Οι άπλυτοι: Γιατί οι Ιάπωνες "ακυρώνουν το μπάνιο"
The Times
Μια διαδικτυακή κοινότητα που διαρκώς μεγαλώνει έχει διχάσει τη χώρα στο ζήτημα της προσωπικής υγιεινής, καθώς ακόμη και οι συνήθειες μπάνιου της πρωθυπουργού Σαναέ Τακαΐτσι βρίσκονται στο μικροσκόπιο
Για πολλούς ανθρώπους, εντός και εκτός της χώρας, η προσωπική καθαριότητα είναι εξίσου κεντρική για την ιαπωνική κουλτούρα και ταυτότητα όσο το σούσι, το κιμονό και το όρος Φούτζι.
Στα ιαπωνικά σπίτια, το βραδινό μπάνιο είναι οικογενειακή τελετουργία. Τουρίστες έρχονται από όλο τον κόσμο για να βουτήξουν στις περίφημες θερμές πηγές όνσεν. Όμως τώρα, σε μια κουλτούρα έντονης προσωπικής υγιεινής, έρχεται η αντίδραση – ένα κίνημα βάσης Ιαπώνων που απορρίπτουν την πίεση να είναι πεντακάθαροι και αγκαλιάζουν το ιδρωμένο δέρμα, τα λιπαρά μαλλιά και την προσωπική οσμή.
Η «κοινότητα ακύρωσης του μπάνιου» – ή furo kyanseru kaiwai, όπως λέγεται στα ιαπωνικά – εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έγινε αντικείμενο ευρύτερου δημόσιου διαλόγου. Οι διασημότητες έχουν διαλέξει στρατόπεδο: πρόσφατα, οι συνήθειες μπάνιου της Σαναέ Τακαΐτσι, πρωθυπουργού της χώρας, βρέθηκαν στο μικροσκόπιο.
Ακόμη και οι ακαδημαϊκοί έχουν πει τη γνώμη τους. «Είναι θετικό ότι ο όρος “ακύρωση του μπάνιου” έχει γίνει κοινός», λέει η Μίκι Καγουαμπάτα, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τοκουσίμα, η οποία ειδικεύεται στην ιστορία του λουτρού. «Έχει δημιουργήσει μια κατάσταση όπου όσοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να κάνουν μπάνιο μπορούν να εκφράζουν ευκολότερα τα συναισθήματά τους».
Ο όρος έγινε για πρώτη φορά τάση στην πλατφόρμα X πριν από δύο χρόνια, σε μια συζήτηση για το «ξηρό σαμπουάν», που φρεσκάρει τα μαλλιά χωρίς τη χρήση νερού. Σύντομα, οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μοιράζονταν συναισθήματα ντροπής και εξάντλησης, που προκαλούσε η συντριπτική κοινωνική πίεση για καθημερινό μπάνιο.
«Η κοινότητα ακύρωσης του μπάνιου έχει μια εσωτερική φωνή που λέει: “Δεν θα έκαναν τη δουλειά εξίσου καλά τα υγρά μαντηλάκια;”», έγραψε ένας χρήστης του X. «Σκέφτεσαι: “Πραγματικά θα έπρεπε να κάνω μπάνιο...” αλλά απλώς δεν μπορείς να κουνηθείς. Δεν ήταν ότι επαναστατούσα από θέση αρχής ενάντια στην κοινωνία αρνούμενος να κάνω μπάνιο. Απλώς το να ξεκινήσεις είναι υπερβολικός κόπος».
