Η έλευση του νέου χρόνου από τα πολύ παλιά χρόνια σηματοδοτούσε το χαρμόσυνο γεγονός της αλλαγής. Αλλαγή χρονιάς και νέοι στόχοι. Σαν να «ξόρκιζες» το κακό αλλάζοντας στο ημερολόγιο σου έναν αριθμό. Γιατι στην ουσία για έναν αριθμό πρόκειται. Όμως για έναν αριθμό που αλλάζει κάθε 365 ημέρες εμπνέοντας αισιοδοξία, γεμίζοντάς μας δύναμη και ελπίδα για ωραία, νέα ξεκινήματα.

Γι’ αυτό και κάθε χρόνο τέτοια μέρα συνήθως κάναμε διάφορες σκέψεις για το τι θα μπορούσαμε να αλλάξουμε στη ζωή μας. Οραματιζόμασταν νέα ξεκινήματα, αλλαγές στον τρόπο που ζούμε, επαναπροσδιορίζαμε τις σχέσεις μας με τους κοντινούς μας ανθρώπους και γενικά θέλαμε τη νέα χρονιά να λύσουμε όλα μας τα προβλήματα και η ζωή μας να γίνει ευκολότερη. Η λίστα ήταν συνήθως τεράστια και σχεδόν ίδια κάθε χρόνο αφού τα περισσότερα δεν είχαν τηρηθεί.

Πόσο διαφέρουν όμως από το παρελθόν οι νέοι στόχοι ζωής στη σύγχρονη εποχή; Είναι στόχοι που προκύπτουν μέσα από αυτοκριτική και απολογισμό της χρονιάς που πέρασε; Ή ορίζονται από τον ενθουσιασμό της στιγμής; Επιλέγουμε λίγους και ουσιαστικούς στόχους που θα μπορούμε να τους υποστηρίξουμε αντί για μεγάλες λίστες; Είναι η αυτοβελτίωσή μας πρωταρχικός μας στόχος; Στην πράξη τελικά έχει αλλάξει κάτι τα τελευταία χρόνια στην ποιότητα των στόχων στη σύγχρονη κοινωνία;


Social media και το AI έχουν αλλάξει τη wish list μας για το 2026

H νέα χρονιά δεν χρειάζεται υπερβολές αλλά στόχους που να ταιριάζουν με τον τρόπο που μας αρέσει να ζούμε. Η Νίκη Σμυρνή, ειδικός στο transformational leadership και ιδρύτρια της Travelgems, μας εξηγεί ότι η ταχύτητα του τρόπου ζωής μας σε συνδυασμό με τον κομβικό ρόλο που έχουν πλέον τα social media στην καθημερινότητά μας έχει δημιουργήσει ψευδαισθήσεις… «Ζούμε γρήγορα, συγκρινόμαστε γρήγορα, αλλάζουμε κατεύθυνση γρήγορα. Και κυρίως: κοιτάμε πολύ τις ζωές των άλλων και όλο και λιγότερο τη δική μας. Τα social μάς έμαθαν να υιοθετούμε στόχους αντί να τους εξετάζουμε. Να θέλουμε «περισσότερα» χωρίς να ξέρουμε αν μας ταιριάζουν. Να βάζουμε στόχους που άλλοι θεωρούν σωστούς και δεν ξέρουμε καν εάν είναι δικοί μας. Άρα κινούμαστε χωρίς πυξίδα. Κι εδώ πάντα κάνω μια ερώτηση: Γιατί δεν παίρνουμε παράδειγμα από τις επιχειρήσεις; Μια σοβαρή επιχείρηση κάνει κάθε χρόνο απολογισμό. Βλέπει τι δούλεψε, τι όχι, τι χρειάζεται αλλαγή. Δεν αφήνει τον χρόνο να περνά «όπως να ’ναι». Κι όμως, εμείς συχνά αφήνουμε τη ζωή να περνά μέσα από τα χέρια μας. Χωρίς ευθύνη. Χωρίς στρατηγική. Χωρίς επίγνωση. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί νιώθουμε χαμένοι».

