Τη μεγάλη σημασία που έχει για την παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια η αντιμετώπιση κάθε επιδημίας, ιδιαίτερα εκείνων οι οποίες αφορούν επικίνδυνους ιούς και νόσους για τις οποίες δεν υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια η/και φαρμακευτικές θεραπείες, όπως είναι η νέα επιδημία του ιού Έμπολα στη Δημοκρατία του Κονγκό, την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν, επισημαίνει σήμερα με ιδιαίτερη έμφαση στο parapolitika.gr ο αναπληρωτής καθηγητής Δημοσίας Υγείας του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, Θεόδωρος Λύτρας.

Διαβάστε: ΠΟΥ: Εντείνεται η ανησυχία για την εξάπλωση του ιού Έμπολα - Δεν υπάρχει εμβόλιο (Βίντεο)

Συγκεκριμένα, ο Θεόδωρος Λύτρας επισημαίνει χαρακτηριστικά στο parapolitika.gr: «Άλλη μια μεγάλη επιδημία του ιού Εμπολα στην Αφρική μάς υπενθυμίζει ότι οι υγειονομικές απειλές μας αφορούν όλους. Η Αφρική δεν κείται μακριά, κι αυτό πρέπει να το έχουμε αντιληφθεί μετά την πανδημία της COVID-19. Παρ’ ότι πρόκειται για τελείως διαφορετικούς ιούς, στον διασυνδεδεμένο κόσμο μας οι μετακινήσεις ανθρώπων και αγαθών μπορούν πάντα να φέρουν την απειλή στην πόρτα μας πολύ γρήγορα. Οι ιοί είναι απρόβλεπτοι και δε σέβονται τα σύνορα – ακόμα και τα κλειστά. Γι’ αυτό η υγειονομική μας ασφάλεια εξαρτάται από την έγκαιρη ανίχνευση και ανάσχεση των επιδημιών στην πηγή τους. Δεν είναι μόνο θέμα αλληλεγγύης, είναι θέμα αυτοσυντήρησης».

Ο Θεόδωρος Λύτρας μας υπογραμμίζει ακόμη ότι τα ξεσπάσματα επικίνδυνων επιδημιών στις αφρικανικές χώρες, με την προηγούμενη πολύ μεγάλη έξαρση του Έμπολα να έχει σημειωθεί από τον Φεβρουάριο έως τον Οκτώβριο του 2014, δεν εξηγούνται τεχνοκρατικά, αλλά σε απόλυτο συνδυασμό με τη διεθνή εγκατάλειψη της αφρικανικής ηπείρου, η οποία, συν τοις άλλοις, στερείται, σε σημαντικό βαθμό, των αναγκαίων υγειονομικών μέσων και των απαραίτητων επιδημιολογικών μηχανισμών.

Μας εξηγεί ο Θεόδωρος Λύτρας: «Ο Εμπολα μάς υπενθυμίζει ότι η υγεία αποτελεί ενιαίο συνεχές με τη φτώχεια, τον πόλεμο και τα κοινωνικά προβλήματα. Στην περιοχή που πλήττεται, η στενή επαφή ανθρώπων και άγριων ζώων ευνοεί το ξέσπασμα επιδημιών. Η έλλειψη υποδομών, η αστικοποίηση και οι πολιτισμικές πρακτικές (ταφικά έθιμα) διευκολύνουν τη διάδοση της επιδημίας. Ταυτόχρονα ο εμφύλιος πόλεμος και οι προσφυγικές ροές δυσχεραίνουν τον περιορισμό της επιδημίας, που για να ελεγχθεί απαιτείται οργανωμένη διεθνής βοήθεια, με τεχνογνωσία και πόρους – οικονομικούς, υλικούς και ανθρώπινους».

Ο καθηγητής δεν αφίσταται της κριτικής έναντι της σημερινής κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), ένας «οργανισμός των πλουσίων χωρών», όπως τον χαρακτηρίζει ο ίδιος: «Για όλους τους παραπάνω λόγους ακριβώς υπάρχει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, που όμως εξαρτάται πλήρως από τη στήριξη των πλουσιότερων χωρών. Και είναι ατυχές που η παρούσα επιδημία Εμπολα έρχεται σε μια στιγμή που η ισχυρότερη χώρα του κόσμου, δηλαδή οι ΗΠΑ, δείχνει να αφίσταται του ρόλου και των ευθυνών που η θέση της επιβάλλει. Άλλο ένα ατύχημα είναι πως το εμπλεκόμενο στην επιδημία στέλεχος Εμπολα (Bundibugyo) δεν καλύπτεται από το μοναδικό εμβόλιο που έχουμε για τον ιό, γεγονός που αφαιρεί ένα κρίσιμο όπλο από τη φαρέτρα της Δημόσιας Υγείας και μας υπενθυμίζει πόσο λίγο επενδύουμε στην άμυνα από υγειονομικές απειλές, ιδίως σε σύγκριση με τα τρισεκατομμύρια που απορροφούν οι πολεμικοί εξοπλισμοί.

