Το 2006 κάλυπτα το Παγκόσμιο Κύπελλο από το Βερολίνο, σε μια εποχή που η Γερμανία προσπαθούσε σκληρά να μη φανεί πεινασμένη για μια νίκη στη διοργάνωση. Αντ' αυτού, ήθελε να μοιάζει με τον τέλειο οικοδεσπότη. Επικρατούσε καύσωνας αντί για πρωσικό ψιλόβροχο. Το επίσημο σύνθημα ήταν «Καιρός για να κάνουμε φίλους». Ο πατριωτισμός στη νεοενωμένη χώρα επανασυσκευαζόταν ως μια χαλαρή αντί για επιθετική εμπειρία. Τα τρένα κυκλοφορούσαν στην ώρα τους.

Οι οπαδοί έμοιαζαν να απολαμβάνουν την εμπειρία, ακόμη και το λουκάνικο μπράτβουρστ. Ήταν η τελευταία φορά που άκουσα το παλιό αστείο ότι όσο γερμανικό φαγητό κι αν φας, μία ώρα αργότερα ξαναπεινάς για εξουσία.

Ίσως, αν οι ΗΠΑ είχαν προσεγγίσει την υποψηφιότητά τους γι' αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο με παρόμοιο τρόπο, να μπορούσαμε τώρα να προσβλέπουμε σε μια γεωπολιτική επανεκκίνηση. Μια άσκηση τριμερούς διπλωματίας με τους γείτονες Μεξικό και Καναδά; Με διακομματική στήριξη στο εσωτερικό για μια άψογα σχεδιασμένη επίδειξη ήπιας ισχύος, ένα υπολογισμένο αντίβαρο σε έναν κόσμο σε πόλεμο; Και, βεβαίως, όπως η νέα Γερμανία του 2006 με τους ύποπτα φιλικούς αστυνομικούς της και την πολυεθνική ομάδα της, λίγο πιο αξιαγάπητη.

Η κυβέρνηση Τραμπ το δοκίμασε αυτό για λίγο φέτος το καλοκαίρι, και ο εορτασμός των ηρώων της διοργάνωσης —των τερματοφυλάκων, των αουτσάιντερ ομάδων όπως το Πράσινο Ακρωτήριο— κατέδειξε μια μέχρι πρότινος ανεκμετάλλευτη λεπτότητα στην κατανόηση των ανταγωνιστικών εθνικισμών. Ο κόσμος θυμήθηκε ότι οι ΗΠΑ είναι γεμάτες διασπορές, όλες δεμένες με τις μητρικές τους χώρες μέσω του ποδοσφαίρου.

Όμως, όταν ακουστεί το τελικό σφύριγμα το σαββατοκύριακο, θα γίνει γρήγορα προφανές ότι για τον Τραμπ η διοργάνωση του τουρνουά αφορούσε πάντα περισσότερο την προβολή εθνικής ισχύος, οικονομικής κυριαρχίας και όλης της εφοδιαστικής ικανότητας που απαιτεί το μεγαλύτερο σόου της υφηλίου, παρά τον εορτασμό πράξεων ενσυναισθητικής ενότητας. Μόλις αποκλείστηκαν και οι τρεις συνδιοργανώτριες, τέλος πια οι «Τρεις Αμίγκος». Η ανισορροπία ήταν ήδη προφανής από την κατανομή των αγώνων στην «κοινή» υποψηφιότητα — 78 αγώνες για τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων όλων των παιχνιδιών από τα προημιτελικά και μετά. Ο Καναδάς και το Μεξικό πήραν μόλις από 13 αγώνες το καθένα.

Στις αρχές αυτού του μήνα, ο Τραμπ είχε ήδη στραφεί στην εκτός γηπέδου επίθεση. Πρώτο στην ατζέντα: να διακόψει τον έρωτα του Μεξικού με τα φθηνά κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Ο Τραμπ βασίζεται στη Συμφωνία ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά (USMCA), η οποία υποτίθεται ότι εμποδίζει τους γείτονες της Αμερικής να στρατολογούνται από το Πεκίνο ως πίσω πόρτα προς την αγορά των ΗΠΑ. Απειλεί να μην παρατείνει το σύμφωνο και να το καταστήσει αντικείμενο ετήσιων επανεξετάσεων. Χωρίς τη βεβαιότητα της συμφωνίας, οι αλυσίδες εφοδιασμού θα συρρικνώνονταν. Η έκθεση του Μεξικού είναι σαφής: ο τομέας των αυτοκινήτων και ευρύτερα της αυτοκινητοβιομηχανίας αντιστοιχεί στο 5 τοις εκατό του ΑΕΠ του Μεξικού· πρόκειται για εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας.

