Ο Κιμ Ιλ Σουνγκ ήταν αντάρτης στα βουνά της Μαντζουρίας το 1945, όταν έμαθε πως οι αμερικανικές ατομικές βόμβες είχαν πλήξει τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Οι δύο καταστροφικές αυτές εκρήξεις είχαν ως αποτέλεσμα να τερματιστεί η βάναυση ιαπωνική αποικιοκρατία επί του κορεατικού λαού.
Αργότερα, όταν έγινε ηγέτης της Βόρειας Κορέας, αποφάσισε ότι το ιδανικό όπλο θα ήταν αυτό που θα τρομοκρατούσε τους αρπακτικούς γείτονες. Το 1959 υπέγραφε ήδη συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας με τον Σοβιετικό ηγέτη Νικίτα Χρουστσόφ, η οποία οδήγησε σε έναν μικρό, πειραματικό ερευνητικό αντιδραστήρα –την αφετηρία του πυρηνικού συγκροτήματος Γιονγκμπιόν–, ο οποίος, βήμα προς βήμα, έφερε τη «μοναχική Δημοκρατία» κοντά στους μεγάλους παίκτες. Πέρυσι, ο Σι Τζινπίνγκ της Κίνας παραχώρησε στον εγγονό του Κιμ, Κιμ Γιονγκ Ουν, ισότιμη θέση στο βήμα της κινεζικής Ημέρας Νίκης, δίπλα στον Βλαντιμίρ Πούτιν. Δεν είναι περίεργο που το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) έβλεπε με θαυμασμό τη Βόρεια Κορέα. Κανείς δεν τολμούσε να επιτεθεί στη δυναστεία Κιμ, καθώς κυριολεκτικά γλύτωνε την τιμωρία ακόμα και για δολοφονίες. Το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, του οποίου το πυρηνικό πρόγραμμα απέχει ακόμη αρκετά από την οπλοποίηση, έχει εν τω μεταξύ καταστεί εύκολος στόχος για τις εξελιγμένες επιχειρήσεις καταστροφής καταφυγίων και «αποκεφαλισμού» του καθεστώτος από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Η Βόρεια Κορέα όχι μόνο είχε ξεκινήσει νωρίτερα από το Ιράν, αλλά είχε κοντά της την Κίνα ως δυνητική σανίδα σωτηρίας και ανάχωμα, τη Ρωσία ως προστάτη, ενώ η γεωγραφική της εγγύτητα με την πυκνοκατοικημένη πρωτεύουσα της Νότιας Κορέας, τη Σεούλ, προσέφερε τη δυνατότητα κλιμάκωσης μιας συμβατικής διασυνοριακής επίθεσης πυροβολικού εναντίον αμάχων. Το κεντρικό στρατηγικό δίλημμα του Ιράν είναι απλά διατυπωμένο: εάν αποκτήσει πυρηνικά όπλα και συστήματα μεταφοράς τους, με κάθε τρόπο, καθίσταται δυσκολότερο να δεχθεί επίθεση. Ομως η προσπάθεια να φθάσει εκεί σε μια εποχή παγκόσμιας παρακολούθησης αυξάνει τις πιθανότητες προληπτικής επίθεσης εναντίον του καθεστώτος. Πρόκειται για ένα παράθυρο τρωτότητας.

Η Τεχεράνη θαυμάζει την εκλαμβανόμενη ως ασφάλεια της Βόρειας Κορέας, αλλά το να ακολουθήσει το βορειοκορεατικό μοντέλο θα την εξέθετε σε επανειλημμένα πλήγματα πριν φθάσει στον στόχο της. Κανείς δεν έχει ξεχάσει τι απέγινε ο Λίβυος δικτάτορας Μουαμάρ Καντάφι, αφότου συμφώνησε να εγκαταλείψει τα σχέδιά του για όπλα μαζικής καταστροφής. Το Ιράν έχασε φέτος όχι μόνο έναν ανώτατο ηγέτη, αλλά πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει τον ορισθέντα γιο και διάδοχό του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, του οποίου οι τραυματισμοί από εκρηκτικό μηχανισμό τού στοίχισαν ένα πόδι και προκάλεσαν τόσα εγκαύματα στο πρόσωπο, ώστε μετά βίας μπορεί να μιλήσει. Το πυρηνικό ζήτημα, λοιπόν, παραμένει στην καρδιά της σύγκρουσης. Ο Ντόναλντ Τραμπ πιστεύει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να επιβιώσουν σε ένα παιχνίδι νεύρων με το Ιράν για την ελευθερία διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ έχουν καταστεί εξαγωγέας καθαρού πετρελαίου και το Ιράν εξαρτάται πλήρως από την πώληση του πετρελαίου του. Οι εκτιμήσεις των δυτικών μυστικών υπηρεσιών λένε ότι αυτή είναι μόνο η μισή αλήθεια. Δεν έχει σημασία, εξάλλου: ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι πεπεισμένος ότι μπορεί να εξαναγκάσει το εμπορικό τμήμα του καθεστώτος σε υποταγή.

