Το να περάσει την ημέρα των 66ων γενεθλίων του υπό κράτηση σε αστυνομικό τμήμα σίγουρα δεν θα ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Άντριου Μάουντμπάτεν-Ουίνδσορ θα επέλεγε να τα γιορτάσει. Όμως, για πρώτη φορά στη ζωή του πρώην πρίγκιπα και Ιππότη του Τάγματος της Περικνημίδας, ούτε η ισχύς ούτε η θέση του στάθηκαν ικανές να το αποτρέψουν. Το λιγοστό προσωπικό που του είχε απομείνει μόλις είχε προλάβει να μαζέψει τα πιάτα του πρωινού, όταν η αστυνομία κατέφθασε στο Γουντ Φάρμα, στο βασιλικό κτήμα του Σάντρινγχαμ, στο Νόρφολκ, λίγο μετά τις 8 το πρωί. Ο πρίγκιπας απομακρύνθηκε από την οικία του λίγο πριν τις 9 το πρωί.

Δεν δόθηκε καμία προειδοποίηση στον βασιλιά ή στο Μπάκιγχαμ πριν από την άφιξη αυτοκινητοπομπής της αστυνομίας στο Νόρφολκ, προκειμένου να παραλάβει τον Άντριου. Σύμφωνα με πληροφορίες, λίγο μετά τη σύλληψη πραγματοποιήθηκε μια εθιμοτυπική τηλεφωνική ενημέρωση προς τη βασιλική οικογένεια. Με τον Άντριου υπό κράτηση, όπου του πήραν τα δακτυλικά αποτυπώματα και του αναγνώστηκαν τα νομικά του δικαιώματα όπως σε κάθε άλλο ύποπτο εγκληματία, ο βασιλιάς προέβη σε μια προσωπική δήλωση πρωτοφανούς χαρακτήρα. «Η δικαιοσύνη θα ακολουθήσει την πορεία της», υπογράμμισε. «Αυτό που ακολουθεί τώρα είναι η πλήρης, δίκαιη και ορθή διαδικασία, με την οποία το ζήτημα θα διερευνηθεί με τον κατάλληλο τρόπο και από τις αρμόδιες αρχές».

Ο Πρίγκιπας και η Πριγκίπισσα της Ουαλίας, που διέμεναν κοντά στο Άμνερ Χολ, την κατοικία τους στο Νόρφολκ, φέρεται να στηρίζουν τη δήλωση του βασιλιά. Την περασμένη εβδομάδα, ο βασιλιάς και ο Γουίλιαμ εξέφρασαν «ανησυχία» για τις αποκαλύψεις στα έγγραφα του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ σχετικά με την έρευνα για τον Τζέφρι Έπσταϊν, τον σεξουαλικό εγκληματία και φίλο του Άντριου. Η Άιλσα Άντερσον, πρώην γραμματέας Τύπου της αείμνηστης βασίλισσας Ελισάβετ, δήλωσε: «Θεώρησα αξιοθαύμαστη την ταχύτητα με την οποία ο βασιλιάς προέβη σε προσωπική δήλωση. Θα μπορούσε επίσης να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα βάναυση, καθώς αναφερόταν σε αυτόν με το πλήρες όνομά του: Άντριου Μάουντμπάτεν-Ουίνδσορ. Πρόκειται για την καταστροφική πτώση ενός πρώην πρίγκιπα.

Σε προσωπικό επίπεδο, ο βασιλιάς σίγουρα είναι συντετριμμένος από την ντροπή, ενώ ακόμα παλεύει με τον καρκίνο. Χαίρομαι που η αείμνηστη Βασίλισσα δεν ζει για να το δει αυτό. Ακόμη και εκείνη έχει δεχτεί κριτική για το ότι δεν ενήργησε νωρίτερα σε όλο αυτό, αλλά ας είμαστε σαφείς: κάθε ντροπή προέρχεται αποκλειστικά από τις δικές του πράξεις». Είναι η πρώτη φορά που μέλος της βασιλικής οικογένειας τίθεται υπό κράτηση εδώ και σχεδόν 380 χρόνια. Το 1647, ο Κάρολος Α' φυλακίστηκε από τον Όλιβερ Κρόμγουελ και τέθηκε σε κατ' οίκον περιορισμό στο παλάτι του Χάμπτον Κορτ.

Τα χθεσινά γεγονότα (της Πέμπτης) αποτελούν μεγαλύτερη κρίση για τη βασιλική οικογένεια από την παραίτηση του 1936. Το έγγραφο παραίτησης που υπέγραψαν ο Εδουάρδος VIII και οι αδελφοί του τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους εκτίθεται στην έκθεση «Love Letters» (Ερωτικές Επιστολές) στο Εθνικό Αρχείο στο Κιου, ως παράδειγμα της αγάπης του Εδουάρδου για την Ουόλις Σίμπσον, την αμερικανίδα διαζευγμένη γυναίκα για την οποία παραιτήθηκε από τον θρόνο. Δεν μπορεί να υπάρξει αντίστοιχη δήλωση αγάπης ή τιμής σε αυτή τη νέα κρίση, ούτε τρόπος να παρουσιαστεί υπό θετικό πρίσμα. Ο Άντριου μπορεί να έχει στερηθεί τους τίτλους του, αλλά παραμένει όγδοος στη διαδοχή του θρόνου. Τυπικά—αν και κάτι τέτοιο δεν θα επιτραπεί ποτέ, αφού δεν είναι ενεργό μέλος της βασιλικής οικογένειας από το 2019, παραμένει σύμβουλος του κράτους και, ως εκ τούτου, δικαιούται να αναπληρώνει τον βασιλιά.

Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα της σύλληψης του Άντριου, θα τεθούν ερωτήματα προς την κυβέρνηση και το Παλάτι σχετικά με την απόφαση να οριστεί ο Άντριου ως εμπορικός απεσταλμένος. Κατείχε τη θέση από το 2001 έως το 2011, κατά την οποία περίοδο υποτίθεται ότι έλαβε χώρα η φερόμενη κακοποίηση. Ο Πίτερ Χαντ, πρώην ανταποκριτής των βασιλικών θεμάτων της BBC, δήλωσε: «Η σύλληψη του όγδοου στη διαδοχή του θρόνου προκαλεί σεισμικό σοκ. Τα ανώτερα μέλη της βασιλικής οικογένειας βρίσκονται τώρα σε αχαρτογράφητα νερά, στα οποία δεν έχουν τα κατάλληλα εφόδια για να πλοηγηθούν.

Θα κληθούν να απαντήσουν για τον Άντριου Μάουντμπάτεν-Ουίνδσορ και να λογοδοτήσουν, κάτι που μέχρι τώρα ήταν μια ξένη έννοια για αυτούς». Άλλοι υποστηρίζουν ότι αυτή είναι μια καταιγίδα που η μοναρχία μπορεί να αντέξει. Ο Σερ Βέρνον Μπογκντάνορ, συγγραφέας του βιβλίου Η Μοναρχία και το Σύνταγμα και καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο King's College του Λονδίνου, δήλωσε: «Η σύλληψη του Άντριου Μάουντμπάτεν-Ουίνδσορ δεν εγείρει κανένα συνταγματικό ζήτημα.

Η συμπάθεια όλων πρέπει να στραφεί προς τον βασιλιά, τη βασίλισσα, τον Πρίγκιπα και την Πριγκίπισσα της Ουαλίας και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, που αφιερώνονται αδιάκοπα στην υπηρεσία του λαού». Υπήρχε ένα τέλειο—αν και ειρωνικό—παράδειγμα αυτής της δημόσιας προσφοράς χθες (Πέμπτη). Όταν ο Άντριου βρισκόταν υπό κράτηση, η αδελφή του, η Πριγκίπισσα, επισκέφθηκε τη φυλακή HMP στο Λιντς για να συναντήσει το προσωπικό της φυλακής στο πλαίσιο του ρόλου της ως προστάτιδα του Butler Trust, ενός φιλανθρωπικού οργανισμού που προωθεί τις βέλτιστες πρακτικές στις σωφρονιστικές εγκαταστάσεις.

Η επίσκεψη είχε προγραμματιστεί εβδομάδες πριν, και η Άνν πήρε το τρένο για το Λιντς αφότου το ελικόπτερό της καθηλώθηκε λόγω κακοκαιρίας—ένα σημάδι ότι το βασιλικό έργο συνεχίζεται, όποιος κι αν είναι ο καιρός ή οι τίτλοι των εφημερίδων. Ο βασιλιάς και η βασίλισσα συμμετείχαν και οι δύο σε δημόσιες εμφανίσεις, με τον «αφέντη» και τη «κυρία αφέντρα», όπως τους αποκαλούν στην αυλή, να συνεχίζουν αδιάκοπα το πρόγραμμά τους. Στην Εβδομάδα Μόδας του Λονδίνου, ο Κάρολος συναντήθηκε με τη Στέλλα ΜακΚάρτνεϊ, η οποία του είπε ότι θα έπρεπε να γνωρίσει τον πατέρα της, Σερ Πολ ΜακΚάρτνεϊ, προσθέτοντας: «Πρέπει να κάνετε παρέα».

Πέρα από τα πειράγματα, η ζημιά στο θεσμό είναι ήδη εμφανής. Η μεγάλη δοκιμασία για τον Κάρολο θα είναι η επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες την άνοιξη. Άραγε οι Αμερικανοί δημοσιογράφοι θα εκμεταλλευτούν την ευκαιρία για ερωτήσεις γύρω από τις βρετανικές σχέσεις του Έπσταϊν; Τα βασιλικά οικονομικά θα βρεθούν επίσης στο μικροσκόπιο, καθώς μέλη του κοινοβουλευτικού υποεπιτροπής δημοσίων λογαριασμών θα θέσουν ερωτήματα για συμβολικά ενοίκια, όπως αυτό που απολάμβανε ο Άντριου για δύο δεκαετίες στο Ρόγιαλ Λοτζ στο Ουίνδσορ. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα για τον Άντριου, ο βασιλιάς θα πρέπει να είναι έτοιμος να διαχειριστεί τις μακροπρόθεσμες συνέπειες για τη μοναρχία.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News