Νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Nottingham στην Αγγλία αποκαλύπτει ανησυχητικά στοιχεία για τη συχνή χρήση παρακεταμόλης σε ηλικιωμένους ασθενείς. Το δημοφιλές παυσίπονο, που χρησιμοποιείται ευρέως για την αντιμετώπιση του πόνου, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για σοβαρά προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένων επιπλοκών στα νεφρά, την καρδιά και το πεπτικό σύστημα. Οι ερευνητές εξέτασαν τα ιατρικά δεδομένα ηλικιωμένων που έλαβαν επαναλαμβανόμενες συνταγές του φαρμάκου και εντόπισαν συσχέτιση με έλκη, καρδιακή ανεπάρκεια, υψηλή αρτηριακή πίεση και χρόνια νεφρική νόσο. Η παρακεταμόλη, γνωστή διεθνώς και ως ακεταμινοφαίνη, θεωρείται από τους περισσότερους ως ασφαλές παυσίπονο, όμως τα νέα ευρήματα προκαλούν ερωτήματα για τη μακροχρόνια χρήση της.

Διαβάστε: Παρακεταμόλη και εγκυμοσύνη: Έρευνα δείχνει ότι δεν συνδέεται με την εμφάνιση αυτισμού στα παιδιά

Ποιοι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τη χρήση παρακεταμόλης

Η καθηγήτρια Weiya Zhang, βιοϊατρική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Nottingham και επικεφαλής της μελέτης, επισημαίνει ότι η παρακεταμόλη συστήνεται εδώ και χρόνια ως πρώτη επιλογή για την αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας. Ιδιαίτερα για ηλικιωμένα άτομα, το παυσίπονο θεωρείται ασφαλέστερη εναλλακτική λύση σε σχέση με άλλα αντιφλεγμονώδη φάρμακα.

Σύμφωνα με τη Zhang, παρότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων, η περιορισμένη αναλγητική δράση της παρακεταμόλης σε συνδυασμό με τους πιθανούς κινδύνους θέτει υπό αμφισβήτηση τη χρήση της ως πρώτης επιλογής. Η μακροχρόνια χορήγηση του φαρμάκου σε ηλικιωμένους με χρόνιες παθήσεις όπως η οστεοαρθρίτιδα χρειάζεται προσεκτική επανεξέταση.

Τι λένε οι ειδικοί για την ασφάλεια του παυσίπονου

Ο καθηγητής Alan Silman, επιδημιολόγος και ρευματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, τονίζει ότι η ακεταμινοφαίνη παραμένει ένα από τα πιο διαδεδομένα παυσίπονα παγκοσμίως. Το φάρμακο διατίθεται χωρίς ιατρική συνταγή και σε κανονικές δόσεις παρουσιάζει εξαιρετική ανοχή, αποδεικνυόμενο ιδιαίτερα χρήσιμο για την αυτοθεραπεία.

Ο Silman επισημαίνει συγκεκριμένους περιορισμούς στη μελέτη του Nottingham. Οι επιστήμονες εξέτασαν αποκλειστικά άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω που έλαβαν επαναλαμβανόμενες συνταγές παρακεταμόλης από ιατρό, χωρίς να συμπεριλάβουν όσους αγοράζουν το παυσίπονο χωρίς συνταγή. Τα αποτελέσματα της μελέτης υποδεικνύουν πιθανό αυξημένο κίνδυνο για γαστρεντερική αιμορραγία, όμως πρόκειται για μικρές αυξήσεις στη συχνότητα σπάνιων περιστατικών. Ο Silman προσθέτει ότι ο κίνδυνος που συνδέεται με την παρακεταμόλη ενδέχεται να οφείλεται εν μέρει σε μεθοδολογικά ζητήματα της έρευνας.

Πώς διεξήχθη η έρευνα

Η μελέτη είχε παρατηρητικό χαρακτήρα, επομένως οι ερευνητές εντόπισαν συσχέτιση μεταξύ της συνταγογράφησης παρακεταμόλης και συγκεκριμένων επιδράσεων στην υγεία. Αυτό όμως δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση, δηλαδή ότι το φάρμακο προκάλεσε απευθείας τον αυξημένο κίνδυνο.

Οι επιστήμονες του Nottingham ανέλυσαν ιατρικά αρχεία πάνω από 180.000 ηλικιωμένων που έλαβαν συνταγή παρακεταμόλης τουλάχιστον δύο φορές σε διάστημα έξι μηνών. Τα αποτελέσματα υγείας αυτών των ατόμων συγκρίθηκαν με περισσότερους από 400.000 ενήλικες της ίδιας ηλικίας που δεν είχαν λάβει επαναλαμβανόμενες συνταγές του φαρμάκου.

Η έρευνα εντόπισε αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών που αφορούν το πεπτικό σύστημα, την καρδιά, το αίμα και τα νεφρά στην ομάδα που χρησιμοποιούσε παρακεταμόλη. Ωστόσο, εκπρόσωπος της εταιρείας Kenvue, κατασκευάστριας του Tylenol, δήλωσε ότι η συγκεκριμένη μελέτη παρουσιάζει αρκετά μεθοδολογικά ζητήματα και στερείται επαρκούς επιστημονικής αυστηρότητας για την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων.

Οδηγίες για την ασφαλή χρήση παυσίπονων

Οι επίσημες οδηγίες για τη χρήση παυσίπονων χαπιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διατίθενται χωρίς συνταγή, συνιστούν πάντα τη χρήση στη μικρότερη δυνατή δόση για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα. Τα κατά κύριο λόγο ασφαλή παυσίπονα όπως η παρακεταμόλη διατίθενται σωστά χωρίς συνταγή για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Οι ασθενείς οφείλουν να διαβάζουν προσεκτικά τις συνοδευτικές οδηγίες και να αναφέρουν οποιοδήποτε πρόβλημα στον γενικό τους ιατρό. Η μελέτη δεν σημαίνει ότι η λήψη παρακεταμόλης είναι επικίνδυνη για όλους, αλλά υπογραμμίζει την ανάγκη για προσοχή, ειδικά σε ηλικιωμένους που λαμβάνουν το φάρμακο μακροχρόνια. Η παρακεταμόλη παραμένει αποτελεσματικό παυσίπονο όταν χρησιμοποιείται σωστά. Ωστόσο, η νέα μελέτη υπενθυμίζει ότι κανένα φάρμακο δεν είναι απολύτως ακίνδυνο και η μακροχρόνια χρήση απαιτεί ιατρική παρακολούθηση, ιδίως σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.