«Κινέζοι επιστήμονες προειδοποιούν για βακτήριο με ελληνική ρίζα» είναι εκ συντάξεως και... εκ κλίσεως μια απειλητική φράση, πολλώ δε μάλλον από τη στιγμή που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το έχει κατατάξει στην κατηγορία «Προτεραιότητα 1». Μάλιστα, ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται από τη στιγμή που πρόκειται για υπερβακτήριο, που ευθύνεται για ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, το οποίο μεταδίδεται πλέον από τα κατοικίδια ζώα στους ανθρώπους. Το όνομά του είναι Acinetobacter (δηλαδή Ακινητοβακτήριο) baumannii και, σαν να μην έφτανε η συμπύκνωση των δεινών που είναι εφικτό να επιφέρει, έχει υψηλή ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. Ως εκ τούτου, αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία. Αυτό αναφέρεται στο ρεπορτάζ της ΕΡΤ, το οποίο επικαλείται δημοσίευμα του «Independent». 

Διαβάστε: Συμπτώματα σαλμονέλας: Πότε εμφανίζονται και πώς αντιμετωπίζονται

Μηνιγγίτιδα και πνευμονία

Υπάρχουν σοβαρές συνέπειες με το Acinetobacter baumannii, αφού οι άνθρωποι είναι δυνατόν να υποστούν μηνιγγίτιδα και πνευμονία. Επίσης, πνευμονία, λοιμώξεις του αναπνευστικού και του ουροποιητικού συστήματος έχουν καταγραφεί και σε κατοικίδια ζώα, όπως σκύλοι, γάτες και άλογα. Μεταξύ των ζώων στα οποία έχουν εντοπιστεί λοιμώξεις από A. baumannii περιλαμβάνονται επίσης πρόβατα, μινκ και γεράκια. Στη νέα μελέτη, οι επιστήμονες επιχείρησαν να προσδιορίσουν ποιες παραλλαγές του βακτηρίου που μολύνουν τα ζώα αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για τον άνθρωπο. Οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από περισσότερα από 500 δείγματα A. baumannii, τα οποία είχαν συλλεχθεί από ζώα 33 διαφορετικών ειδών σε 17 χώρες. Στα δείγματα περιλαμβάνονταν λευκοί πελαργοί από την Πολωνία, καθώς και γάτες, σκύλοι και άλογα που εξετάστηκαν σε κτηνιατρικές κλινικές σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα, συνέκριναν τα ευρήματα με δείγματα του ίδιου βακτηρίου που είχαν απομονωθεί από ανθρώπους στις ίδιες περιοχές.

Δύο επίπεδα κινδύνου

Η ανάλυση έδειξε ότι τα στελέχη του A. baumannii που εντοπίζονται στα ζώα χωρίζονται σε δύο ομάδες με διαφορετικό επίπεδο κινδύνου για τον άνθρωπο. Η πρώτη ομάδα χαρακτηρίζεται ως χαμηλού κινδύνου και αφορά κυρίως βακτήρια που εντοπίζονται σε πουλερικά και άγρια πανίδα. Η δεύτερη, όμως, παρουσιάζει υψηλή αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα (AMR) και προσβάλλει ζώα συντροφιάς, όπως γάτες και σκύλοι. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι παραλλαγές του υπερβακτηρίου που απομονώθηκαν από γάτες, σκύλους και άλογα είναι γενετικά σχεδόν πανομοιότυπες με εκείνες που προκαλούν λοιμώξεις σε ασθενείς που νοσηλεύθηκαν στις ίδιες περιοχές. Η γενετική ομοιότητα μεταξύ των στελεχών που βρέθηκαν σε ανθρώπους και κατοικίδια άγγιζε το 99%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούσε ακόμη και το 99,5%.

«Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι το A. baumannii έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να μεταδίδεται μεταξύ ζώων συντροφιάς και ανθρώπων σε σχέση με τα παραγωγικά ζώα, τα πουλερικά ή την άγρια πανίδα», αναφέρουν οι ερευνητές στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Applied and Environmental Microbiology». «Η αυξημένη αυτή πιθανότητα ενδέχεται να σχετίζεται με τη στενή επαφή των κατοικίδιων με τους ανθρώπους», προσθέτουν.

Τα στελέχη του υπερβακτηρίου που εντοπίστηκαν στα κατοικίδια έφεραν δύο γονίδια που τα καθιστούν ανθεκτικά στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών που χρησιμοποιείται ως θεραπεία έσχατης λύσης όταν όλες οι άλλες επιλογές αποτυγχάνουν. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι απαιτείται εκτενέστερη δειγματοληψία παθογόνων βακτηρίων σε διαφορετικά είδη ζώων, ώστε να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο κίνδυνος που ενδέχεται να προέρχεται από τα υπερβακτήρια στα κατοικίδια και γενικότερα στα ζώα συντροφιάς.