Μόλις υπογράφηκε το μνημόνιο κατανόησης, το Ιράν το χαρακτήρισε όχι απλώς ως νίκη, αλλά ως παράδοση των ΗΠΑ. «Η συμφωνία αποτελεί καταγραφή της αποτυχίας των ΗΠΑ», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. «Ο λαός θα τη δει και θα κρίνει».

Στο Εβιάν-λε-Μπαιν, ο πρόεδρος Τραμπ εξήρε τη συμφωνία ως πολύ καλύτερη από εκείνη που είχε συνάψει ο πρόεδρος Ομπάμα το 2015 και την οποία ο ίδιος ακύρωσε τρία χρόνια αργότερα. Ωστόσο, η μη δεσμευτική συμφωνία περιγράφει μια σειρά παραχωρήσεων που θα αποκομίσει γρήγορα το Ιράν, ενώ τα οφέλη για την Ουάσιγκτον είναι πιο δύσκολο να διακριθούν.

Το σημαντικότερο από αυτά είναι το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, το οποίο με τον καιρό θα βοηθήσει στη σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας και στη μείωση των τιμών ενέργειας. Το ιρανικό πετρέλαιο μπορεί επίσης πλέον να πωλείται στην ελεύθερη αγορά χωρίς κυρώσεις.

Δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στις ΗΠΑ πρόκειται να αποδεσμευτούν, ποσό δυνητικά πολλαπλάσιο από τα 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια που επαναπατρίστηκαν βάσει της συμφωνίας Ομπάμα.

Οι παραχωρήσεις που ζητήθηκαν από το Ιράν έχουν επίσης αναβληθεί μέχρι να συμπληρωθούν 60 ημέρες διαπραγματεύσεων. Ακόμη και η υπόσχεση του Ιράν να επιτρέψει τη διέλευση μέσω των στενών χωρίς διόδια λήγει σε δύο μήνες.

Στη μοναδική ρήτρα που αναφέρεται στο πυρηνικό του πρόγραμμα, το Ιράν απλώς επαναλαμβάνει την υπόσχεση που είχε δώσει στη συμφωνία Ομπάμα του 2015, ότι δεν θα επιδιώξει να αναπτύξει ή να προμηθευτεί πυρηνικά όπλα. Οι αναφορές στη διατήρηση του «status quo» συγκαλύπτουν την πραγματικότητα ότι το Ιράν μπορεί να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Με τη λήξη του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ, θα ανακουφιστεί η άμεση οικονομική κρίση του Ιράν, γεγονός που θα απομακρύνει έναν βασικό πυλώνα του εγχώριου κινήματος διαμαρτυρίας. Ωστόσο, ο τερματισμός του αποκλεισμού στερεί από τις ΗΠΑ έναν βασικό μοχλό πίεσης στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις.

Η ρήτρα για το πετρέλαιο δεσμεύει επίσης τις ΗΠΑ να άρουν προσωρινά τους περιορισμούς στις διεθνείς τραπεζικές συναλλαγές, οι οποίοι έχουν κρατήσει δισεκατομμύρια δολάρια από το ιρανικό πετρέλαιο παγιδευμένα σε κινεζικούς τραπεζικούς λογαριασμούς λόγω δευτερογενών κυρώσεων.

Ο Μιάντ Μαλέκι, μέλος του σκληροπυρηνικού Ιδρύματος για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, δήλωσε ότι η έγκριση των συναλλαγών θα σήμαινε την απώλεια «αναμφισβήτητα του ισχυρότερου οικονομικού μοχλού πίεσης που διαθέτουν οι ΗΠΑ απέναντι σε αυτό το καθεστώς, ελλείψει του ναυτικού αποκλεισμού».

Ακόμη και όσοι υποστηρίζουν περισσότερο τη συμφωνία διερωτώνται γιατί δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της διπλωματίας χωρίς να χρειαστεί πόλεμος. Δεν περιέχει καμία αναφορά στους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν ή στις πληρεξούσιες ένοπλες ομάδες του.

«Κάθε σημαντική “παραχώρηση” στο μνημόνιο ήταν κάτι που συζητήθηκε κατά τις διαπραγματεύσεις του περασμένου Μαΐου», δήλωσε ο Εσφαντιάρ Μπατμανγκελίτζ, διευθύνων σύμβουλος της οικονομικής δεξαμενής σκέψης Bourse and Bazaar. Το Ισραήλ εξαπέλυσε επίθεση κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, πυροδοτώντας τον 12ήμερο πόλεμο με το Ιράν τον Ιούνιο του περασμένου έτους.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News