Ξεκίνησε ως ένα μεμονωμένο, βίαιο τράνταγμα και στη συνέχεια έγινε αποτρόπαια χειρότερο. Δύο από τους μεγαλύτερους σεισμούς του αιώνα - μεγέθους 7,2 και στη συνέχεια 7,5 - έπληξαν αυτό το πολύπαθο έθνος μέσα σε 39 δευτερόλεπτα την Τετάρτη, σκοτώνοντας άγνωστο ακόμη αριθμό ανθρώπων και σημαδεύοντας τις ζωές δεκάδων χιλιάδων.

Χθες (Πέμπτη) το πρωί, η Κάρμεν ντε λα Ρόσα, 64 ετών, έτρεμε καθώς καθόταν στο πεζοδρόμιο της Αλταμίρα, μιας άλλοτε ευημερούσας περιοχής του Καράκας που υπήρξε το σπίτι της τα τελευταία 32 χρόνια. Το κτίριό της άντεξε, αλλά εκείνο ενός γειτονικού συγκροτήματος γραφείων δεν ήταν παρά ένας σωρός από τούβλα, μέταλλα και έπιπλα.

«Τι κάναμε, Θεέ μου, για να μας αξίζει αυτό;» είπε. «Δεν μπορώ ούτε καν να εμπιστευτώ το έδαφος κάτω από τα πόδια μου.» Δεν τόλμησε να επιστρέψει στο σπίτι της αφότου οι σεισμοί χτύπησαν λίγο μετά τις 6 το απόγευμα και πέρασε ολόκληρη τη νύχτα έξω. Στα τρεμάμενα χέρια της κρατούσε ένα ταλαιπωρημένο κινητό τηλέφωνο, τη σύνδεσή της με τη μοναχοκόρη της στη Μαδρίτη, σαν να ήταν το πιο πολύτιμο υπάρχον της.

Το έργο διάσωσης που εκτυλισσόταν μπροστά της ήταν μια γενναία αλλά αξιοθρήνητη προσπάθεια. Μια αστυνομικός προσπαθούσε μάταια να πείσει το πλήθος έξω να κάνει ησυχία, ώστε να ακουστούν τυχόν κραυγές για βοήθεια. Μια ομάδα από το τμήμα ορεινής διάσωσης με χακί στολές σκαρφάλωνε στο βουνό από συντρίμμια. Μια άλλη ομάδα από τη δίωξη ναρκωτικών, οπλισμένη με πιστόλια, τριγυρνούσε άσκοπα. Ένας γείτονας είπε ότι η ομάδα ανάσυρσης τον ρώτησε αν είχε ένα εφεδρικό σχοινί για να βοηθήσει στην ανύψωση μιας πλάκας από σκυρόδεμα. «Αυτό είναι αυτή η χώρα τώρα», είπε.

Αυτό συνέβη στο Καράκας, την πρωτεύουσα, περίπου 105 μίλια ανατολικά των δίδυμων επικέντρων στην πολιτεία Γιαρακούι. Άλλες περιοχές επλήγησαν πολύ πιο σοβαρά. Ιδιαίτερα η Λα Γκουάιρα, η παράκτια πολιτεία και πύλη προς την πρωτεύουσα, όπου Βενεζουελανοί της μεσαίας τάξης αγόραζαν και έχτιζαν άλλοτε εξοχικά με θέα την Καραϊβική θάλασσα.

Περισσότερα από 100 από αυτά τα κτίρια ήταν ερείπια καθώς ανέτειλε ο ήλιος χθες (Πέμπτη). Ένα ξενοδοχείο, το Eduard's, μια εύθραυστη κατασκευή με γυάλινη πρόσοψη και 105 δωμάτια, δημοφιλές για τις φθηνές προσφορές και τους πλούσιους μπουφέδες του, είχε εξαφανιστεί. Υπήρχαν φήμες ότι οι ευρύτερες οικογένειες φιλοξενούμενων παικτών του μπέιζμπολ, που ετοιμάζονταν να παρακολουθήσουν έναν αγώνα αυτή την εβδομάδα στο κοντινό παραθαλάσσιο στάδιο, βρίσκονταν μέσα όταν κατέρρευσε.

Μια γυναίκα, με το πρόσωπό της λουσμένο στα δάκρυα, μίλησε για την κόρη της που ήταν εγκλωβισμένη σε ένα δωδεκαώροφο κτίριο. «Υπάρχουν άνθρωποι ζωντανοί εκεί μέσα και κανείς δεν έρχεται να τους σώσει», είπε.

Άλλοι ανέβασαν μαρτυρίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Αντόνιο Μπερμούδες, του οποίου το κτίριο κατέρρευσε, είπε ότι είχε εντοπίσει τους εγκλωβισμένους γείτονές του, αλλά δεν είχε τα μέσα να τους διασώσει.