Έχοντας τη δυνατότητα να παρακολουθούμε την καθημερινότητα ανθρώπων που μπορεί να ζούνε ακόμα και στην άλλη άκρη της γης, γεγονότα και καταστάσεις που υπό άλλες συνθήκες μπορεί να μην έπεφταν στην αντίληψή μας, δεν είναι δύσκολο τελικά να «μπερδευτούμε». Γι’ αυτό και τα τελευταία χρόνια αν και γίνεται μια προσπάθεια να βελτιώσουμε ποιοτικά τους στόχους μας φαίνεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπερεκτιμούμε τις δυνάμεις μας εξαιτίας της αγωνία μας να ακολουθήσουμε πιστά το ρεύμα της εποχής. Η Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων και συστημική ψυχοθεραπεύτρια, Τριανταφυλλιά Γαροφαλάκη, μας εξηγεί πόσο δύσκολη είναι τελικά για τον εγκέφαλό μας η διαχείριση των μεγάλων αλλαγών που οραματιζόμαστε κάθε χρόνο τέτοια μέρα. «Οι στόχοι έχουν γίνει πιο απόλυτοι και εξωτερικά καθοδηγούμενοι. Συχνά δεν γεννιούνται από εσωτερικές ανάγκες αλλά από σύγκριση, κοινωνική πίεση και πρότυπα επιτυχίας που βλέπουμε γύρω μας. Έτσι, αντί για συγκεκριμένες, ρεαλιστικές αλλαγές, θέτουμε στόχους που μοιάζουν με πλήρη επανασχεδιασμό του εαυτού μας. Αυτό δημιουργεί ένα ψυχολογικό πρόβλημα: ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν αντέχει να διαχειριστεί μεγάλες και απότομες αλλαγές. Χρειάζεται μικρά, διαχειρίσιμα βήματα για να μπορεί να επεξεργάζεται την αλλαγή και να την ενσωματώνει. Όταν οι στόχοι δεν έχουν ενδιάμεσα στάδια ώστε να "σπάνε" σε μικρότερους στόχους, μας βαραίνουν, γίνονται κουραστικοί και τελικά εγκαταλείπονται».

Η αλλαγή του χρόνου από μόνη της λοιπόν δεν μπορεί να είναι κίνητρο για αναδιοργάνωση ολόκληρης της ζωής μας. Η υπέρμετρη αισιοδοξία των εορταστικών ημερών αν δεν συνδυαστεί με την ανάλογη ανάληψη ευθύνης για τις αποφάσεις μας παραμένει ευχή όπως μας εξηγεί η transformational leadership Νίκη Σμυρνή μέσα από το βιβλίο της με τίτλο «Μέθοδος». «Στη Μέθοδο λέω κάτι απλό αλλά απαιτητικό: η εξέλιξη δεν είναι παθητική. Θέλει επίγνωση, επιλογή και δράση. Η νέα χρονιά δεν μας «σώζει». Μας προσκαλεί. Κι εμείς αποφασίζουμε αν θα απαντήσουμε». Και μπορεί όλα να φαντάζουν πιο εύκολα στην εποχή του AI ωστόσο καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει το ανθρώπινο DNA. «Το AI μπορεί να βοηθήσει στη σκέψη, στην οργάνωση, στην ταχύτητα.

Αλλά δεν μπορεί να απαντήσει στο πιο κρίσιμο ερώτημα: Τι είναι αυθεντικό για εσένα;

Οι στόχοι δεν είναι τεχνικό θέμα. Είναι υπαρξιακό. Στη Μέθοδο τονίζω κάτι θεμελιώδες: η ευτυχία δεν είναι one-size-fits-all. Είναι μοναδική, όπως το αποτύπωμά μας. Αν ο στόχος δεν ξεκινά από εκεί, αν δεν είναι ευθυγραμμισμένος με το ποιος είσαι πραγματικά, όσα εργαλεία κι αν έχεις, δεν θα σε πάνε εκεί που χρειάζεται και βέβαια θα είναι εφήμερα» συμπληρώνει η κ. Σμυρνή.


