Σε μια αποκάλυψη για τον σύζυγο της προχώρησε η Έμα Χέμινγκ Γουίλις, αναφέροντάς πως η ανοσογνωσία εμποδίζει τον Μπρους Γουίλις να συνειδητοποιήσει ότι αντιμετωπίζει μετωποκροταφική άνοια. Σε συνέντευξή της, η ίδια τόνισε πως αυτή η ιδιαίτερη κατάσταση είναι ταυτόχρονα θετική και αρνητική καθώς, ο διάσημος ηθοποιός δεν αντιλαμβάνεται την ασθένειά του, κάτι που η οικογένειά του θεωρεί ευλογία. Η Έμα δήλωσε χαρακτηριστικά ότι νιώθει ανακούφιση που ο σύζυγός της δεν γνωρίζει την πραγματικότητα της κατάστασής του.

Τι είναι η ανοσογνωσία και πώς εκδηλώνεται

Σύμφωνα με την Cleveland Clinic, η ανοσογνωσία αποτελεί μια νευρολογική κατάσταση όπου το άτομο αδυνατεί να αναγνωρίσει τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει. Οι ιατρικοί ειδικοί την χαρακτηρίζουν ως απουσία επίγνωσης της πραγματικής κατάστασης. Πρόκειται για μια μορφή αγνωσίας, δηλαδή μιας διαταραχής όπου ο εγκέφαλος δεν κατορθώνει να επεξεργαστεί ορθά τα σήματα που λαμβάνει από τις αισθήσεις.

Αυτή η κατάσταση παρατηρείται τόσο σε ψυχιατρικές όσο και σε νευρολογικές παθήσεις. Άτομα με ψυχικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια, μπορεί να μην κατανοούν ότι χρειάζονται θεραπεία ή φαρμακευτική αγωγή. Παράλληλα, η ανοσογνωσία εμφανίζεται και σε σωματικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφαλικού επεισοδίου.

Ποιες ομάδες ατόμων επηρεάζει η ανοσογνωσία

Η ανοσογνωσία συνδέεται στενά με συγκεκριμένες ιατρικές καταστάσεις, ιδίως με ψυχιατρικές και νευροεκφυλιστικές διαταραχές. Οι πιο συχνές παθήσεις που συνοδεύονται από ανοσογνωσία περιλαμβάνουν:

  • Νόσο Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας
  • Διπολική διαταραχή
  • Σχιζοφρένεια
  • Εγκεφαλικό επεισόδιο με νευρολογικές επιπλοκές

Τα στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν την έκταση του φαινομένου: από 50% έως 98% των ασθενών με σχιζοφρένεια παρουσιάζουν ανοσογνωσία, ενώ περίπου 40% των ατόμων με διπολική διαταραχή αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα. Στη νόσο Αλτσχάιμερ, το ποσοστό ξεπερνά το 80%, ενώ μεταξύ των επιζώντων εγκεφαλικού επεισοδίου με μονόπλευρη παράλυση, η συχνότητα κυμαίνεται από 10% έως 18%.

Πώς επηρεάζει το σώμα και τον εγκέφαλο η ανοσογνωσία

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος διατηρεί μια εσωτερική αναπαράσταση του σώματος, μια νοητική εικόνα που ενημερώνεται συνεχώς. Όταν συμβαίνει κάποιος τραυματισμός ή ασθένεια, αυτή η εικόνα τροποποιείται για να αντανακλά τη νέα πραγματικότητα και συνεχίζει να προσαρμόζεται καθώς το σώμα αναρρώνει. Στην ανοσογνωσία, όμως, οι εγκεφαλικές περιοχές που διαχειρίζονται αυτή την ενημέρωση υφίστανται βλάβη.

Επειδή ο μηχανισμός ανανέωσης της εικόνας δεν λειτουργεί, το άτομο δεν μπορεί να κατανοήσει ή να αποδεχτεί την ύπαρξη του προβλήματος υγείας. Αυτό το χαρακτηριστικό διαφοροποιεί ριζικά την ανοσογνωσία από την ψυχολογική άρνηση που περιγράφεται στο μοντέλο Kübler Ross των πέντε σταδίων του πένθους. Στην άρνηση, το άτομο επιλέγει να απορρίψει μια δυσάρεστη αλήθεια για ψυχολογική προστασία. Αντίθετα, στην ανοσογνωσία, η αδυναμία αναγνώρισης είναι νευρολογική και όχι ψυχολογική.

Οι επιπτώσεις στη θεραπεία και τη φροντίδα

Επειδή τα άτομα με ανοσογνωσία δεν αντιλαμβάνονται ότι αντιμετωπίζουν πρόβλημα υγείας, συχνά δεν κατανοούν γιατί χρειάζονται ιατρική παρακολούθηση ή θεραπεία. Αυτή η έλλειψη επίγνωσης δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις στη διαχείριση της κατάστασής τους. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ασθενείς μπορεί να αντιστέκονται ενεργά στις θεραπευτικές προσεγγίσεις ή να αρνούνται τη λήψη φαρμάκων, καθώς δεν συνειδητοποιούν την αναγκαιότητά τους.

Η περίπτωση του Μπρους Γουίλις αναδεικνύει τη διττή φύση αυτής της κατάστασης: ενώ η ανοσογνωσία προκαλεί δυσκολίες στη θεραπευτική διαδικασία, ταυτόχρονα προστατεύει τον ασθενή από το ψυχολογικό βάρος της γνώσης της διάγνωσής του. Για τις οικογένειες, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη στη φροντίδα, ενώ παράλληλα βλέπουν τον αγαπημένο τους να ζει χωρίς το άγχος της επίγνωσης της ασθένειάς του.