Όπως παρατήρησε μια άλλη ανάρτηση: «Οι γάτες είναι τα απόλυτα μέλη της λέσχης του μη μπάνιου, οπότε πώς γίνεται να μυρίζουν πάντα τόσο ωραία»;
Οι Chocolate Planet, ένα κωμικό μουσικό ντουέτο, δημιούργησαν ένα τραγούδι με τίτλο «Κοινότητα ακύρωσης του μπάνιου». Η τραγουδίστρια και ηθοποιός Γιούκι Κασιγουάγκι υπονόμευσε την ευωδιαστή εικόνα της ομολογώντας στην εθνική τηλεόραση ότι έχει ακανόνιστες συνήθειες μπάνιου. «Αν δεν πρόκειται να συναντήσω κανέναν, προτιμώ να μην κάνω μπάνιο ή, μάλλον, δεν κάνω καθόλου», δήλωσε στο Fuji Television. «Το μεγαλύτερο διάστημα που έχω μείνει χωρίς μπάνιο είναι λίγο πάνω από μία εβδομάδα».
Η έρευνα της Καγουαμπάτα, συγγραφέως του βιβλίου «Baths and Patriotism: How the 'Clean Nation' Was Born», αποκαλύπτει ότι η καθαριότητα δεν αποτελεί το έμφυτο στοιχείο του ιαπωνικού πολιτισμού που πολλοί υποθέτουν.
Τα ατμόλουτρα εισήχθησαν από τους Κινέζους και Κορεάτες μοναχούς που έφεραν τον Βουδισμό στην Ιαπωνία τον 6ο αιώνα. Το 1591 άνοιξε το πρώτο σέντο, ή δημόσιο λουτρό, στην πόλη-κάστρο Έντο, γνωστή σήμερα ως Τόκιο, και μέσα σε 100 χρόνια υπήρχε ένα σε κάθε περιοχή της πόλης.
Υπήρχε όμως αντιπαράθεση σχετικά με το κατά πόσον ήταν σοφό το μπάνιο. Ο νεοκομφουκιανός λόγιος του 17ου αιώνα Καϊμπάρα Έκικεν επέμενε ότι η εφίδρωση που προκαλεί το μπάνιο εξαντλεί τη ζωτική ενέργεια που είναι γνωστή ως ki. Και μόλις στα τέλη του 19ου αιώνα, το μπάνιο άρχισε να θεωρείται ηθική αρετή.
«Από τις αρχές του εικοστού αιώνα... οι άνθρωποι αρχίζουν να ισχυρίζονται με υπερηφάνεια ότι η Ιαπωνία διαθέτει αυτή την παράδοση του μπάνιου από αρχαιοτάτων χρόνων, ότι οι Ιάπωνες όλων των τάξεων κάνουν τακτικά μπάνιο, ενώ στη Δύση ακόμη και οι ανώτερες τάξεις έκαναν μπάνιο μόνο σπάνια, και ούτω καθεξής», δήλωσε η Καγουαμπάτα στον ιστότοπο Nippon.com.
«Για να αντισταθούν στις δυτικές δυνάμεις, οι Ιάπωνες χρειάζονταν έναν ισχυρό πνευματικό δεσμό που θα ένωνε τον λαό. Μία από τις θετικές πτυχές του ιαπωνικού λαού ήταν η “καθαρότητά” του... η οποία αποτυπώνεται στις συνήθειες μπάνιου του».
Οι συσχετισμοί του μπάνιου με την εθνικιστική πολιτική επιβεβαιώνονται από τις αποκαλύψεις της συντηρητικής Τακαΐτσι, η οποία μίλησε πρόσφατα για τις τρεις ή τέσσερις ώρες που αφιερώνει κάθε πρωί για να ετοιμάσει πρωινό, να συμμαζέψει μετά, να βαφτεί και να κάνει μπάνιο.
Κατά κανόνα οι Ιάπωνες κάνουν μπάνιο το βράδυ, γι' αυτό οι δηλώσεις της προκάλεσαν σχόλια, μεταξύ άλλων και από την ηθοποιό Τόμοκο Μάριγια.
