Λίγες ημέρες απέμειναν για την Καθαρά Δευτέρα, η οποία είναι συνδεδεμένη με τα σαρακοστιανά εδέσματα, αφού αποτελεί την πρώτη μέρα της Σαρακοστής. Ανάμεσα σε αυτά και ο παραδοσιακός ελληνικός χαλβάς, ο οποίος είναι ψηλά στη λίστα των προτιμήσεων. Πώς όμως επηρεάζει την υγεία μας και ιδιαίτερα τη χοληστερίνη;


Μακεδονικός χαλβάς: Η συνταγή, η διατροφική του αξία και πώς επηρεάζει τη χοληστερίνη

Ο παραδοσιακός ελληνικός χαλβάς φτιάχνεται από ταχίνι (σ.σ. με σύνθλιψη σπόρων σουσαμιού), σιρόπι γλυκόζης, ζάχαρη και φυτικό έλαιο. Σε αυτή τη βάση προστίθενται ανάλογα με τη συνταγή ξηροί καρποί, κακάο, αποξηραμένα φρούτα και βελτιωτές γεύσης. Είναι δημοφιλής στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και τις Μεσογειακές χώρες, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η πρωταρχική συνταγή περιλαμβάνει βούτυρο ή πάστα από σουσάμι, ζάχαρη, γλυκόζη ή μέλι.

Όπως αναφέρει ο κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Γιώργος Μίλεσης, ο χαλβάς είναι πλούσιος σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο, σελήνιο και αντιοξειδωτικούς παράγοντες, ενώ συνιστά μια πολύ πλούσια πηγή ενέργειας – καθώς δίνει 190 θερμίδες ανά 35gr! Σύμφωνα με τη United States Department of Agriculture (USDA) National Nutrient Database, μια ποσότητα 2 κ.σ. ταχίνι παρέχει 178 θερμίδες, 16gr λίπους, 6.36 gr υδατανθράκων, 2.8gr φυτικές ίνες, 5.1 gr πρωτεΐνης. Η ίδια ποσότητα περιέχει 8% μαγνήσιο, 22% φώσφορο, 14% σίδηρο και 12% ασβέστιο. Ως εκ τούτου, το ταχίνι περιέχει μεγάλη ποσότητα λίπους, αν και μόνο 2 από τα 16gr είναι κορεσμένα λιπαρά. 

Καρδιαγγειακή υγεία και βιταμίνη Ε

Το ταχίνι είναι πιο πλούσιο σε φυτοστερόλες, σε σχέση με άλλους καρπούς και σπόρους, με υποχοληστερολαιμική και αντικαρκινική επίδραση. Επιπλέον, το έλαιο από το σουσάμι περιέχει σημαντικά αντιοξειδωτικά, όπως η σησαμολίνη και η σησαμίνη, που αποτρέπουν την οξείδωση λιπών και της LDL στα αιμοφόρα αγγεία, προστατεύοντας έτσι τις αρτηρίες από τη σκλήρυνση και διατηρώντας σε υγιή πλαίσια της πίεση του αίματος. Επιπλέον, φαίνεται πως μπορεί να μειώσει τόσο τα τριγλυκερίδια όσο και την LDL χοληστερόλη, σε υπερλιπιδαιμικούς ασθενείς.

Επιπλέον, τα ανωτέρω αντιοξειδωτικά ενισχύουν κατακόρυφα τη δραστικότητα της βιταμίνης Ε, ώστε να αποτρέψει την πρόωρη γήρανση και να προστατέψει το καρδιαγγειακό σύστημα. Μπορεί μάλιστα να κατευνάσει τα συμπτώματα του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου, μέσω της φυτοοιστρογονικής δράσης του.


Εξισορρόπηση ανοσολογικής απάντησης - Πρόληψη νεοπλασιών

Με τη σειρά της η σησαμίνη βοηθά στην εξισορρόπηση της ανοσολογικής απάντησης, επιδρώντας στη ρύθμιση των προφλεγμονωδών εικοσανοειδών. Μάλιστα, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό International Journal of Rheumatic diseases έδειξε ότι όσοι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα έλαβαν 40gr σουσαμιού (σ.σ. που αντιστοιχούν σε 2 κ.σ. ταχίνι) ημερησίως και Tylenol (συνήθης αγωγή) είχαν καλύτερο score στα τεστ για γονατιαία αρθρίτιδα και ανέφεραν λιγότερο πόνο, σε σύγκριση με όσους έπαιρναν γλυκοζαμίνη και Tylenol.

In vitro μελέτες μάλιστα, έδειξαν ότι το έλαιο του σουσαμιού μπορεί να βοηθήσει στην προστασία έναντι νεοπλασιών τόσο του δέρματος, όσο και του παχέος εντέρου. Επιπλέον, η σησαμίνη και η σησαμόλη μπορούν να προστατέψουν από ορμονικά σχετιζόμενες νεοπλασίες.


Οστική υγεία και δυσκοιλιότητα

Ακόμα, το υψηλό περιεχόμενο σε μαγνήσιο στο ταχίνι αποδεικνύεται ευεργετικό για την οστική υγεία, καθώς συσχετίζεται με μεγαλύτερη οστική πυκνότητα και μείωση του κινδύνου για οστεοπόρωση σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Το δε σουσάμι μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση της δυσκοιλιότητας και διευκόλυνση της πέψης. Κυρίως επειδή είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες, μιας και παρέχει 3,5 gr ινών ανά 30gr σπόρων σουσαμιού.


Προσοχή στις αλλεργίες και στην ποσότητα

Ωστόσο, ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων με αλλεργία σε ξηρούς καρπούς είναι πολύ πιθανό να εκδηλώσουν επίσης αλλεργική αντίδραση στους σπόρους σουσαμιού και το ταχίνι.

Καταλήγοντας, επισημαίνεται ότι ο χαλβάς συνιστά ένα πολύ θρεπτικό snack, με αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία, ωστόσο, δεν παύει να αποτελεί ένα πολύ πλούσιο σε ενέργεια τρόφιμο, που απαιτεί προσοχή ως προς την ποσότητα που καταναλώνουμε. Ιδανικά, το χρησιμοποιούμε είτε ως επιδόρπιο, είτε (σε μικρή ποσότητα) ως snack μαζί με ψωμί ή λαχανικά.