avatar

Στο 90 και 1
Κώστας Γκόντζος, Διονύσης Βερβελές

Το σχέδιο του Έπσταϊν για να προσεγγίσει τον Πούτιν

The Times

Ο διασυρμένος χρηματοδότης ενδέχεται να αξιοποίησε έναν κύκλο Ρώσων συνεργατών για τη συλλογή συμβιβαστικού υλικού (kompromat)

Βλαντιμίρ Πούτιν

Όταν ένα μοντέλο από τη Ρωσία έστειλε ηλεκτρονικό μήνυμα στον Τζέφρι Έπσταϊν το 2017 λέγοντάς του ότι χάρηκε πολύ που τον είδε, εκείνος της ζήτησε να του «στείλει μια προκλητική φωτογραφία για να το αποδείξει». Στη συνέχεια της ζήτησε να του στείλει φωτογραφία γυμνόστηθη και, όταν εκείνη αρνήθηκε λέγοντας ότι ένιωθε άβολα, εκείνος επανήλθε με ένα λιτό «σε παρακαλώ». Ωστόσο, ο τόνος άλλαξε αισθητά σε επόμενο μήνυμα, πέντε λεπτά αργότερα, όταν εξήγησε ότι «ο φίλος μου, ο Ρώσος πρέσβης, για τον οποίο σου είχα μιλήσει, μόλις πέθανε στη Νέα Υόρκη». Ήταν μια αναφορά στον Βιτάλι Τσούρκιν, τον πρεσβευτή της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη. Σημαντικός συνεργάτης του Προέδρου Πούτιν, είχε αναπτύξει στενή φιλία με τον Έπσταϊν και συναντιόντουσαν τακτικά για καφέ το πρωί.

Η ανταλλαγή υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο τα αρχεία του Έπσταϊν αποκαλύπτουν όχι μόνο τη συνεχή επιθετική αναζήτηση γυναικών από τον εκατομμυριούχο χρηματοδότη, αλλά και το δίκτυο φίλων και επαφών του με συνδέσμους στο Κρεμλίνο. Η υπόθεση αυτή αναζωπυρώνει τα ερωτήματα για το αν διαχειριζόταν μια οργανωμένη επιχείρηση «kompromat», αποσκοπώντας στη συγκέντρωση επιζήμιου υλικού σε βάρος επιφανών προσωπικοτήτων. Ο Τσούρκιν ήταν ένας από τους ολιγάρχες, τους Ρώσους πολιτικούς και τα στελέχη των μυστικών υπηρεσιών με τους οποίους συναντήθηκε ο Έπσταϊν. Ο Πούτιν αναφέρεται στους φακέλους Έπσταϊν περισσότερες από 1.000 φορές.

Το έγγραφο που δημοσιεύθηκε από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δείχνει ότι ο Έπσταϊν θεωρούσε τον Σεργκέι Μπελιάκοφ, αναπληρωτή υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης και απόφοιτο της ακαδημίας της FSB (ρωσική υπηρεσία πληροφοριών), ως «πολύ καλό φίλο». Μετά την αρχική τους συνάντηση τον Μάιο του 2014, ο Μπελιάκοφ έγραψε στον Έπσταϊν: «Η συνάντησή μας ήταν πραγματικά ενδιαφέρουσα για μένα! Δεν γνωρίζω πολλούς ανθρώπους σαν εσένα, που μπορούν να ανοίξουν νέους ορίζοντες και προοπτικές».

Το 2018, ο Μπελιάκοφ έγραψε στο ρωσικό γενικό προξενείο στη Νέα Υόρκη, ζητώντας να δοθεί στον Έπσταϊν τριετής βίζα πολλαπλών εισόδων. Όπως δήλωσε, ο Έπσταϊν ήταν υπεύθυνος για επενδυτικά έργα των ΗΠΑ στη Ρωσία και η πρώτη επίσκεψη στη Μόσχα θα ακολουθούσε πολλές άλλες για σεμινάρια και φόρουμ. Τα έξοδα του Έπσταϊν επρόκειτο να καλυφθούν από ρωσική οργάνωση. Ο Μπελιάκοφ φαίνεται επίσης να έχει δώσει συστατική επιστολή για ξεχωριστή αίτηση βίζας για έναν από τους βοηθούς του Έπσταϊν.