«Ακόμη και ανάμεσα στις ηθοποιούς, δεν έχω ακούσει ποτέ κάποια να ξοδεύει τρεις ή τέσσερις ώρες για πρωινό μπάνιο, μακιγιάζ και αφαίρεση μακιγιάζ», έγραψε. «Αν το έκαναν αυτό, ο ήλιος θα έδυε την ώρα που θα δούλευαν. Μπάνιο το πρωί. Και απ' ό,τι φαίνεται κάνει και το βράδυ. Καλύτερα να σταματήσει να είναι πρωθυπουργός».
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
Στα ιαπωνικά σπίτια, το βραδινό μπάνιο είναι οικογενειακή τελετουργία. Τουρίστες έρχονται από όλο τον κόσμο για να βουτήξουν στις περίφημες θερμές πηγές όνσεν. Όμως τώρα, σε μια κουλτούρα έντονης προσωπικής υγιεινής, έρχεται η αντίδραση – ένα κίνημα βάσης Ιαπώνων που απορρίπτουν την πίεση να είναι πεντακάθαροι και αγκαλιάζουν το ιδρωμένο δέρμα, τα λιπαρά μαλλιά και την προσωπική οσμή.
Η «κοινότητα ακύρωσης του μπάνιου» – ή furo kyanseru kaiwai, όπως λέγεται στα ιαπωνικά – εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έγινε αντικείμενο ευρύτερου δημόσιου διαλόγου. Οι διασημότητες έχουν διαλέξει στρατόπεδο: πρόσφατα, οι συνήθειες μπάνιου της Σαναέ Τακαΐτσι, πρωθυπουργού της χώρας, βρέθηκαν στο μικροσκόπιο.
Ακόμη και οι ακαδημαϊκοί έχουν πει τη γνώμη τους. «Είναι θετικό ότι ο όρος “ακύρωση του μπάνιου” έχει γίνει κοινός», λέει η Μίκι Καγουαμπάτα, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τοκουσίμα, η οποία ειδικεύεται στην ιστορία του λουτρού. «Έχει δημιουργήσει μια κατάσταση όπου όσοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να κάνουν μπάνιο μπορούν να εκφράζουν ευκολότερα τα συναισθήματά τους».
Ο όρος έγινε για πρώτη φορά τάση στην πλατφόρμα X πριν από δύο χρόνια, σε μια συζήτηση για το «ξηρό σαμπουάν», που φρεσκάρει τα μαλλιά χωρίς τη χρήση νερού. Σύντομα, οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μοιράζονταν συναισθήματα ντροπής και εξάντλησης, που προκαλούσε η συντριπτική κοινωνική πίεση για καθημερινό μπάνιο.
«Η κοινότητα ακύρωσης του μπάνιου έχει μια εσωτερική φωνή που λέει: “Δεν θα έκαναν τη δουλειά εξίσου καλά τα υγρά μαντηλάκια;”», έγραψε ένας χρήστης του X. «Σκέφτεσαι: “Πραγματικά θα έπρεπε να κάνω μπάνιο...” αλλά απλώς δεν μπορείς να κουνηθείς. Δεν ήταν ότι επαναστατούσα από θέση αρχής ενάντια στην κοινωνία αρνούμενος να κάνω μπάνιο. Απλώς το να ξεκινήσεις είναι υπερβολικός κόπος».
Όπως παρατήρησε μια άλλη ανάρτηση: «Οι γάτες είναι τα απόλυτα μέλη της λέσχης του μη μπάνιου, οπότε πώς γίνεται να μυρίζουν πάντα τόσο ωραία»;
Οι Chocolate Planet, ένα κωμικό μουσικό ντουέτο, δημιούργησαν ένα τραγούδι με τίτλο «Κοινότητα ακύρωσης του μπάνιου». Η τραγουδίστρια και ηθοποιός Γιούκι Κασιγουάγκι υπονόμευσε την ευωδιαστή εικόνα της ομολογώντας στην εθνική τηλεόραση ότι έχει ακανόνιστες συνήθειες μπάνιου. «Αν δεν πρόκειται να συναντήσω κανέναν, προτιμώ να μην κάνω μπάνιο ή, μάλλον, δεν κάνω καθόλου», δήλωσε στο Fuji Television. «Το μεγαλύτερο διάστημα που έχω μείνει χωρίς μπάνιο είναι λίγο πάνω από μία εβδομάδα».
