Τις αμέσως προσεχείς ημέρες και, πάντως, εντός του τρέχοντος Οκτωβρίου, αναμένεται να τεθεί σε πλήρη παραγωγική λειτουργία το νέο Ενιαίο Ψηφιακό Οικοσύστημα της Αιμοδοσίας, σύμφωνα με πολύ καλά πληροφορημένες πηγές του parapolitika.gr. Το νέο σύστημα σηματοδοτεί μια πολύ σημαντική αλλαγή, μία ριζική μεταρρύθμιση στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται η χώρα έναν από τους πλέον κρίσιμους και ευαίσθητους τομείς της δημόσιας υγείας. Το έργο ξεκίνησε την υλοποίησή του, μετά από κατεπείγουσα όσο και αυστηρή εντολή του ιδίου του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, ύστερα από το τραγικό συμβάν με τη λανθασμένη μετάγγιση ασθενούς στο νοσοκομείο του Πειραιά “Τζάνειο”, το καλοκαίρι του 2025, η οποία οδήγησε στον θάνατο μίας συνανθρώπου μας.

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές από το υπουργείο Υγείας, το νέο σύστημα φιλοδοξεί να δημιουργήσει, για πρώτη φορά, μία ενιαία ψηφιακή αλυσίδα για ολόκληρο τον κύκλο ζωής του αίματος, από την αιμοδοσία και τη συλλογή έως τη διάθεση, τη μετάγγιση, την παρακολούθηση και την ανάκλησή του, όπου αυτό απαιτείται. Το έργο εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των συστημάτων Υγείας και υλοποιείται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπό την τεχνική αρμοδιότητα της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ.

Η λανθασμένη μετάγγιση στο Τζάνειο και η επιτάχυνση των διαδικασιών

Αμέσως μετά από το τραγικό περιστατικό του “Τζανείου”, ο Άδωνις Γεωργιάδης και το υπουργείο Υγείας έδωσαν προτεραιότητα στην ολοκλήρωση ενός συστήματος που θα περιορίζει δραστικά την πιθανότητα ανθρώπινου λάθους και θα δημιουργεί ψηφιακές δικλείδες ασφαλείας σε κάθε κρίσιμο στάδιο της διαδικασίας. Η βασική διαπίστωση του υπουργείου Υγείας ήταν ότι οι προηγούμενες προσπάθειες για τη δημιουργία ενός κεντρικού πληροφοριακού συστήματος αιμοδοσίας δεν είχαν καταφέρει να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη διασύνδεση και την ενιαία ροή δεδομένων μεταξύ των νοσοκομείων και του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ).

96 νοσοκομεία σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον

Η ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ, ως ο αρμόδιος φορέας για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη των ψηφιακών συστημάτων στον χώρο της υγείας, προχώρησε στην ενεργοποίηση τριών Εκτελεστικών Συμβάσεων στο πλαίσιο Συμφωνιών-Πλαίσιο. Αντικείμενο των συμβάσεων ήταν η αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων αιμοδοσίας σε 74 νοσοκομεία, καθώς και η εγκατάσταση, για πρώτη φορά, πληροφοριακών συστημάτων σε ακόμη 22 νοσοκομεία τα οποία μέχρι τότε λειτουργούσαν με χειρόγραφες διαδικασίες.

Η αλλαγή είναι κρίσιμη: από ένα περιβάλλον διαφορετικών συστημάτων, διαφορετικών διαδικασιών και περιορισμένης διαλειτουργικότητας, επιχειρείται πλέον η μετάβαση σε ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα, με κοινές διαδικασίες, διασυνδεδεμένα πληροφοριακά συστήματα και δυνατότητα κεντρικής, ζωντανής εικόνας και διαχείρισης.

Η προηγούμενη προσπάθεια και το έργο των 1,84 εκατ. ευρώ

Η ιστορία, ωστόσο, της ψηφιοποίησης της αιμοδοσίας έχει περάσει από αρκετές φάσεις και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα έγγραφα, από σημαντικές αστοχίες και καθυστερήσεις. Κεντρικό σημείο αποτελεί η σύμβαση GRNET – COSMOS – 2022/02/16/01, ύψους περίπου 1,846 εκατ. ευρώ, μεταξύ του ΕΔΥΤΕ και της εταιρείας COSMOS, για λογαριασμό του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας.

Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η «Προμήθεια Λογισμικού Αιμοδοσιακού Πληροφοριακού Συστήματος βασισμένου στη χρήση τεχνολογιών διαδικτύου», γνωστού ως E-Delphyn. Η σύμβαση υπογράφηκε στις 3 Μαρτίου 2022 και, σύμφωνα με το υπ' αριθμ. 759/29.08.2024 Πρακτικό του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΔΥΤΕ, αποφασίστηκε περιέργως η μονομερής λύση της και ενώ το Δημόσιο είχε καταβάλει το 90% του τιμήματος...

Νέες αναθέσεις, νέες προσπάθειες – και περιορισμένο αποτέλεσμα

Ακολούθησαν, σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, τα οποία, με βάση πολύ καλά πληροφορημένες πηγές του parapolitika.gr, βρίσκονται ήδη στα χέρια του ιδίου του Άδωνι Γεωργιάδη, αποσπασματικές αναθέσεις με στόχο την εγκατάσταση του E-Delphyn σε νοσοκομεία του ΕΣΥ της Αττικής. Οι προσπάθειες αφορούσαν συνολικά 25 νοσοκομεία του ΕΣΥ της χώρας μας, ωστόσο, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το σύστημα εγκαταστάθηκε αρχικά μόλις σε έξι...

