Είναι δύσκολο να βρεθεί ζήτημα στο οποίο να συμφωνούν το Ισραήλ, η Συρία, οι αντιμαχόμενες παρατάξεις και θρησκευτικές κοινότητες του Λιβάνου. Ωστόσο, ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται πως πέτυχε το ακατόρθωτο: να τους ενώσει σε μια κοινή θέση.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Τρίτη ότι έχει απογοητευτεί από τον πόλεμο που διεξάγει το Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ, της σιιτικής οργάνωσης του Λιβάνου, αφήνοντας μάλιστα να εννοηθεί ότι ίσως η Συρία θα έπρεπε να αναλάβει δράση εναντίον της.

«Πρότεινα στο Ισραήλ να αφήσει τη Συρία να αναλάβει τη Χεζμπολάχ, καθώς πιστεύω ότι θα τα καταφέρουν καλύτερα», δήλωσε στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής των G7.

Σχεδόν κανείς σε ολόκληρο το Λεβάντε δεν μπορεί να φανταστεί χειρότερη ιδέα. Ο πρόεδρος της Συρίας Σαράα, ο πρώην τζιχαντιστής μαχητής που ήταν κάποτε γνωστός ως Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζολάνι, έχει ήδη αποκλείσει κάθε τέτοιο σενάριο.

Το Ισραήλ φαίνεται να το εξέλαβε ως αστείο. Τα πολιτικά κόμματα του Λιβάνου εμφανίζονται τόσο συγκλονισμένα που δεν έχουν προβεί σε κανένα σχόλιο. Η Συρία παρενέβη «για να σταματήσει τις εχθροπραξίες» κατά τη διάρκεια του μακροχρόνιου εμφυλίου πολέμου της χώρας πριν από 50 χρόνια, χωρίς όμως να τα καταφέρει· αντίθετα, εγκαταστάθηκε εκεί για δεκαετίες, επιβάλλοντας ένα καθεστώς τρόμου που εξακολουθεί να στοιχειώνει τη συλλογική μνήμη.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε όλη την περιοχή, οι αντιδράσεις κινήθηκαν από ψύχραιμες εκτιμήσεις — «μια τέτοια κίνηση θα οδηγούσε σε άλλα 20 χρόνια αιματοχυσίας» — μέχρι απροκάλυπτα ωμές τοποθετήσεις, όπως: «Ο Τραμπ είναι ο πιο ανόητος πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ».

Όπως συμβαίνει με πολλές από τις δηλώσεις του Τραμπ, ιδίως εκείνες που γίνονται σε άτυπες συνεντεύξεις Τύπου μαζί με επισκέπτες ηγέτες από όλο τον κόσμο, όπως σε αυτή την περίπτωση, όπου καθόταν δίπλα στον Εμίρη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ-Θάνι του Κατάρ, η πρόταση αυτή φαίνεται να βασίζεται σε μια ευρύτερη λογική.

Η πρότασή του αποτελούταν από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει μια άποψη που ο ίδιος υιοθετεί όλο και πιο συχνά και που, σε μεγάλο βαθμό, συμμερίζονται και στον Λίβανο — τόσο υποστηρικτές όσο και επικριτές της Χεζμπολάχ, της οποίας ο παραστρατιωτικός έλεγχος στα νότια τμήματα της χώρας την καθιστά τρομερό αντίπαλο τόσο του Ισραήλ όσο και των αντίπαλων παρατάξεων.

Σύμφωνα με αυτή την οπτική, ο πόλεμος του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ και η παρουσία του στον νότιο Λίβανο έχουν βαρύ και βίαιο χαρακτήρα, προκαλώντας υπερβολικές απώλειες αμάχων και εκτεταμένες καταστροφές.

«Το Ισραήλ πολεμά τη Χεζμπολάχ πάρα πολύ καιρό και πάρα πολλοί άνθρωποι έχουν σκοτωθεί», δήλωσε ο Τραμπ. «Δεν χρειάζεται να ισοπεδώνεις μια πολυκατοικία κάθε φορά που κυνηγάς κάποιον. Σε τέτοιες πολυκατοικίες ζουν πολλοί άνθρωποι. Και δεν είναι όλοι μέλη της Χεζμπολάχ».

Αργότερα πρόσθεσε: «Δεν είμαι ικανοποιημένος με τον τρόπο που το Ισραήλ έχει χειριστεί την κατάσταση στον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ. Θα έπρεπε να έχουν τελειώσει τη δουλειά πιο γρήγορα. Οι εχθροπραξίες συνεχίζονται επ' άπειρον... και τελικά αμαυρώνουν την εικόνα της μεγάλης συμφωνίας — της συμφωνίας με το Ιράν».