Η έρευνα της Καγουαμπάτα, συγγραφέως του βιβλίου «Baths and Patriotism: How the 'Clean Nation' Was Born», αποκαλύπτει ότι η καθαριότητα δεν αποτελεί το έμφυτο στοιχείο του ιαπωνικού πολιτισμού που πολλοί υποθέτουν.
Τα ατμόλουτρα εισήχθησαν από τους Κινέζους και Κορεάτες μοναχούς που έφεραν τον Βουδισμό στην Ιαπωνία τον 6ο αιώνα. Το 1591 άνοιξε το πρώτο σέντο, ή δημόσιο λουτρό, στην πόλη-κάστρο Έντο, γνωστή σήμερα ως Τόκιο, και μέσα σε 100 χρόνια υπήρχε ένα σε κάθε περιοχή της πόλης.
Υπήρχε όμως αντιπαράθεση σχετικά με το κατά πόσον ήταν σοφό το μπάνιο. Ο νεοκομφουκιανός λόγιος του 17ου αιώνα Καϊμπάρα Έκικεν επέμενε ότι η εφίδρωση που προκαλεί το μπάνιο εξαντλεί τη ζωτική ενέργεια που είναι γνωστή ως ki. Και μόλις στα τέλη του 19ου αιώνα, το μπάνιο άρχισε να θεωρείται ηθική αρετή.
«Από τις αρχές του εικοστού αιώνα... οι άνθρωποι αρχίζουν να ισχυρίζονται με υπερηφάνεια ότι η Ιαπωνία διαθέτει αυτή την παράδοση του μπάνιου από αρχαιοτάτων χρόνων, ότι οι Ιάπωνες όλων των τάξεων κάνουν τακτικά μπάνιο, ενώ στη Δύση ακόμη και οι ανώτερες τάξεις έκαναν μπάνιο μόνο σπάνια, και ούτω καθεξής», δήλωσε η Καγουαμπάτα στον ιστότοπο Nippon.com.
«Για να αντισταθούν στις δυτικές δυνάμεις, οι Ιάπωνες χρειάζονταν έναν ισχυρό πνευματικό δεσμό που θα ένωνε τον λαό. Μία από τις θετικές πτυχές του ιαπωνικού λαού ήταν η “καθαρότητά” του... η οποία αποτυπώνεται στις συνήθειες μπάνιου του».
Οι συσχετισμοί του μπάνιου με την εθνικιστική πολιτική επιβεβαιώνονται από τις αποκαλύψεις της συντηρητικής Τακαΐτσι, η οποία μίλησε πρόσφατα για τις τρεις ή τέσσερις ώρες που αφιερώνει κάθε πρωί για να ετοιμάσει πρωινό, να συμμαζέψει μετά, να βαφτεί και να κάνει μπάνιο.
Κατά κανόνα οι Ιάπωνες κάνουν μπάνιο το βράδυ, γι' αυτό οι δηλώσεις της προκάλεσαν σχόλια, μεταξύ άλλων και από την ηθοποιό Τόμοκο Μάριγια.
«Ακόμη και ανάμεσα στις ηθοποιούς, δεν έχω ακούσει ποτέ κάποια να ξοδεύει τρεις ή τέσσερις ώρες για πρωινό μπάνιο, μακιγιάζ και αφαίρεση μακιγιάζ», έγραψε. «Αν το έκαναν αυτό, ο ήλιος θα έδυε την ώρα που θα δούλευαν. Μπάνιο το πρωί. Και απ' ό,τι φαίνεται κάνει και το βράδυ. Καλύτερα να σταματήσει να είναι πρωθυπουργός».
ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News
En