Αυτό θα βρεθεί στη συζήτηση τον Αύγουστο. Ο Τραμπ απαιτεί αυστηρούς ελέγχους ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει καθόλου κινεζικό κεφάλαιο στους ημιαγωγούς ή στα ηλεκτρικά οχήματα που συναρμολογούνται στο Μεξικό — μια άμεση απειλή για τη μεξικανική βιομηχανική στρατηγική, η οποία προσελκύει τεράστιες κινεζικές επενδύσεις στη μεταποίηση. Ο Τραμπ είναι έτοιμος να επιτεθεί από όλες τις πλευρές. Είναι έτοιμος, υποτίθεται μετά από πίεση των αμερικανικών εργατικών συνδικάτων, να χρησιμοποιήσει προστατευτικά εργαλεία για να ανακτήσει θέσεις εργασίας στη μεταποίηση που χάθηκαν προς όφελος του Μεξικού από τη «Ζώνη της Σκουριάς» των ΗΠΑ. Ο Τραμπ θέλει επίσης να επιβληθούν κυρώσεις σε μεξικανικά εργοστάσια που υποβαθμίζουν τους μισθούς των Βορειοαμερικανών εργαζομένων.

Και ο Καναδάς θα βρεθεί σε δύσκολη θέση: νωρίτερα φέτος συνήψε συμφωνία με την Κίνα για την εισαγωγή 49.000 ηλεκτρικών οχημάτων στο πλαίσιο μιας συμφωνίας χαμηλών δασμών, και ο Τραμπ έχει αρχίσει να βρυχάται. Ο λόγος, φυσικά, είναι να οικοδομήσει μια φιλεργατική, προστατευτική πλατφόρμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Τα παράπονα της εργατικής τάξης είναι ένας ισχυρός μοχλός κινητοποίησης ψηφοφόρων, όπως συνεχίζει να του υπενθυμίζει ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς. Αυτά λοιπόν για το σύντομο διάλειμμα διεθνούς αδελφοσύνης στο Παγκόσμιο Κύπελλο.

Υπάρχει όμως ένα ακόμη εργαλείο διαθέσιμο σε έναν πρόεδρο που ανησυχεί για μια επικείμενη εκλογική αναμέτρηση: μια σύντομη, επιτυχημένη εξωτερική εκστρατεία που θα υπενθυμίζει στη βάση των οπαδών του κινήματος «Make America Great Again» ότι έχει το προνόμιο να καθοδηγείται από έναν πάντα άγρυπνο, πάντα ευέλικτο αρχιστράτηγο. Οι καλύτερες βαθμολογίες στρατηγικής ικανότητας δεν προήλθαν από την ανακατωσούρα των Στενών του Ορμούζ, αλλά από την καθαρή αρπαγή του Νικολάς Μαδούρο της Βενεζουέλας και την αντικατάστασή του από έναν συνοδοιπόρο του καθεστώτος, φιλικά διακείμενο προς τα συμφέροντα των αμερικανικών πετρελαϊκών κολοσσών. Μια κίνηση εναντίον του κουβανικού καθεστώτος δεν μπορεί να προσφέρει την υπόσχεση πετρελαϊκής ευημερίας, αλλά προσφέρει ένα είδος ιστορικής εκκαθάρισης λογαριασμών με τη δυναστεία των Κάστρο. Ο μηχανισμός μιας κουβανικής επιχείρησης έχει σταδιακά τεθεί σε εφαρμογή από τον Φεβρουάριο. Ένας αποκλεισμός που ακόμη δεν αποκαλείται ακριβώς έτσι διασφαλίζει ότι μόνο μια σταγόνα καυσίμου φτάνει στο νησί. Ένα αποτέλεσμα: όχι μόνο οξείες ελλείψεις τροφίμων, αλλά και ευρεία εγκατάλειψη της γης από τους αγρότες οι οποίοι, μη μπορώντας να συγκομίσουν, αφήνουν τα τρόφιμα να σαπίσουν. Οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις επιδεινώνουν το πρόβλημα: οι περισσότεροι άνθρωποι
εξαρτώνται από ιδιωτικά καταστήματα με εξωφρενικές τιμές ή από δέματα τροφίμων που στέλνουν συγγενείς από το εξωτερικό. Το κρίσιμο είναι ότι το στρατιωτικό δίκτυο διανομής τροφίμων καταρρέει.

Ο Τραμπ έχει απαγγείλει κατηγορίες στον Ραούλ Κάστρο, τον πρώην πρόεδρο και 95χρονο μικρότερο αδελφό του Φιντέλ Κάστρο, για την έγκριση της κατάρριψης δύο πολιτικών αεροσκαφών πριν από τρεις δεκαετίες. Πιθανότατα δεν πρόκειται να πάει πουθενά, αλλά η κίνηση αποτέλεσε αμερικανική πρόσκληση προς τους απογοητευμένους νομιμόφρονες του στρατού να αλλάξουν στρατόπεδο.

Το αν μπορεί να επέλθει αλλαγή καθεστώτος πριν από τις φθινοπωρινές ενδιάμεσες εκλογές μένει να φανεί, αλλά αρχίζει να εμφανίζεται στις κινήσεις του Τραμπ μετά τη διοργάνωση. Η προσωπική του παρέμβαση στη FIFA απέτυχε να διευκολύνει την ομάδα των ΗΠΑ προς το τρόπαιο και το Ορμούζ παραμένει ένας ακανθώδης γρίφος, αλλά υπάρχουν άφθονες ευκαιρίες για επιδείξεις στην άμεση γειτονιά του. Θα τις αρπάξει, αυτό είναι σίγουρο.

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News