Ο Μπερμούδες είπε ότι είδε έναν πατέρα και τον γιο του να χρησιμοποιούν μια αξίνα και έναν λοστό για να προσπαθήσουν να αποσπάσουν τεράστιες πλάκες ώστε να φτάσουν στους δύο άλλους γιους. «Είναι ακόμη ζωντανοί... δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο», είπε. «Τους λέμε να μην καταπονούν τις φωνές τους, να παίρνουν μικρές αναπνοές, με την ελπίδα ότι τουλάχιστον οι τρεις τους που βρίσκονται εκεί θα διασωθούν.»

Η Νταγιάνα Ντελγάδο, μητέρα τριών παιδιών, έψαχνε απελπισμένα ένα από τα παιδιά της. «Θέλω να ξέρω πού είναι, αν είναι εγκλωβισμένος ή σε καταφύγιο», είπε.

Στην Κάτια Λα Μαρ, κατά μήκος της ακτής, η Γιλσμάρις Μπλάνκο, 39 ετών, παρατηρούσε δρόμους που είχαν μεταμορφωθεί σε μια διαδρομή εμποδίων από συντρίμμια. «Ήταν φρικτό. Τα πάντα κατέρρευσαν», είπε. «Ευχαριστούμε τον Θεό γιατί είμαστε ζωντανοί, αλλά υπάρχουν άνθρωποι αυτή τη στιγμή που υποφέρουν με τους συγγενείς τους θαμμένους, με τους συγγενείς τους συνθλιμμένους και δεν μπορούν να τους βγάλουν.»

Γειτονικές χώρες της περιοχής, από τη Χιλή έως το Μεξικό, διαθέτουν τεχνογνωσία στην παροχή βοήθειας σε σεισμούς και ετοιμάζουν ομάδες διάσωσης. Η Γαλλία απέστειλε 85 εξειδικευμένους εργαζόμενους έρευνας και διάσωσης. Η Ολλανδία στέλνει μια ομάδα σκύλων και 2 εκατομμύρια ευρώ σε άμεση χρηματοδότηση. Η Γερμανία προσέφερε έως και έξι στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποίησε το δορυφορικό της σύστημα Copernicus για την αξιολόγηση των ζημιών. Η Ινδία και η Κίνα εξέφρασαν την ετοιμότητά τους να βοηθήσουν.

Είναι όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες που βρίσκονται ίσως στην καλύτερη θέση, και θα έλεγε κανείς ότι έχουν τη μεγαλύτερη ηθική υποχρέωση να σπεύσουν σε βοήθεια. Από τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει υπαινιχθεί επανειλημμένα πώς οι ΗΠΑ βοηθούν να «διοικείται» η Βενεζουέλα και έχει τονίσει την καλή εργασιακή σχέση της ομάδας του με την Ντέλσι Ροδρίγκες, την αντιπρόεδρο του Μαδούρο, η οποία ως προσωρινή διάδοχός του έχει αποδειχθεί πρόθυμη να συνεργαστεί με αυτούς που τον κρατούν αιχμάλωτο.

Τα σημάδια δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον ετοιμάζεται να εντείνει τις προσπάθειες. Ο Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Εξωτερικών, περιέγραψε τη σχεδιαζόμενη ανταπόκριση των ΗΠΑ ως μια προσπάθεια «ολόκληρης της κυβέρνησης» που θα είναι «μεγάλη, γρήγορη και αποτελεσματική».

Καθώς και τα δύο ειδικά κατασκευασμένα πλοία-νοσοκομεία του πολεμικού ναυτικού των ΗΠΑ βρίσκονται υπό συντήρηση, υπάρχουν αναφορές ότι το USS Iwo Jima, ένα αμφίβιο επιθετικό πλοίο, ενδέχεται να αποσταλεί σύντομα στη Βενεζουέλα σε ανθρωπιστική αποστολή. Το Jima είναι το ίδιο πολεμικό πλοίο που υποδέχθηκε πρώτο τον Μαδούρο με δεμένα τα μάτια και αθλητική φόρμα, αφού μεταφέρθηκε με ελικόπτερο από το Καράκας.

Η Ροδρίγκες δήλωσε χθες (Πέμπτη) ότι η κυβέρνηση Τραμπ ήταν «σε συνεχή επαφή με τις βενεζουελανικές αρχές» και ευχαρίστησε τον Τραμπ για την «υποστήριξη και αλληλεγγύη» του.

