Η ενδεχόμενη μονοσέλιδη συμφωνία που θα επέτρεπε στον Ντόναλντ Τραμπ να κηρύξει το τέλος του πολέμου με το Ιράν θα περιελάμβανε σημαντικές παραχωρήσεις και από τις δύο πλευρές, ενώ πολλές δύσκολες λεπτομέρειες θα παραπεμφθούν σε μία μετέπειτα διαδικασία διαπραγματεύσεων 30 ημερών.

Ο Τραμπ ελπίζει να παρουσιάσει ένα προτεινόμενο σχέδιο 14 σημείων μέσα στις επόμενες ημέρες. Οι Ιρανοί χαρακτηρίζουν τις λεπτομέρειες του ειρηνευτικού σχεδίου που διέρρευσαν ως «αμερικανική λίστα επιθυμιών», όμως φαίνεται ότι αυτή η λίστα είναι η μοναδική που έχει φέρει τις δύο πλευρές τόσο κοντά σε συμφωνία από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.

Πυρηνικός εμπλουτισμός

Ο Τραμπ έχει περιορίσει σταδιακά τους πολεμικούς του στόχους, εστιάζοντας στην εξάλειψη της απειλής ενός πυρηνικού Αρμαγεδδώνα από το Ιράν, ενώ μια βασική παραχώρηση από την πλευρά του Ιράν είναι η πολυετής αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου. Το Ιράν πρότεινε πενταετή διάρκεια, αλλά οι Αμερικανοί διαπραγματευτές απαίτησαν τουλάχιστον 20 χρόνια, σε συνδυασμό με αιφνιδιαστικούς ελέγχους. Η διαφορά στις απαιτήσεις οδήγησε σε συζητήσεις για έναν συμβιβασμό στα 12 ή 15 χρόνια.

Οι ΗΠΑ επιθυμούν να προβλέπεται ποινή για κάθε παραβίαση της συμφωνίας από την πλευρά του Ιράν όσον αφορά τον εμπλουτισμό, η οποία θα επέκτεινε την αναστολή, σύμφωνα με το Axios. Το Ιράν θα δεσμευόταν να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, αλλά μετά τη λήξη της αναστολής θα μπορούσε να ξαναρχίσει τον εμπλουτισμό σε χαμηλό επίπεδο, δηλαδή στο 3,67%. Ωστόσο, ο Τραμπ διέψευσε αυτή την αναφορά.

Όσον αφορά το ήδη εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, πηγές ανέφεραν στο Axios ότι η Τεχεράνη ήταν διατεθειμένη να αποδεχθεί την απομάκρυνσή του. Οι ΗΠΑ επιθυμούν να το παραλάβουν, αλλά τελικός προορισμός ενδέχεται να είναι μια τρίτη χώρα.

Άρση των αμερικανικών κυρώσεων

Μια σημαντική παραχώρηση εκ μέρους του Τραμπ θα ήταν η σταδιακή άρση των εκτεταμένων αμερικανικών κυρώσεων στους τομείς της ενέργειας, των χρηματοοικονομικών, του εμπορίου, της ναυτιλίας, της αεροδιαστημικής και της επιστήμης του Ιράν, καθώς και η αποδέσμευση των περιουσιακών στοιχείων. Η εν λόγω άρση θα εξαρτηθεί από την εκπλήρωση συγκεκριμένων ενδιάμεσων προϋποθέσεων. Η πιο πρόσφατη κίνηση του Τραμπ ήταν το εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε τον Φεβρουάριο, το οποίο επιτρέπει στις ΗΠΑ να επιβάλλουν δασμούς έως και 25% σε χώρες που διατηρούν εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν. Το διάταγμα αυτό δεν έχει χρησιμοποιηθεί και θα μπορούσε να καταργηθεί, όπως και πολλές από τις κυρώσεις κατά φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων, αν και για ορισμένες θα απαιτούταν ψηφοφορία στο Κογκρέσο.


Άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ

Η επαναφορά της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στον Κόλπο κατέστη γρήγορα επιτακτική ανάγκη για τις ΗΠΑ, εξίσου σημαντική με οποιονδήποτε άλλο πολεμικό στόχο. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν σε σταδιακή επαναλειτουργία διάρκειας 30 ημερών, καθώς βελτιώνεται το κλίμα εμπιστοσύνης. Σε περίπτωση κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ διατηρούν το δικαίωμα να επαναφέρουν τον ναυτικό αποκλεισμό τους, κάτι που αναμφίβολα θα ανταποδιδόταν από την Τεχεράνη.


Αντιμετώπιση των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και των ομάδων που ενεργούν ως πράκτορές του

Αυτοί οι δύο αρχικοί πολεμικοί στόχοι δεν έχουν αναφερθεί εδώ και μερικές εβδομάδες από τις ΗΠΑ και ενδέχεται να μην περιλαμβάνονται στην αρχική ειρηνευτική συμφωνία. Μέχρι στιγμής, το Ιράν αρνείται να συμπεριλάβει στις διαπραγματεύσεις το πυραυλικό του πρόγραμμα και τις δυνάμεις που ενεργούν εκ μέρους του, όπως η Χεζμπολάχ.


Η θέση του Ισραήλ

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, πρωθυπουργός του Ισραήλ, ενημερώθηκε για τις λεπτομέρειες από αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ. Το Ισραήλ εκτιμάται ότι ανησυχεί για την άρση των οικονομικών κυρώσεων στο Ιράν και για άλλες πιθανές αμερικανικές παραχωρήσεις. Ο Νετανιάχου ζητά ρητούς περιορισμούς στις πυραυλικές δυνατότητες και τους πράκτορες του Ιράν. Το Ισραήλ επιθυμεί επίσης να διατηρήσει την ελευθερία του να ανταποκρίνεται στις περιφερειακές απειλές, χωρίς περιορισμούς από τη συμφωνία.


Αλλαγή καθεστώτος

Η συμφωνία θα συνέβαλε στη σταθεροποίηση της ιρανικής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένου του νέου ανώτατου ηγέτη, ο οποίος αντικατέστησε πρόσωπα που δολοφονήθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Αν και ο Τραμπ έχει περιγράψει επανειλημμένα αυτή τη διαδικασία ως αλλαγή καθεστώτος, στην ουσία πρόκειται για την ανάδειξη νέων προσώπων από την ίδια ισλαμική κυβέρνηση.

Διαφορές με τη συμφωνία του Ομπάμα

Ο Τραμπ αποχώρησε το 2018 από το δεκαετές Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) που είχε συνάψει ο Ομπάμα μαζί με άλλες πέντε χώρες με το Ιράν το 2015. Η Συμφωνία JCPOA περιόριζε τον εμπλουτισμό ουρανίου του Ιράν στο 3,67% με διεθνείς επιθεωρήσεις, σε αντάλλαγμα για την άρση των κυρώσεων.

Ο Τραμπ την αποκάλεσε ως «τη χειρότερη συμφωνία στην ιστορία». Θα θέλει να παρουσιάσει κάθε συμφωνία που θα συνάψει ως κάτι εντελώς διαφορετικό, ισχυριζόμενος ότι έσωσε τον κόσμο από ένα Ιράν που διαθέτει πυρηνικά όπλα.





ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News