Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι ίσως να μην είχε παρευρεθεί στη σύνοδο κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, αν δεν ήταν ο «φίλος» του, ο πρόεδρος Ερντογάν, ο οποίος, όπως ανέφερε, «έδωσε τον καλύτερό του εαυτό» ως οικοδεσπότης.

Μετά την άφιξή του στην τουρκική πρωτεύουσα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι είχε «απογοητευτεί βαθιά» από τη Συμμαχία, όταν τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεν προσέφεραν βοήθεια στις ΗΠΑ στον πόλεμό τους με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Ένας ανώτατος στρατιωτικός αξιωματούχος ευρωπαϊκής χώρας κατηγόρησε τον Τραμπ ότι επαναλαμβάνει τα ίδια και τα ίδια, σαν «χαλασμένος δίσκος», υποστηρίζοντας ότι η υπομονή των κρατών-μελών εξαντλείται, καθώς έχουν ήδη αυξήσει τις αμυντικές τους δαπάνες.

Στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής, που πραγματοποιήθηκε στο τεράστιο συγκρότημα ανακτόρων του Ερντογάν, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παρουσίασαν στρατιωτικά προγράμματα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, σε μια προσπάθεια να πείσουν τον Τραμπ ότι μετατρέπουν τις επενδύσεις σε άμεσες στρατιωτικές δυνάμεις.

Ανακοινώθηκαν νέες συμβάσεις εξοπλιστικών προγραμμάτων ύψους τουλάχιστον 37 δισεκατομμυρίων λιρών, οι οποίες περιλαμβάνουν όπλα για την ενίσχυση της αεροπορικής άμυνας των συμμάχων, καθώς και μια σειρά από πυραύλους και άλλα πυρομαχικά.

Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ερντογάν ο Τραμπ δήλωσε: «Αν η σύνοδος δεν γινόταν στην Τουρκία, όπου τυγχάνει να ηγείται ένας φίλος μου, ένας πολύ ισχυρός ηγέτης, ένας πολύ ισχυρός άνθρωπος, είναι πιθανό ότι δεν θα είχα παρευρεθεί. Θεώρησα ότι έπρεπε να παρευρεθώ, επειδή γνωρίζω ότι ο ίδιος ο Ερντογάν ανέλαβε τα πάντα όσον αφορά τη διοργάνωση… Οι σύμμαχοι δεν μας φέρθηκαν καλά, επειδή αναλάβαμε δράση στο Ιράν. Δεν χρειαζόμαστε τη βοήθεια κανενός. Δεν χρειαζόμουν καν τη βοήθειά τους. Μας δήλωσαν ότι δεν θα συμμετάσχουν στον πόλεμο, την ώρα που εμείς έχουμε επενδύσει τρισεκατομμύρια δολάρια για το ΝΑΤΟ».

Ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει την πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, μια κίνηση που θα αποτελούσε σημαντική χειρονομία προς τον Ερντογάν. Η κίνηση αυτή θα αναιρούσε την απαγόρευση που επέβαλε ο Τραμπ πριν από επτά χρόνια για λόγους εθνικής ασφάλειας, μετά την αγορά από την Τουρκία του ρωσικού συστήματος αεροπορικής άμυνας S-400. Οι διμερείς σχέσεις έχουν έκτοτε βελτιωθεί. «Αυτή είναι μια απόφαση που θα λάβουμε εμείς… Είναι ένα εξαιρετικό αεροσκάφος, μακράν το καλύτερο, και ασφαλώς είναι κάτι που θα εξετάσουμε λεπτομερώς», δήλωσε ο Τραμπ, ενώ καθόταν δίπλα στον Ερντογάν. «Η Τουρκία έχει αποδειχθεί, από πολλές απόψεις, πολύ πιο πιστή από άλλες χώρες».

Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη νομικά και κοινοβουλευτικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν, προτού μπορέσει να προχωρήσει οποιαδήποτε πώληση.