Πόσο το ΑΙ έχει αλλάξει τους στόχους μας για τη νέα χρονιά

Δεν είναι λίγοι πάντως εκείνοι που ακόμα και για τους στόχους της νέας χρονιάς θα ζητήσουν να τους βγάλει σχετική λίστα κάποια από τις AI εφαρμογές. Το AI επηρεάζει το όραμά μας και την δημιουργία των στόχων μας σύμφωνα με την συστημική ψυχοθεραπεύτρια, Τριανταφυλλιά Γαροφαλάκη «Το AI μπορεί πλέον να μας προσφέρει άμεσα λύσεις για τα πάντα σχεδόν κι όμως, η πιθανότητα πρόωρης εγκατάλειψης των στόχων είναι υπαρκτή και ισχυρή. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι πια η έλλειψη πληροφορίας ή πλάνου αλλά η έλλειψη εσωτερικού κινήτρου, νοήματος και ψυχικής ετοιμότητας για αλλαγή. Δεν αλλάζουμε όταν έχουμε το τέλειο σχέδιο. Αλλάζουμε όταν ο εσωτερικός λόγος για την αλλαγή γίνεται πιο ισχυρός από την ανάγκη μας να μην ξεβολευτούμε. Με αυτόν τον τρόπο, το AI ανέδειξε ότι η επιτυχία δεν είναι προϊόν τέλειας οργάνωσης αλλά της ικανότητας να επιμένουμε, να προσαρμοζόμαστε και να αναθεωρούμε όταν η ζωή δεν πηγαίνει όπως την είχαμε σχεδιάσει».

Και τελικά αυτή την αγωνία για τους νέους στόχους και τα νέα ξεκινήματα των ενηλίκων πως την αντιλαμβάνονται τα παιδιά; Η ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Τριανταφυλλιά Γαροφαλάκη μας εξηγεί πως βλέπουν τα παιδικά μάτια όλη αυτή την επιθυμία για αλλαγές… «Για τα παιδιά έως περίπου 12 ετών, η αλλαγή του χρόνου δεν βιώνεται ως ένα ημερολογιακό γεγονός αλλά κυρίως ως μια αλλαγή στο συναισθηματικό κλίμα γύρω τους. Οι μεγάλοι μιλούν για «νέα αρχή» και αυτό δημιουργεί στο παιδί την αίσθηση ότι κάτι τελειώνει και κάτι νέο ξεκινά. Όταν οι ενήλικες μιλούν για στόχους, τα παιδιά καταλαβαίνουν κυρίως πώς νιώθουμε για αυτό που είμαστε τώρα: αν νιώθουμε αρκετοί ή όχι. Αν οι στόχοι έχουν τόνο αυτοκριτικής ή απογοήτευσης, το παιδί εισπράττει ότι κάτι δεν πάει καλά όπως είναι. Αν έχουν τόνο φροντίδας και εξέλιξης, το παιδί εισπράττει ότι η αλλαγή είναι μέρος της ζωής και ένδειξη προόδου. Γι’ αυτό, για τα παιδιά οι στόχοι λειτουργούν καλύτερα ως κατεύθυνση και όχι ως κάτι που «πρέπει να γίνει» για να βελτιωθούν. Τα παιδιά δεν χρειάζονται στόχους για να αλλάξουν· αλλάζουν ούτως ή άλλως. Χρειάζονται ασφάλεια, αποδοχή και ενήλικες που, με τη στάση τους, δείχνουν πώς θέτουμε στόχους, πώς προσπαθούμε γι’ αυτούς και πώς προσαρμοζόμαστε όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως τα είχαμε σχεδιάσει».

