Σε μια εποχή που η βιωσιμότητα δεν αποτελεί πλέον τάση αλλά επιτακτική ανάγκη, η βιομηχανική κάνναβη επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο της παγκόσμιας μόδας. Ένα φυτό με ιστορία χιλιάδων ετών ξαναβρίσκει τη θέση του στα ράφια πολυτελών μπουτίκ και στις συλλογές διάσημων σχεδιαστών, αποδεικνύοντας ότι το μέλλον της ένδυσης μπορεί να κρύβεται στο παρελθόν.

Μια ιστορία που ξεκινά πριν από 10.000 χρόνια

Η χρήση της κάνναβης στην κλωστοϋφαντουργία χάνεται στα βάθη του χρόνου. Αρχαιολογικά ευρήματα στην Κίνα, που χρονολογούνται γύρω στο 8.000 π.Χ., αποκαλύπτουν υφάσματα από ίνες κάνναβης, καθιστώντας την μία από τις πρώτες καλλιεργήσιμες ίνες στην ιστορία της ανθρωπότητας. Στην αρχαία Ελλάδα, ο Ηρόδοτος αναφέρει τους Σκύθες να κατασκευάζουν ενδύματα από κάνναβη, ενώ οι Ρωμαίοι τη χρησιμοποιούσαν ευρέως για πανιά πλοίων, σχοινιά και ρούχα. Κατά τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση, η κάνναβη υπήρξε η ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και υφαντουργίας. Χωρίς τα ανθεκτικά πανιά και τα σχοινιά από κάνναβη, τα μεγάλα υπερατλαντικά ταξίδια θα ήταν αδύνατα. Μάλιστα, η λέξη «canvas» (καμβάς) στα αγγλικά προέρχεται ετυμολογικά από το «cannabis». Στην Ελλάδα, η καλλιέργεια της βιομηχανικής κάνναβης άνθησε ιδιαίτερα στη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, όταν η απαγόρευση του 1936 οδήγησε στη σχεδόν πλήρη εξαφάνισή της. Τα «κανναβουργεία» της εποχής παρήγαγαν υφάσματα, δίχτυα και σχοινιά που εξάγονταν σε όλη τη Μεσόγειο.

Η πτώση και η αναγέννηση

Ο 20ός αιώνας υπήρξε καταστροφικός για τη βιομηχανική κάνναβη. Η εμφάνιση του βαμβακιού ως κυρίαρχης ίνας, η ανάπτυξη των συνθετικών υλικών όπως το νάιλον και το πολυεστέρ, και κυρίως οι νομοθετικές απαγορεύσεις λόγω σύγχυσης με την ψυχοτρόπο ποικιλία, οδήγησαν σε μια μακρά περίοδο λήθης. Τα τελευταία είκοσι χρόνια, ωστόσο, η εικόνα αλλάζει ριζικά. Οι περιβαλλοντικές της αρετές είναι εντυπωσιακές: απαιτεί έως και 50% λιγότερο νερό από το βαμβάκι, δεν χρειάζεται φυτοφάρμακα, απορροφά τέσσερις φορές περισσότερο CO₂ ανά στρέμμα από το δάσος και εμπλουτίζει το έδαφος αντί να το εξαντλεί.

Η υιοθέτηση από τους μεγάλους οίκους

Η πραγματική επανάσταση έρχεται από τους κολοσσούς της μόδας. Ο οίκος Giorgio Armani έχει εντάξει υφάσματα κάνναβης στις συλλογές του εδώ και χρόνια, με τον ίδιο τον σχεδιαστή να δηλώνει δημόσια την προτίμησή του στην ίνα αυτή. Η Stella McCartney, γνωστή για την αφοσίωσή της στη βιώσιμη μόδα, έχει συμπεριλάβει την κάνναβη σε αρκετές συλλογές της, αντιμετωπίζοντάς την ως κομβικό υλικό για το μέλλον. Η Calvin Klein πειραματίζεται με μείγματα κάνναβης-βαμβακιού σε τζιν και βασικά items, ενώ η Patagonia, αν και πιο προσανατολισμένη στον αθλητικό ρουχισμό, έχει πρωτοστατήσει στη χρήση κάνναβης για ανθεκτικά ενδύματα εξωτερικού χώρου. Η Levi's έχει παρουσιάσει συλλογές τζιν με «cottonized hemp», μια τεχνολογία που κάνει την ίνα κάνναβης τόσο μαλακή όσο το βαμβάκι. Ακόμη και η Gucci και η Prada έχουν ενσωματώσει στοιχεία κάνναβης σε επιλεγμένα προϊόντα, αναγνωρίζοντας την αξία της. Στον χώρο της υπόδησης, η Adidas παρουσίασε το μοντέλο «Stan Smith Hemp», ενώ μικρότερες βιώσιμες μάρκες όπως η 8000Kicks και η Sanuk έχουν χτίσει ολόκληρη την ταυτότητά τους γύρω από υποδήματα κάνναβης, εκμεταλλευόμενες την αντοχή, την αναπνευστικότητα και τις αντιβακτηριακές ιδιότητες της ίνας.

Το μέλλον είναι πράσινο

Η παγκόσμια αγορά της βιομηχανικής κάνναβης στη μόδα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 25 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2030. Η κάνναβη δεν είναι πλέον το «απαγορευμένο φυτό» ούτε αποκλειστικά υλικό για χίπηδες και εναλλακτικές κουλτούρες. Είναι μια ίνα με αριστοκρατικό παρελθόν, βιώσιμο παρόν και πολλά υποσχόμενο μέλλον.

Νομική σημείωση
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το Ν. 3459/2006, η κάνναβη περιλαμβάνεται στις απαγορευμένες ναρκωτικές ουσίες και δεν επιτρέπεται η χρήση και εμπορία της. Κατ’εξαίρεση η φαρμακευτική κάνναβη (με THC > 0,2%) είναι νόμιμη υπό απολύτως αυστηρές προϋποθέσεις για ιατρικούς σκοπούς σύμφωνα με το Ν. 4523/2018, ενώ η ψυχαγωγική κάνναβη διώκεται ως απολύτως παράνομη. Γραμμή βοήθειας Κ.Ε.Θ.Ε.Α. 1145 – www.kethea.gr