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, πρωθυπουργός του Ισραήλ, δήλωσε χθες (Τρίτη) ότι η πώληση των F-35 στην Τουρκία θα «κατέστρεφε την ισορροπία των δυνάμεων στη Μέση Ανατολή».

Ο Τραμπ επανέλαβε επίσης τη θέση του ότι η Γροιλανδία θα πρέπει να «ελέγχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και όχι από τη Δανία», γεγονός που οδήγησε την υπουργό Οικονομικών της Βρετανίας, Ρέιτσελ Ριβς, να δηλώσει: «Το μέλλον της Γροιλανδίας αφορά τους κατοίκους της Γροιλανδίας και της Δανίας και όχι τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Το έχω καταστήσει απολύτως σαφές από τότε που τέθηκε για πρώτη φορά αυτό το ζήτημα».

Ωστόσο, στον αυτοκινητόδρομο που οδηγούσε προς τον χώρο της συνόδου, το μήνυμα που κυριάρχησε ήταν η έμφαση στην ενότητα της Συμμαχίας. Διαφημιστικές πινακίδες και πολυώροφα κτίρια είχαν στολιστεί με τα χρώματα των σημαιών των κρατών-μελών, προβάλλοντας μηνύματα ενότητας όπως: «Μαζί απέναντι σε κάθε απειλή. Καλώς ήρθατε, σύμμαχοι του ΝΑΤΟ».

Στο φόρουμ της αμυντικής βιομηχανίας, ο πρόεδρος Ζελένσκι επανέφερε το αίτημα της Ουκρανίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του, με τη μεγάλη εμπειρία και την ανθεκτικότητά τους, θα ενίσχυαν ακόμη περισσότερο τις δυνατότητες της Συμμαχίας.

«Η Ουκρανία ανήκει στο ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Ζελένσκι. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η τρέχουσα παραγωγή πυραύλων Patriot στις ΗΠΑ είναι πολύ περιορισμένη για να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη απειλή των ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων και ότι η Ουκρανία χρειάζεται βοήθεια για να αναπτύξει μια εναλλακτική λύση.

Ο Τραμπ, ο οποίος πρόκειται να συναντηθεί σήμερα (Τετάρτη) με τον Ζελένσκι στο πλαίσιο της συνόδου, δήλωσε ότι είχε πρόσφατα εξαιρετικές τηλεφωνικές συνομιλίες τόσο με τον Ουκρανό πρόεδρο όσο και με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν.

«Και οι δύο θέλουν να διευθετηθεί η υπόθεση άμεσα», δήλωσε. Στη συνέχεια, πρόσθεσε ότι ο Ερντογάν «μας βοηθά να διευθετήσουμε το ζήτημα».

Η πίεση προς τη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο έχει αυξηθεί, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις εναντίον των διυλιστηρίων πετρελαίου της χώρας έχουν προκαλέσει ελλείψεις καυσίμων σε ολόκληρη τη Ρωσία. Χθες (Τρίτη), η Ουκρανία έπληξε για πρώτη φορά το διυλιστήριο του Ομσκ, το μεγαλύτερο της Ρωσίας.

Σε μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη κίνηση, ο σερ Κιρ Στάρμερ, ο οποίος πρόκειται σύντομα να αποχωρήσει από την πρωθυπουργία, και ο νεοδιορισθείς υπουργός Άμυνας, Νταν Τζάρβις, απέφυγαν να απαντήσουν στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δεχτεί κριτική επειδή χρειάστηκε σχεδόν ένας χρόνος για να δημοσιεύσει το σχέδιο επενδύσεων στον τομέα της άμυνας — το πλαίσιο για τη χρηματοδότηση των ενόπλων δυνάμεων — και στη συνέχεια απέτυχε να παρουσιάσει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη του στόχου του ΝΑΤΟ, που προβλέπει τη διάθεση του 3,5% του ΑΕΠ για τις κύριες αμυντικές δαπάνες έως το 2035. Η Βρετανία, η οποία δαπανά το 2,6%, είναι η τρίτη χώρα με τις μεγαλύτερες δαπάνες για την άμυνα στο ΝΑΤΟ, μετά τη Γερμανία και τις ΗΠΑ, οι οποίες πέρυσι δαπάνησαν το 3% του ΑΕΠ τους για την άμυνα.