Αυτοί είναι μερικοί μόνο από τους παράγοντες που προκαλούν ανησυχία για την τρέχουσα επιδημία. Είναι μια δύσκολη κατάσταση, που ήδη έχει προκαλέσει εκατοντάδες κρούσματα και θανάτους, και για να μη χειροτερεύσει θα χρειαστεί η ανθρωπότητα να αρθεί στο ύψος της περίστασης. Γιατί τελικά η περιχαράκωση δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή. Η διεθνής συνεργασία δεν είναι ιδεαλισμός, αλλά όρος επιβίωσης».


Στάση αναμονής από τον ΕΟΔΥ για τον έμπολα

Την ίδια στιγμή, στα «βήματα» των επιδημιολογικών και των υγειονομικών αρχών των κρατών – μελών της υπόλοιπης Ε.Ε. κινείται τελικά ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ) για το θέμα του ιού Έμπολα, μία νέα έξαρση του οποίου, όπως αναφέραμε, σοβεί εδώ και μέρες στην Δημοκρατία του Κονγκό, την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Μάλιστα, πρόκειται για το στέλεχος εκείνο του ιού Έμπολα, για το οποίο η διεθνής ιατρική επιστημονική κοινότητα δεν διαθέτει ενδεδειγμένο εμβόλιο. Συγκεκριμένα, μετά από ευρεία σύσκεψη των ειδικών του ΕΟΔΥ, η οποία πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Τρίτης 19 Μαΐου, ο Οργανισμός αποφάσισε να τηρήσει ιδιαιτέρως χαμηλούς τόνους, χωρίς να προβεί σε κάποια συγκεκριμένη σχετική παρέμβαση, και αφού οι ειδικοί του Οργανισμού εκτίμησαν και επιθεώρησαν όλα τα σχετικά επιδημιολογικά δεδομένα, καθώς και όλους τους ενδεχόμενους κινδύνους που θα μπορούσαν να ελλοχεύουν από την εξάπλωση του ιού Έμπολα στη Δημοκρατία του Κονγκό, την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν.

Οι ειδικοί του ΕΟΔΥ, αφού ανέλυσαν το γεγονός ότι η χώρα μας δεν διαθέτει απευθείας αεροπορική σύνδεση με την επίμαχη αφρικανική περιοχή, καθώς και τα επίπεδα της ετοιμότητας των ευρωπαϊκών υγειονομικών συστημάτων, κατέληξαν τελικά ότι ο ενδεχόμενος σχετικός κίνδυνος για εισαγόμενο κρούσμα του ιού Έμπολα από τις επίμαχες αφρικανικές περιοχές είναι πάρα πολύ πιο χαμηλός, σε σχέση με άλλες χώρες της Ε.Ε., οι οποίες, παρ’ όλα αυτά, δεν έχουν εκδώσει καμία ταξιδιωτική οδηγία για το θέμα.
Υπενθυμίζεται ότι ως «έξαρση του ιού Εμπόλα 2014» αναφέρεται η επιδημία της ασθένειας του ιού Έμπολα στη Γουινέα και πέρα από τα σύνορα της χώρας, στη Δυτική Αφρική, ιδιαίτερα τη Σιέρα Λεόνε και τη Λιβερία. Η συγκεκριμένη έξαρση είναι η χειρότερη στην καταγραμμένη ιστορία του ιού, τόσο σε αριθμό νοσούντων όσο και σε αριθμό θανάτων, με 12.008 εργαστηριακώς επιβεβαιωμένα κρούσματα και με 5.078 θανάτους να είχαν αναφερθεί από τον Φεβρουάριο του 2014 έως τις 28 Οκτωβρίου 2014.


Πιο αυστηρές οι ΗΠΑ - Εξέδωσαν ταξιδιωτική οδηγία

Πάντως, από τη Δευτέρα 18 Μαΐου, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης των Νόσων (CDC) των ΗΠΑ έχουν εκδώσει αυστηρές οδηγίες οι οποίες περιλαμβάνουν και ενισχυμένο έλεγχο των σχετικών αεροπορικών ταξιδιών και περιορισμούς εισόδου πολιτών από τις επίμαχες αφρικανικές περιοχές στις ΗΠΑ και μέτρα δημόσιας υγείας για την αποτροπή της εισόδου της νόσου του ιού Έμπολα στις Ηνωμένες Πολιτείες, εν μέσω της συνεχιζόμενης επιδημίας στην Ανατολική και Κεντρική Αφρική.

Μεταξύ άλλων, τα CDC των ΗΠΑ επισημαίνουν: «Εάν έχετε ταξιδέψει στις πληγείσες χώρες, ενθαρρύνεστε να παρακολουθείτε τις ειδοποιήσεις υγείας του CDC για τα ταξίδια και να ζητάτε αμέσως ιατρική βοήθεια εάν εμφανίσετε συμπτώματα που συνάδουν με τον Έμπολα, όπως πυρετό, αδυναμία, έμετο, διάρροια ή ανεξήγητη αιμορραγία, εντός 21 ημερών από το ταξίδι στις πληγείσες
περιοχές».