Μια σοβαρή υλικοτεχνική πρόκληση είναι ότι το κύριο αεροδρόμιο του Καράκας, που βρίσκεται στην πολιτεία της Λα Γκουάιρα, υπέστη σημαντικές ζημιές. Ένα βίντεο έδειξε επιβάτες στον κύριο σταθμό να ουρλιάζουν και να τρέχουν για να προστατευτούν καθώς οι οροφές ράγιζαν και σύννεφα σκόνης γέμιζαν τον αέρα. Η Ροδρίγκες διέταξε το άμεσο κλείσιμό του για αξιολόγηση ασφαλείας. Ένα ξενοδοχείο που συνδέεται απευθείας με το αεροδρόμιο, το οποίο εγκαινιάστηκε πριν από μερικούς μήνες, φαίνεται να έχει υποστεί σοβαρές ζημιές.

Η θέση της Βενεζουέλας στο όριο μεταξύ της τεκτονικής πλάκας της Καραϊβικής και εκείνης της Νότιας Αμερικής είναι η γεωλογική εξήγηση για αυτή την καταστροφή. Καθώς οι πλάκες τρίβονται η μία πάνω στην άλλη, η τεράστια πίεση εκτονώνεται περιοδικά. Αυτή τη φορά, η εκτόνωση ήρθε με τον πολύ σπάνιο σχηματισμό «διπλέτας».

Αυτό, καθώς και το μικρό βάθος, ενίσχυσαν την επιφανειακή επίπτωση. Ο Κρίστιαν Μάλαγα-Τσουκιτάιπε του Imperial College London είπε ότι η «σωρευτική» καταστροφή, στην οποία ένα κτίριο εξασθενεί από τον αρχικό κραδασμό και δεν έχει την ευκαιρία να σταθεροποιηθεί πριν από το δεύτερο μεγαλύτερο χτύπημα, θα είχε επιδεινώσει τη συνολική επίπτωση.

Ο πιο σοβαρός συγκρίσιμος σεισμός στην πρόσφατη ιστορία της Βενεζουέλας έπληξε τη χώρα πριν από 59 χρόνια: ένας σεισμός μεγέθους 6,6 που σκότωσε περίπου 300 ανθρώπους στο Καράκας. «Είμαι αρκετά μεγάλος ώστε να θυμάμαι τον σεισμό του '67», είπε ο Ροντρίγκο Γκαρσία, 72 ετών, στην πρωτεύουσα. «Μας πήρε μέρες για να συνειδητοποιήσουμε πόσους είχαμε χάσει. Φοβάμαι ότι θα είναι το ίδιο εδώ.»

Ο χειρότερος σεισμός στο καταγεγραμμένο παρελθόν της χώρας έπληξε τη χώρα το 1812, με μέγεθος 7,7 στην κλίμακα Ρίχτερ, καταστρέφοντας μεγάλα τμήματα τόσο του Καράκας όσο και της Μέριδας. Υπήρχαν εκτιμήσεις για έως και 20.000 νεκρούς από έναν πληθυσμό μόλις 800.000 εκείνη την εποχή.

Οι σεισμοί της Τετάρτης αποκάλυψαν πόσο βαθιά ευάλωτη είναι η Βενεζουέλα στις φυσικές καταστροφές, καθώς ανακάμπτει από κατάρρευση 75 τοις εκατό του ΑΕΠ, μια από τις πιο βάναυσες υφέσεις που έχουν καταγραφεί οπουδήποτε. Η πτώση αποδίδεται κυρίως στις καταστροφικές «σοσιαλιστικές» οικονομικές πολιτικές τόσο του Μαδούρο όσο και του Ούγκο Τσάβες, ακολουθούμενες από τις κυρώσεις των ΗΠΑ. Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης υποχρηματοδοτούνται χρόνια. Τα νοσοκομεία είναι θλιβερά απροετοίμαστα· ορισμένα δεν έχουν αξιόπιστο τρεχούμενο νερό. Εικόνες από ένα νοσοκομείο στην πολιτεία της Λα Γκουάιρα την Τετάρτη έδειχναν τραυματίες στριμωγμένους στο πάτωμα με ελάχιστο προσωπικό γύρω τους για να τους περιθάλψει.

Υπήρχε όμως μια συμπτωματικά θετική πλευρά στην καταστροφική κατάσταση της χώρας. Σχεδόν οκτώ εκατομμύρια άνθρωποι, το ένα τέταρτο του σύγχρονου πληθυσμού, έχουν μεταναστεύσει την τελευταία δεκαετία. Αυτό σημαίνει ότι πολλά από τα οικιστικά κτίρια της χώρας είναι αραιά κατοικημένα, μειώνοντας ίσως τον αριθμό των θυμάτων. «Είμαστε σχεδόν μόνοι εδώ», είπε η Κάρμεν ντε λα Ρόσα καθώς καθόταν στο πεζοδρόμιο στο Καράκας. «Και ίσως αυτό να είναι ευλογία.»


ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News