Σε αντίθεση με τη Γαλλία, η Βρετανία έχει δεσμεύσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο ως μέρος της αποτρεπτικής δύναμης για την άμυνα του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, αμερικανικές πηγές υπαινίχθηκαν στους Times ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να υστερεί όσον αφορά τις δεσμεύσεις του για αμυντικές δαπάνες.

Αυτές οι ανησυχίες δεν έχουν εκφραστεί απευθείας στον Τζάρβις κατά τη διάρκεια πρόσφατων συναντήσεων. Οι υπουργοί αναμένουν από τον Άντι Μπέρναμ, ο οποίος πρόκειται να διαδεχθεί τον Στάρμερ, να καθορίσει το σχέδιο επίτευξης του 3,5% στην αναθεώρηση των δαπανών του επόμενου έτους, μια δέσμευση που θα κοστίσει επιπλέον 25 δισεκατομμύρια λίρες ετησίως.

Το Ηνωμένο Βασίλειο αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα (Τετάρτη) ότι θα ηγηθεί μιας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας με στόχο την ενίσχυση της χρηματοδότησης σε προηγμένα όπλα ακριβείας μεγάλης εμβέλειας. Ο Στάρμερ θα συγκαλέσει περίπου δώδεκα ευρωπαίους εταίρους για την έναρξη της νέας πρωτοβουλίας. Οι σύμμαχοι αναμένεται να ανακοινώσουν ότι θα δαπανήσουν 50 δισεκατομμύρια δολάρια (37 δισεκατομμύρια λίρες) κατά τα επόμενα δέκα χρόνια για την ανάπτυξη όπλων ακριβείας μεγάλης εμβέλειας. Τα κονδύλια αυτά προορίζονται για την ανάπτυξη των πιο προηγμένων οπλικών συστημάτων που θα διαθέτει το ΝΑΤΟ, με δυνατότητα να πλήττουν στόχους σε αποστάσεις άνω των 300 χιλιομέτρων (180 μιλίων) — και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και πέρα από τα 2.000 χιλιόμετρα — με εξαιρετικά υψηλή ακρίβεια.

Οι Times είχαν αποκαλύψει πριν από δύο χρόνια ότι η Βρετανία εξέταζε, σε συνεργασία με τη Γερμανία, την ανάπτυξη πυραύλων με εμβέλεια άνω των 3.000 χιλιομέτρων, ικανών να πλήξουν ακόμη και τη Μόσχα. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτών των οπλικών συστημάτων έχει προχωρήσει με αργούς ρυθμούς.

Ο Στάρμερ δήλωσε: «Πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για να δημιουργήσουμε ένα ισχυρότερο, πιο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ. Η Βρετανία ήδη συνεργάζεται με εταίρους για την ανάπτυξη όπλων που θα επιτρέψουν στις ένοπλες δυνάμεις μας να υπερασπίζονται και να αποτρέπουν απειλές σε αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων από την πρώτη γραμμή. Ωστόσο, αυτή η πρωτοβουλία υπό βρετανική ηγεσία θα μας επιτρέψει να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τη συνεργασία μας».

Η επένδυση ύψους 3 δισ. λιρών της Βρετανίας σε όπλα μεγάλης εμβέλειας, η οποία ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου αμυντικών επενδύσεων, περιλαμβάνει το πρόγραμμα συνεργασίας με τη Γερμανία, καθώς και ένα κοινό έργο με τη Γαλλία και την Ιταλία για το Stratus, το οποίο θα αντικαταστήσει τον πύραυλο κρουζ Storm Shadow.


ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News