Το δεύτερο μέρος της πρότασής του, σύμφωνα με το οποίο ο Σαράα θα πρέπει να στείλει στρατεύματα, παραπέμπει στις μάχες του συριακού εμφυλίου πολέμου, πριν από την πτώση του προέδρου Άσαντ και την εισβολή του Σαράα στη Δαμασκό τον Δεκέμβριο του 2024.

Στα πρώτα χρόνια της σύγκρουσης, το Ιράν έστειλε τη Χεζμπολάχ στη Συρία για να στηρίξει τις δυνάμεις του Άσαντ και να ενισχύσει την άμυνά του. Διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο — και, όπως θα έλεγαν πολλοί και από τις δύο πλευρές, καθοριστικό — στις μάχες που, μεταξύ του 2012 και του 2016, ανάγκασαν τους αντάρτες να υποχωρήσουν σε μια περιοχή στα βορειοδυτικά της χώρας.

Με αυτόν τον τρόπο, προκάλεσε την οργή και την εχθρότητα πολλών Σύρων, αν όχι των περισσότερων. Συνέβαλε επίσης στην επιδείνωση του ήδη έντονου θρησκευτικού διχασμού που είχε προκαλέσει ο πόλεμος.

Διάφορες σουνιτικές ισλαμιστικές ομάδες — από το δίκτυο της Αλ Κάιντα έως παρατάξεις που συνδέονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα — κυριάρχησαν στο στρατόπεδο των ανταρτών, ενώ οι Αλαουίτες του Άσαντ, η μικρή σιιτική κοινότητα της Συρίας, η Χεζμπολάχ και άλλες σιιτικές πολιτοφυλακές που στάλθηκαν από το Ιράν αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά του καθεστώτος.

Στα μάτια του Τραμπ, η Συρία διαθέτει πλέον τη στρατιωτική εμπειρία από τις συγκρούσεις εναντίον της Χεζμπολάχ, αλλά και ισχυρό κίνητρο να μεταφέρει τον πόλεμο στο έδαφος της ίδιας της Χεζμπολάχ, αφού την έχει εκδιώξει από τη Συρία. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι σύμβουλοι του Σαράα και πολλοί άλλοι Σύροι, μια τέτοια οπτική δεν καθιστά την επέμβαση στον πόλεμο μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, στην περιοχή του νότιου Λιβάνου, ούτε λογική ούτε δυνητικά επιτυχή.

Ο Σαράα έχει προβλήματα να αντιμετωπίσει στο εσωτερικό. Δεν έχει καταφέρει ακόμα να εδραιώσει σταθερά τους κρατικούς θεσμούς στη Δαμασκό. Το νέο κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη συνεδριάσει, ενώ οι θρησκευτικές εντάσεις παραμένουν, με τους Αλαουίτες να καταγγέλλουν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας είτε αδιαφορούν είτε εμπλέκονται σε επιθέσεις αντεκδίκησης εις βάρος τους.

Ο Τραμπ παρέβλεψε επίσης την περίπλοκη σχέση μεταξύ του Σαράα και του ίδιου του Ισραήλ. Δυτικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι ο Σαράα επιχειρεί πράγματι να βάλει φρένο στη διακίνηση όπλων προς τη Χεζμπολάχ μέσω του συριακού εδάφους — μια δραστηριότητα που το καθεστώς Άσαντ είχε στο παρελθόν διευκολύνει.

Το Ισραήλ, το οποίο θεωρεί τον Σαράα και τις δυνάμεις του ελάχιστα καλύτερους από αμετανόητους τζιχαντιστές, έχει καταλάβει μια λωρίδα εδάφους εντός της Συρίας που φτάνει μέχρι το όρος Ερμών, την οποία παρουσιάζει ως «ζώνη ασφαλείας» και αρνείται να αποχωρήσει. Μια αποτελεσματική στρατιωτική εμπλοκή του Σαράα στο πλευρό του Ισραήλ, την ώρα που αυτό εξακολουθεί να κατέχει συριακά εδάφη, θα είχε ως αποτέλεσμα να στραφούν εναντίον του ευρύτατα τμήματα της χώρας.

«Όλοι οι Σύροι που γνωρίζω συνεχίζουν να ελπίζουν σθεναρά ότι ο Σαράα είναι αρκετά ισχυρός ώστε να αρνηθεί την άμεση στρατιωτική εμπλοκή στο Λίβανο», έγραψε η Ρίμε Αλλάφ, αναλύτρια και εξόριστη από τη Συρία του Άσαντ. «Έχει δεκάδες λόγους να απορρίψει μια τέτοια εμπλοκή».




ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News