Μήπως τελικά δεν χρειάζεται να βάζουμε νέους στόχους και απλώς να αφήνουμε τη νέα χρονιά να μας δείξει τον δρόμο; Ή μήπως και αυτό είναι λάθος γιατι μπορεί τελικά να μας οδηγήσει σε «τεμπελιά»;

«Δεν νομίζω ότι το θέμα είναι αν θα βάλουμε ή δεν θα βάλουμε στόχους» εξηγεί η Νίκη Σμυρνή. «Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς στεκόμαστε απέναντι στη ζωή. Η νέα χρονιά μπορεί να μας δείξει πολλά αν είμαστε παρόντες. Αλλά η παρουσία δεν σημαίνει σίγουρα παθητικότητα. Από τον καναπέ λίγα θα γίνουν... Στη Μέθοδο δεν μιλάω για στόχους ως checklists. Μιλάω για στάση ζωής. Ένας χρήσιμος δεκάλογος για τη νέα χρόνια είναι ο παρακάτω (όχι ως κανόνες για τον Ιανουάριο, αλλά ως καθημερινή υπενθύμιση ευθύνης για το 2026).

  1. Nα παίρνουμε ευθύνη για τη ζωή μας
  2. Nα εξετάζουμε συστηματικά πού βρισκόμαστε
  3. Nα ζούμε σύμφωνα με τις αξίες μας
  4. Nα σεβόμαστε την ενέργειά μας
  5. Nα δεσμευόμαστε αντί απλώς να ευχόμαστε. 

    Και αντίστοιχα:

  6. Nα μη ζούμε στον αυτόματο πιλότο,
  7. Nα μην κρυβόμαστε πίσω από δικαιολογίες,
  8. Nα μη συγχέουμε την απασχόληση με την πρόοδο
  9. Nα μην προδίδουμε τις αξίες μας για ευκολία
  10. Να μην περιμένουμε την «τέλεια στιγμή».

Αυτός ο δεκάλογος δεν είναι για να μας πιέσει. Είναι για να μας κρατά σε εγρήγορση. Γιατί τεμπελιά δεν έρχεται όταν αφήνουμε χώρο στη ζωή. Τεμπελιά έρχεται όταν δεν έχουμε εσωτερικό πλαίσιο. Όταν ξέρεις ποιος είσαι, τι έχει αξία για εσένα και πώς θέλεις να κινείσαι, η χρονιά δεν σε παρασύρει, συνομιλείς μαζί της. Και αυτό, για μένα, είναι ο πιο ώριμος τρόπος να μπαίνεις σε μια νέα χρονιά με συνείδηση». Θα μας πει η Νίκη Σμυρνή η οποία δηλώνει δια βίου μαθήτρια της ανθρώπινης φύσης!

Οι ειδικοί λοιπόν ξεκαθαρίζουν ότι το ζήτημα δεν είναι να βάλουμε λιγότερους στόχους αλλά να βάλουμε λογικούς στόχους και να κάνουμε αλλαγές σταδιακά για να έχουν τελικά διάρκεια.

Θα μας πει κλείνοντας η Τριανταφυλλιά Γαροφαλάκη: «Δεν χρειάζεται να βάζουμε λιγότερους στόχους αλλά πιο ευέλικτους και πιο ανθρώπινους. Ο εγκέφαλος λειτουργεί καλύτερα όταν έχει έναν προσανατολισμό αλλά και την ελευθερία να αναγνωρίζει πότε χρειάζεται αλλαγή πορείας. Το να «αφήσουμε τη χρονιά να μας δείξει τον δρόμο» δεν σημαίνει παθητικότητα, σημαίνει παρατήρηση, προσαρμογή και διαρκή επανατοποθέτηση. Αντί για άκαμπτες επιδιώξεις, μπορούμε να δεσμευτούμε σε στάσεις ζωής, όπως φροντίδα, συνέπεια, μάθηση και παρουσία. Και αντί για μεγάλες αποφάσεις, να θέτουμε μικρά, ρεαλιστικά βήματα, γνωρίζοντας για ποιους λόγους θέλουμε κάτι και αν είμαστε πραγματικά έτοιμοι για αυτό. Έτσι η αλλαγή γίνεται σταδιακά συνήθεια και όχι μια έντονη προσπάθεια που εξαντλείται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Και αυτό όχι μόνο δεν οδηγεί σε τεμπελιά αλλά σε πιο σταθερή, βιώσιμη και ουσιαστική δράση προς την αλλαγή που επιθυμούμε».