγονται γρήγορα και πιθανώς ασκούν έντονες πιέσεις για να αποκτήσουν την κινεζική τεχνολογία που απαιτείται για την εκτέλεση της αποστολής. Οχι μόνο κάμερες αναγνώρισης προσώπου, αλλά και συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης που επισημαίνουν εθνοτικές και δημογραφικές ομάδες. Ορισμένες από τις κινεζικές τεχνικές -φιλτράρισμα υποτιθέμενου ύποπτου περιεχομένου στο Διαδίκτυο- εφαρμόστηκαν από την Τεχεράνη πολύ πριν οι δύο χώρες υπογράψουν συμφωνία ασφάλειας. Η Κίνα ασκεί ιδιαίτερη επιρροή σε άλλα καταπιεστικά καθεστώτα.

Πρώτον, έχει δοκιμάσει τα περισσότερα από τα μοντέλα της σε πραγματικό χρόνο και σε μεγάλη κλίμακα - στο Θιβέτ, εναντίον των μουσουλμάνων Ουιγούρων της επαρχίας Σινγιάνγκ και συχνά στο Χονγκ Κονγκ. Δεύτερον, οι μεγάλες εταιρείες στον τομέα της παρακολούθησης -Hikvision, Zhejiang Dahua και Tiandy Digital Technology- διαθέτουν ένα παγκόσμιο δίκτυο πελατών από την Αιθιοπία έως τη Μιανμάρ. Κατανοούν τις ανάγκες και παρέχουν εκπαίδευση. Ο έλεγχος της τεχνολογίας, που ενισχύει τα αστυνομοκρατούμενα κράτη, βρίσκεται στο επίκεντρο της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας Ασφάλειας του Σι Τζινπίνγκ, που δημιουργήθηκε το 2022. Υποστηρίζει ότι βοηθά τις κυβερνήσεις να καταπολεμήσουν το έγκλημα -γιατί να μη μας αρέσει αυτό;-, αλλά ταυτόχρονα τους επιτρέπει να παραμένουν στην εξουσία παρακολουθώντας τους επικριτές τους. Ο Σι, μάλιστα, έχει συγκαλέσει ένα παγκόσμιο φόρουμ της Illiberal International για την ασφάλεια, ως απάντηση στη Δυτική Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.

Η κινεζική προσφορά: διπλωματία ασφαλείας χωρίς αξίες. Φανταστείτε τις συμφωνίες που θα μπορούσαν να επιτευχθούν εκεί. Πώς επηρεάζει το Ιράν ο άξονας «Δράκου - Μουλάδων»; Η διακοπή του Διαδικτύου παραμένει σε ισχύ και, υπό το κάλυμμα της ψηφιακής σκοτεινότητας, εκατοντάδες άνθρωποι εξακολουθούν να συλλαμβάνονται, αν και δεν υπάρχουν πολλές διαμαρτυρίες στους δρόμους. Η αντίσταση επέστρεψε στα σκοτεινά υπόγεια. Το πλεονέκτημα της τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου, που συνδέεται και με την ακόμη ελλιπή εθνική βάση δεδομένων του Ιράν, είναι ότι οι ύποπτοι μπορούν να συλληφθούν στο σπίτι τους ημέρες, ακόμα και εβδομάδες μετά την πρώτη τους αναγνώριση από τις κάμερες.

Ο ψηφιακός πόλεμος κατά των ίδιων των πολιτών έχει δείξει τον τελευταίο μήνα ότι μειώνει τη διάρκεια των επαναστατικών ξεσπασμάτων: περιορίζει την ικανότητα των διαδηλωτών να οργανώνονται, να επικοινωνούν σε πραγματικό χρόνο και να μοιράζονται πληροφορίες στο εξωτερικό. Παρόλο που δεν υπήρχαν Κινέζοι σύμβουλοι στην περιοχή, το Πεκίνο έσωσε τον Αγιατολάχ από μια ταπεινωτική φυγή. Η τεχνική εφευρετικότητα, φυσικά, δεν αίρει τα αίτια της αναταραχής. Μόνο η ορθή διακυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της ξηρασίας, μόνο η υγιής οικονομία μπορεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, μόνο η πολιτειακή ικανότητα μπορεί να οδηγήσει το Ιράν στο λογικό συμπέρασμα ότι η κατασκευή πυρηνικών όπλων καταδικάζει την περιοχή σε μόνιμη ανασφάλεια. Ελλείψει αυτών των ιδιοτήτων, το παραπαίον θεοκρατικό καθεστώς πρέπει να βασιστεί στην κατασταλτική εργαλειοθήκη που προσφέρει η Κίνα. Οι Ιρανοί αξίζουν κάτι καλύτερο.


ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News Licensing