Τρία χρόνια νωρίτερα, ο Έπσταϊν είχε ζητήσει τη συνδρομή του Μπελιάκοφ, γράφοντάς του ότι «μια Ρωσίδα από τη Μόσχα… προσπαθεί να εκβιάσει μια ομάδα ισχυρών επιχειρηματιών [sic] στη Νέα Υόρκη. Το γεγονός αυτό βλάπτει τις επαγγελματικές προοπτικές για όλους όσους εμπλέκονται».

Σε ένα επόμενο ηλεκτρονικό μήνυμα που ο Έπσταϊν έστειλε στον εαυτό του τον Ιούλιο του 2015, φαίνεται να συντάσσει την απάντησή του προς τη γυναίκα, ένα μοντέλο, αφού προφανώς είχε μιλήσει με τον Μπελιάκοφ. Περιέγραφε λεπτομερώς την οργή του για τις απειλές και ανέφερε ότι είχε επικοινωνήσει με φίλους του στην FSB, οι οποίοι «μου εξήγησαν με σαφήνεια» ότι οι απόπειρες εκβιασμού θα αντιμετωπίζονταν «με εξαιρετική σκληρότητα... οπότε δεν περιμένω να ξανακούσω ποτέ απειλή από σένα».

Ο Μπελιάκοφ διοργάνωσε το Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης και προσκάλεσε τον Έπσταϊν να συμμετάσχει. Όταν επιβλήθηκαν κυρώσεις στη Ρωσία μετά την προσάρτηση της Κριμαίας, το φόρουμ προσέλκυσε λιγότερους συμμετέχοντες και ο Έπσταϊν προσφέρθηκε να βοηθήσει στην εξεύρεση καλεσμένων. Όταν ο Πρόεδρος Τραμπ εξελέγη τον Νοέμβριο του 2016, ο Μπελιάκοφ έστειλε ένα μήνυμα στον Έπσταϊν με τίτλο «Συγχαρητήρια για τον Πρόεδρό σας». Ο Έπσταϊν απάντησε με απλό «ωραία».

Ο Τσούρκιν, ο οποίος πέθανε ξαφνικά στο γραφείο του στη Νέα Υόρκη, υπηρετούσε ως πρέσβης στον ΟΗΕ από το 2006 και φαίνεται ότι γνώρισε τον Έπσταϊν το 2015. Σύμφωνα με γραπτά μηνύματα, ο Έπσταϊν βοηθούσε τον γιο του Τσούρκιν να βρει δουλειά στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και ο Αμερικανός τόνισε ότι η εμπλοκή του «πρέπει να παραμείνει εμπιστευτική». Μια σημείωση στο ημερολόγιο υποδηλώνει ένα γεύμα τον Αύγουστο του 2016 με τον Τσούρκιν και τον Εχούντ Μπάρακ, πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ.

Το 2018, ένα χρόνο μετά τον θάνατο του Τσούρκιν, ο Έπσταϊν ανέφερε σε ηλεκτρονικά μηνύματα ότι είχε καθοδηγήσει τον Τσούρκιν στο πώς να κατανοήσει την προσωπικότητα του Τραμπ. «Ο Τσούρκιν ήταν υπέροχος. Μετά τις συζητήσεις μας κατάλαβε τον τρόπο δράσης του Τραμπ. Δεν υπάρχει τίποτα περίπλοκο. Απλώς πρέπει να φαίνεται ότι είναι πετυχημένος σε κάποιον τομέα. Τόσο απλά», σημείωσε. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ο Σεργκέι Λαβρόφ, υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, θα μπορούσε «να μάθει τον τρόπο των συνομιλιών μαζί μου».

Τα έγγραφα υποδηλώνουν επίσης ότι ο Έπσταϊν ήταν σε επαφή με τον Όλεγκ Ντεριπάσκα. Τον Δεκέμβριο του 2009, ο Έπσταϊν φαίνεται να έστειλε μήνυμα στον λόρδο Μάντελσον, υπουργό επιχειρηματικών υποθέσεων των Εργατικών, ρωτώντας αν ο «Όλεγκ» γνώριζε έναν Αρμένιο επιχειρηματία που επρόκειτο να τον επισκεφθεί. Ο Μάντελσον απάντησε, προφανώς μεταφέροντας τη συμβουλή του Ντεριπάσκα, η οποία ήταν η εξής: «Μην έχεις καμία σχέση με αυτόν τον απατεώνα».

Ο Ντεριπάσκα απέκτησε την περιουσία του στους τομείς των μετάλλων και της ενέργειας και υπέστη κυρώσεις το 2022 λόγω της υποτιθέμενης στενής σχέσης του με τον Πούτιν. Βρισκόταν στο επίκεντρο του σκανδάλου «Yachtgate» το 2008. Ο Μάντελσον, τότε επίτροπος εμπορίου της ΕΕ, και ο Τζορτζ Όσμπορν, ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών, βρέθηκαν στο επίκεντρο της διαμάχης μετά τη συμμετοχή τους σε ένα πάρτι στο γιοτ του. Όταν ο Έπσταϊν χρειάστηκε έκτακτη βίζα για τη Μόσχα το 2010, έγινε μια ανεπιτυχής προσπάθεια να χρησιμοποιηθούν οι τοπικές επαφές του Ντεριπάσκα.

Την Τρίτη, ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, ανακοίνωσε έρευνα για το κατά πόσο ο Έπσταϊν δρούσε ως κατάσκοπος για τη Ρωσία. Υπήρχαν υποψίες ότι στρατολογούσε συνοδούς από τη Ρωσία και άλλες χώρες του ανατολικού μπλοκ για να συγκεντρώνουν συμβιβαστικό υλικό. Ο Τασκ δήλωσε ότι είναι πιθανό το «άνευ προηγουμένου σκάνδαλο παιδεραστίας να συνδιοργανώθηκε από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες». Στα αρχεία του Έπσταϊν υπάρχουν 1.056 αναφορές στον Πούτιν και σχεδόν 10.000 αναφορές στη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένων προτάσεων για πιθανές συναντήσεις με τον Πούτιν. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι συναντήθηκαν προσωπικά.

Σε ένα από αυτά τα μηνύματα, τον Μάιο του 2013, ο Έπσταϊν επιδίωξε συνάντηση με τον Πούτιν, προσπαθώντας να τον πείσει να «αναλάβει την πρωτοκαθεδρία στα χρηματοοικονομικά» και να προσπεράσει τη Δύση με τον ίδιο τρόπο που το είχε κάνει με το Sputnik, τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο της Γης. Σε μήνυμα προς έναν συνεργάτη για να του κανονίσει τη συνάντηση, ο Έπσταϊν σημείωνε ότι «η Ρωσία ξεχωρίζει για την ικανότητά της να υλοποιεί ένα μεγαλεπήβολο όραμα».

Ο Έπσταϊν είπε: «Όταν έγινε γνωστό το Sputnik, η Δύση βρέθηκε απροετοίμαστη. «Το ίδιο μπορεί τώρα να συμβεί αν η Ρωσία αναλάβει την πρωτοκαθεδρία στα χρηματοοικονομικά. Αντί να συναγωνίζεται τη Δύση για την νανοτεχνολογία, να μιμείται τη Σίλικον Βάλεϊ, να αναζητά start-up ή να προσπαθεί να φτάσει τις Microsoft, Apple, Google και άλλες παρόμοιες εταιρείες, η Ρωσία μπορεί να προηγηθεί και να προσπεράσει την παγκόσμια κοινότητα, επαναπροσδιορίζοντας το χρηματοοικονομικό σύστημα του 21ου αιώνα».

Το Κρεμλίνο απέρριψε τις υποθέσεις ότι ο Έπσταϊν δρούσε κατ’ εντολή ή με πληρωμή από τη Μόσχα. «Η θεωρία ότι ο Έπσταϊν βρισκόταν υπό τον έλεγχο των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών μπορεί να ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους, αλλά όχι σοβαρά», δήλωσε ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Πούτιν.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News Licensing