Ωστόσο, η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν, ο αφοπλισμός του, είναι ο στόχος που ο Τραμπ επιδιώκει. Αυτό θα εδραίωνε αδιαμφισβήτητα, κατά τη γνώμη του, ότι είχε δίκιο το 2018 να καταγγείλει το Κοινό Συνολικό Σχέδιο Δράσης (JCPOA), το οποίο αντάλλαξε επαληθεύσιμους περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με άρση των δυτικών κυρώσεων. Οι επικριτές το αποκαλούσαν καταστατικό χάρτη για απατεώνες, αλλά, όταν ο Τραμπ το ακύρωσε, η Τεχεράνη επιτάχυνε τη λειτουργία χιλιάδων προηγμένων φυγoκεντρωτών για τον εμπλουτισμό ουρανίου σε επίπεδο καθαρότητας κατάλληλο για βόμβες. Η νίκη, επομένως, δεν θα κριθεί από τη διπλωματία κανονιοφόρων στην ανοιχτή θάλασσα, αλλά από τον αναγκαστικό τερματισμό των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν εκ μέρους της κυβέρνησης Τραμπ. Μόνο αυτό θα αποδείξει ότι η χρήση σκληρής ισχύος από τον πρόεδρο είναι πιθανότερο να αποφέρει αποτελέσματα από τις υπερβολικά γενναιόδωρες διαπραγματεύσεις του Μπαράκ Ομπάμα. Θα αποτελούσε την κορυφαία κληρονομιά εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του Τραμπ.

Αντίστοιχα, για το καθεστώς της Τεχεράνης θα αρκεί να αντικρούσει τον Τραμπ για να διεκδικήσει τη νίκη. Η αντεπίθεση του Ιράν κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει θαυμαστές στη Μέση Ανατολή, ακόμα και σε εκείνα τα κράτη χωρίς μεγάλο σιιτικό πληθυσμό. Και φαίνεται να υπάρχει ένα σχέδιο που εκπόνησαν ορισμένοι διοικητές του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης: επέκταση μιας ήδη ακμάζουσας στρατιωτικής σχέσης με την Πιονγιάνγκ. Εχει προμηθεύσει πυραυλική τεχνολογία επί δεκαετίες και τα σχέδιά της χρησιμεύουν ως πρότυπο για μερικούς από τους βαλλιστικούς πυραύλους της Τεχεράνης. Πώς θα μπορούσε ο Κιμ Γιονγκ Ουν να βοηθήσει αυτούς τους στρατηγούς; Θα μπορούσε να προσφέρει έναν συντομότερο δρόμο για ανεξέλεγκτη πυρηνική ανάπτυξη, παρακάμπτοντας την ανάγκη για τεράστιες, εύκολα ανιχνεύσιμες εγκαταστάσεις εμπλουτισμού. Οι φυγοκεντρωτές του Ιράν έχουν καταστραφεί, αλλά ο Κιμ διαθέτει αρκετό σχάσιμο υλικό για περισσότερες από 90 κεφαλές και πλεόνασμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Θα μπορούσε να πουλήσει, να δωρίσει ή να ανταλλάξει με πετρέλαιο μικρές ποσότητες σχάσιμου υλικού. Αυτό θα μπορούσε εύκολα να αποκρυβεί σε φορτία της «σκιώδους» εφοδιαστικής αλυσίδας, που ήδη μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο στη Βόρεια Κορέα.

Η τεχνογνωσία του Κιμ θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη σμίκρυνση πυρηνικών συσκευών, για να τοποθετηθούν στις κεφαλές πυραύλων. Κοινά σχέδια και δεδομένα Φυσικής θα μπορούσαν να μειώσουν κατά χρόνια την πυρηνική ανάπτυξη του Ιράν. Και υπάρχει η αποδεδειγμένη ικανότητα της Βόρειας Κορέας στη θωράκιση βαθιά υπόγειων στόχων. Κάθε μηχανολογική τεχνογνωσία που βοηθά τις ιρανικές εγκαταστάσεις να «επιβιώσουν» από τις αμερικανικές βόμβες διάτρησης καταφυγίων θα βελτιώσει τις πιθανότητες μιας ανεξέλεγκτης πυρηνικής ανάπτυξης. Τίποτα από αυτά δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη ότι αναδυόμενα πυρηνικά όπλα θα χρησιμοποιηθούν σε έναν επικείμενο πόλεμο. Ωστόσο, μια ταχεία πυρηνική ανάκαμψη –και η άρση του φετφά κατά της χρήσης πυρηνικών όπλων– θα μπορούσε να βοηθήσει την Τεχεράνη να πραγματοποιήσει την προς το παρόν κατεσταλμένη φιλοδοξία της να γίνει η δύναμη που θα εκδιώξει τελικά τις ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή. Ηρθε η ώρα ο Τραμπ να έχει έναν Χένρι Κίσινγκερ στο πλευρό του, κάποιον που θα μπορούσε να πει αξιόπιστα στην Κίνα: βοηθήστε μας να σταματήσουμε τις βορειοκορεατικές πυρηνικές μεταφορές στο Ιράν, διαφορετικά δεν θα αποθαρρύνουμε πλέον τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία από το να αναπτύξουν τα δικά τους πυρηνικά.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News