Το να έχει κανείς μεγαλύτερο αδερφό ή αδερφή μπορεί να είναι δίκοπο μαχαίρι. Μπορεί να υπάρχει ένας έτοιμος φίλος για παιχνίδι, αλλά τα μικρότερα αδέρφια πρέπει να συνηθίσουν τα μεταχειρισμένα είδη. Πρέπει να ανέχονται το να μοιράζονται παιχνίδια και την προσοχή των γονιών τους.

Αν αυτό δεν ήταν αρκετό, τείνουν επίσης να τα πάνε χειρότερα από τα μεγαλύτερα αδέρφια τους στα τεστ νοημοσύνης, στα αποτελέσματα εξετάσεων και στις αποδοχές αργότερα στη ζωή.

Οι ερευνητές συζητούν εδώ και καιρό για τους λόγους που συμβαίνει αυτό. Μια οικονομική μελέτη προσφέρει μια εξήγηση που αφορά τα μικρόβια της παιδικής ηλικίας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την Νάλαν Μέλτεμ Ντεϊσάλ του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, άντλησαν δεδομένα από δεκαετίες δανικών αρχείων. Διαπίστωσαν ότι τα δεύτερα παιδιά κέρδιζαν, κατά μέσο όρο, 1,9 τοις εκατό λιγότερο από τα πρωτότοκα αδέρφια τους στην ηλικία των 30 ετών.

Αυτό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρότυπο που παρατηρείται και σε άλλες μελέτες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα πρωτότοκα ξεπερνούν ελαφρώς τα μικρότερα αδέρφια τους, κατά μέσο όρο, στις εξετάσεις πρώτου επιπέδου.

Μια άλλη μελέτη, από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, παρακολούθησε 5.000 παιδιά από τη γέννηση έως την ηλικία των 14 ετών. Διαπίστωσε ότι τα πρωτότοκα βαθμολογήθηκαν υψηλότερα από τα αδέρφια τους στα τεστ νοημοσύνης και ότι η διαφορά εμφανιζόταν κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής.

Η νέα έρευνα διερεύνησε αν αυτά τα μοτίβα θα μπορούσαν να εξηγηθούν από τη διάδοση ασθενειών μεταξύ αδερφών. Διαπίστωσε ότι τα μικρότερα αδέρφια ήταν δύο έως τρεις φορές πιο πιθανό να καταλήξουν στο νοσοκομείο με αναπνευστικές παθήσεις κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής τους, σε σύγκριση με τα πρωτότοκα παιδιά.

Το πρότυπο αυτό φαίνεται να εξηγείται εύκολα: οι παιδικοί σταθμοί και οι παιδικές χαρές αποτελούν εστίες μικροβίων. Τα πρωτότοκα νήπια μαζεύουν εκεί ιούς και τους μεταφέρουν στο σπίτι. Τα βρέφη-αδέρφια τους μολύνονται κατά τη διάρκεια μιας ιδιαίτερα ευάλωτης φάσης της ζωής τους.

Τα παιδιά που αντιμετώπισαν περισσότερες ασθένειες σε αυτό το πρώιμο στάδιο κατέληξαν να κερδίζουν ελαφρώς λιγότερα και να έχουν ελαφρώς χαμηλότερες εκπαιδευτικές επιδόσεις.

Οι συγγραφείς προτείνουν ότι σοβαρές λοιμώξεις κατά τη βρεφική ηλικία μπορούν να προκαλέσουν βλαπτική φλεγμονή και να εκτρέψουν ενέργεια από την ανάπτυξη του εγκεφάλου και του σώματος. Αυτό που φαίνεται σαν ένα μικρό πρόβλημα υγείας στην αρχή μπορεί, όπως υποστηρίζουν, να έχει οικονομικές επιπτώσεις δεκαετίες αργότερα.

Υπάρχουν και άλλες εύλογες εξηγήσεις. Η προσοχή των γονιών αραιώνεται καθώς οι οικογένειες μεγαλώνουν και τα πρωτότοκα συχνά επωφελούνται από περισσότερη ατομική προσοχή κατά τα διαμορφωτικά χρόνια.

Υπάρχει επίσης αυτό που είναι γνωστό ως «αποτέλεσμα διδασκαλίας», όπου τα μεγαλύτερα αδέρφια εδραιώνουν τη δική τους μάθηση βοηθώντας τα μικρότερα. Η τάση του ότι οι προσδοκίες είναι χαμηλότερες για τα μικρότερα παιδιά αποτελεί μια ακόμη πιθανότητα· μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Έσεξ διαπίστωσε ότι τα πρωτότοκα ήταν κατά 7 τοις εκατό πιο πιθανό να στοχεύουν στο πανεπιστήμιο.

Η νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε ως προκαταρκτική μελέτη από το τμήμα οικονομικών του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, δεν σημαίνει ότι αυτοί οι άλλοι παράγοντες δεν είναι σχετικοί· επισημαίνει ότι τα μικρόβια θα μπορούσαν επίσης να διαδραματίζουν ρόλο. Η ομάδα υπολόγισε ότι η ασθένεια στην πρώιμη ζωή θα μπορούσε να εξηγεί περίπου το ήμισυ της διαφοράς αποδοχών 1,9 τοις εκατό που παρατήρησε μεταξύ πρωτότοκων και των αδερφών τους.

Τα ευρήματα ενισχύουν το επιχείρημα υπέρ λογικών μέτρων υγείας. Η τήρηση των εμβολιασμών και η παραμονή των άρρωστων παιδιών στο σπίτι όταν αυτό είναι δυνατό μπορεί να κάνει περισσότερα από το να βοηθήσει στον περιορισμό νέων λοιμώξεων.

Μπορεί επίσης να μειώσουν, έστω και ελάχιστα, το χάσμα αποδοχών μεταξύ των πρωτότοκων και των υπολοίπων.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News