Και εκεί, όμως, το βασικό πρόβλημα παρέμενε: η απουσία αποτελεσματικής διασύνδεσης με το πληροφοριακό περιβάλλον των νοσοκομείων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τα νοσοκομεία να συνεχίζουν να λειτουργούν με τα δικά τους πληροφοριακά συστήματα, χωρίς να επιτυγχάνεται η απαιτούμενη ενιαία ψηφιακή ροή δεδομένων προς το ΕΚΕΑ. Μάλιστα, τον Μάρτιο του 2026 το ΕΚΕΑ ζήτησε πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 13,5 εκατ. ευρώ, προκειμένου να επιχειρηθεί η ολοκλήρωση της εγκατάστασης του E-Delphyn σε ολόκληρη τη χώρα.

Έγγραφα νοσοκομείων του ΕΣΥ καταγράφουν σοβαρές ανησυχίες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές και η αλληλογραφία μεταξύ των διοικήσεων νοσοκομείων του ΕΣΥ της Αττικής σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος. Σε αυτές καταγράφονται, μεταξύ άλλων, ανησυχίες για την ασφάλεια των μεταγγίσεων, την απώλεια ή μη διαθεσιμότητα αρχείων αιμοδοσίας, την αδυναμία συνολικής εικόνας και τον κίνδυνο απώλειας κρίσιμων πληροφοριών που σχετίζονται με τις μεταγγίσεις.

Πρόκειται για ζητήματα ιδιαίτερης βαρύτητας, καθώς στην αιμοδοσία η πληροφορία δεν αποτελεί απλώς ένα διοικητικό δεδομένο. Είναι κρίσιμο στοιχείο για την ασφάλεια του ίδιου του ασθενούς. Παράλληλα, δημόσιες καταγγελίες χρόνιων πολυμεταγγιζόμενων ασθενών έχουν αναδείξει διαχρονικά προβλήματα στη διαχείριση των αποθεμάτων αίματος, με αναφορές σε υπομεταγγίσεις, πολύωρες αναμονές και σημαντική ταλαιπωρία ασθενών που εξαρτώνται σε τακτική βάση από μεταγγίσεις.

Η νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική

Σε αυτό ακριβώς το σημείο επιχειρεί να παρέμβει το νέο Ενιαίο Ψηφιακό Σύστημα Αιμοδοσίας. Το σύστημα «ΕΠΟΠΤΗΣ», υπό την τεχνική εποπτεία της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ, σχεδιάστηκε με στόχο να καλύψει ψηφιακά ολόκληρο τον κύκλο ζωής του αίματος.

Η αρχιτεκτονική του προβλέπει:

- ενιαία ψηφιακή διαχείριση του κύκλου ζωής του αίματος,
- αυτοματοποίηση καθημερινών λειτουργιών των νοσοκομείων,
- περιορισμό του ανθρώπινου λάθους μέσω ψηφιακών δικλείδων ασφαλείας,
- ζωντανή εικόνα των αποθεμάτων αίματος σε εθνικό επίπεδο,
- δυνατότητα παρακολούθησης του αίματος από τη συλλογή έως τη μετάγγιση,
- άμεση καταγραφή ανεπιθύμητων συμβάντων,
- δυνατότητα άμεσης παρέμβασης και ανάκλησης όπου απαιτείται,
- ενιαίες διαδικασίες και διαλειτουργικότητα μεταξύ των εμπλεκόμενων μονάδων.

Το ζητούμενο είναι πλέον σαφές: να μην υπάρχει κανένα κρίσιμο στάδιο της διαδρομής του αίματος που να παραμένει εκτός της ψηφιακής αλυσίδας ασφαλείας.

Ήδη σε ευρεία πιλοτική λειτουργία

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές του υπουργείου Υγείας, το κεντρικό πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας «ΕΠΟΠΤΗΣ» έχει ήδη εγκατασταθεί και βρίσκεται σε πιλοτική λειτουργία στα 96 νοσοκομεία της χώρας που διαθέτουν υπηρεσία αιμοδοσίας. Το επόμενο βήμα είναι η παραγωγική λειτουργία του συστήματος και στο Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας. Εφόσον το εγχείρημα ολοκληρωθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η χώρα θα διαθέτει για πρώτη φορά ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για τη διαχείριση της αιμοδοσίας, αντί για ένα μωσαϊκό διαφορετικών συστημάτων και διαδικασιών.

Από τα χειρόγραφα και ασύνδετα συστήματα στην "ψηφιακή φλέβα"

Η αιμοδοσία αποτελεί έναν από τους τομείς όπου το ανθρώπινο λάθος μπορεί να έχει μη αναστρέψιμες συνέπειες. Για τον λόγο αυτό, η ψηφιοποίηση δεν μπορεί να περιορίζεται στην απλή εγκατάσταση ενός λογισμικού. Απαιτείται διαλειτουργικότητα, κοινή αρχιτεκτονική, ασφάλεια δεδομένων, συνεχής παρακολούθηση και δυνατότητα άμεσης παρέμβασης. Αυτό είναι και το πραγματικό στοίχημα του νέου συστήματος: όχι ακόμη ένα πληροφοριακό σύστημα, αλλά μια ενιαία ψηφιακή αλυσίδα ασφάλειας για το αίμα. Το νέο σύστημα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του, περιλαμβάνει επίσης τις απαιτούμενες διαδικασίες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ενώ έχει εκπονηθεί η σχετική μελέτη αντικτύπου και προβλέπεται συμμόρφωση με τα απαιτούμενα πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας.