Ο εθισμός στο αλκοόλ αποτελεί χρόνια ψυχική νόσο, η οποία επηρεάζει σημαντικά την κρίση, τη συμπεριφορά και, φυσικά, τη σωματική και ψυχική υγεία. Παρότι η διάκριση ανάμεσα στη μη επιβλαβή κατανάλωση αλκοόλ και τον εθισμό δεν είναι πάντα εύκολη, υπάρχουν συγκεκριμένα σωματικά και συμπεριφορικά σημάδια που δείχνουν ότι, για ορισμένους ανθρώπους, το αλκοόλ δεν είναι απλώς μια κοινωνική συνήθεια, αλλά μια επικίνδυνη εξάρτηση.

Διαβάστε: Στην κόλαση του αλκοολισμού: 15 διάσημοι περιγράφουν πώς ξέφυγαν από το τέρας της εξάρτησης

Τα ύπουλα σημάδια εθισμού στο αλκοόλ

Τα άτομα που παρουσιάζουν εθισμό στο ποτό εμφανίζουν συχνά τα παρακάτω συμπτώματα:

  • Στερητικό σύνδρομο, όταν μειώνεται ή διακόπτεται η κατανάλωση
  • Αδυναμία ελέγχου της ποσότητας αλκοόλ
  • Ανοχή στο αλκοόλ, δηλαδή ανάγκη για μεγαλύτερες ποσότητες προκειμένου να επιτευχθεί η ίδια αίσθηση ευφορίας
  • Μειωμένη κρίση και δυσκολία στον έλεγχο της συμπεριφοράς

Ο εθισμός στο αλκοόλ εμφανίζεται συχνότερα μετά την ηλικία των 30 ετών και χαρακτηρίζεται από παρατεταμένη και υπερβολική κατανάλωση αλκοολούχων ποτών.

Πότε θεωρείται κατάχρηση

  • Στους άνδρες, κατάχρηση αλκοόλ θεωρείται η κατανάλωση περισσότερων από 4 ποτά την ημέρα ή 14 ποτών την εβδομάδα
  • Στις γυναίκες, η κατάχρηση ορίζεται ως η κατανάλωση περισσότερων από 3 ποτά την ημέρα ή 7 ποτών την εβδομάδα

Τα άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο ή έχουν ήδη αναπτύξει εξάρτηση από το αλκοόλ καταναλώνουν ποτό σε τακτική βάση, αφιερώνουν σημαντικό χρόνο και χρήμα στην αναζήτησή του και συνεχίζουν να πίνουν, παρά τις αρνητικές συνέπειες στην υγεία και την καθημερινότητά τους.

Τα περισσότερα άτομα που παρουσιάζουν συμπτώματα εθισμού στο αλκοόλ, σύντομα διαπιστώνουν τον αρνητικό αντίκτυπο του ποτού στις σχέσεις τους. Πιθανότατα θα δουν να δημιουργούνται χάσματα στους δεσμούς τους με την οικογένεια και τους φίλους, ενώ υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στη δουλειά. Κι όμως, οι περισσότεροι συνεχίζουν να πίνουν παρά την απομόνωση από τους αγαπημένους τους, τον περιορισμό της συμμετοχής τους σε κοινωνικές εκδηλώσεις και τυχόν επιπλήξεις στον χώρο εργασίας.

Πώς εθίζεται κάποιος στο αλκοόλ

Η κατανάλωση του αλκοόλ συνδέεται με πολλούς παράγοντες, ενώ γίνεται ιδιαίτερα «ύπουλο» καθώς ορισμένες κοινωνικές περιστάσεις το να πιες ένα ποτό θεωρείται έως και «απαραίτητο». Στην καθημερινότητα, μερικοί το χρησιμοποιούν για την αντιμετώπιση μιας δύσκολης κατάστασης, όπως μιας ψυχικής ή ιατρικής πάθησης. Για άλλους, η κατανάλωση αλκοόλ έρχεται ως φυσικό επακόλουθο, εξαιτίας μιας ευρύτερης οικογενειακής κουλτούρας ή λόγω γενετικών παραγόντων.

Η εξάρτηση από το αλκοόλ μπορεί επίσης να οφείλεται στη χαμηλή αυτοεκτίμηση ή την επιθυμία μας να γίνουμε κοινωνικά αποδεκτοί. 

Οι επιπτώσεις στην υγεία

Σε βάθος χρόνου, η κατάχρηση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει σοβαρές σωματικές βλάβες, επηρεάζοντας κυρίως το ήπαρ. Παθήσεις όπως η αλκοολική ηπατίτιδα και η κίρρωση του ήπατος αποτελούν συχνές και ιδιαίτερα επικίνδυνες επιπλοκές, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε μόνιμη αναπηρία ή θάνατο.

Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες έχουν συνδέσει την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά επεισόδια, αναπνευστικές λοιμώξεις και διάφορες μορφές καρκίνου. Επιπλέον, η κατάχρηση αλκοόλ επηρεάζει αρνητικά την ψυχική υγεία, συμβάλλοντας στην εμφάνιση κατάθλιψης, χρόνιου άγχους, μειωμένης γνωστικής λειτουργίας, καθώς και στην ανάπτυξη εξάρτησης από άλλες ουσίες.

Πώς να βοηθήσουμε έναν άνθρωπο που είναι εθισμένος στο αλκοόλ

Συχνά, άνθρωποι που έχουν «βυθιστεί» στο ποτό βρίσκονται στο κοντινό μας περιβάλλον. Ορισμένα πρώτα βήματα που μπορούμε να ακολουθήσουμε για να βοηθήσουν ένα άνθρωπο από το περιβάλλον μας που αντιμετωπίζει το πρόβλημα του εθισμού είναι τα εξής:

  • Τους προσεγγίζουμε με συμπόνια κι όχι με κριτική διάθεση.
  • Παρέχουμε πρακτική βοήθεια, όπως το να επικοινωνήσουμε με ένα σύνολο επαγγελματιών ψυχικής υγείας ή να αναζητήσουμε εγκαταστάσεις θεραπείας.
  • Είμαστε προετοιμασμένοι ότι το άτομο ενδέχεται αρχικά να απορρίψει την προσφορά μας και τις προσπάθειές μας να το στηρίξουμε. Δεν θυμώνουμε ούτε το βάζουμε κάτω με την πρώτη.
  • Αναζητάμε υποστήριξη και για τον εαυτό μας, μέσω ομάδων ή ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας. Δεν είναι εγωιστικό. Απλώς, αν λυγίσουμε εμείς οι ίδιοι, ποιος θα βοηθήσει τον άνθρωπό μας να συνέλθει;