Η Γη "μακραίνει" τη μέρα της με τρόπο που λίγοι αντιλαμβάνονται. Αν διαβάσατε κάπου ότι ο πλανήτης μας θα αποκτήσει σύντομα ημέρες 25 ωρών, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Η λέξη που χρειάζεται διευκρίνιση είναι το "σύντομα", καθώς η αλλαγή αυτή θα χρειαστεί εκατομμύρια χρόνια για να πραγματοποιηθεί.

Η επιστημονική κοινότητα επιβεβαιώνει ότι η περιστροφή της Γης επιβραδύνεται συνεχώς, αλλά με τόσο αργό ρυθμό που παραμένει αόρατη στην καθημερινότητά μας. Οι δυνάμεις που δημιουργούν τις παλίρροιες των ωκεανών λειτουργούν ως φυσικό σύστημα πέδησης, προσθέτοντας σταδιακά επιπλέον λεπτά στη γήινη ημέρα.


Γιατί η ημέρα των 24 ωρών δεν είναι απόλυτα σταθερή

Από μικροί μαθαίνουμε ότι η ημέρα διαρκεί ακριβώς 24 ώρες. Αυτή η μέτρηση όμως βασίζεται στη σχέση της Γης με τον Ήλιο και όχι στην πραγματική περιστροφή του πλανήτη. Όταν οι αστρονόμοι μετρούν την περιστροφή χρησιμοποιώντας τα αστέρια ως σημεία αναφοράς, λαμβάνουν διαφορετική τιμή που ονομάζεται αστρική ημέρα.

Η διαφορά αυτή δεν αποτελεί σφάλμα, αλλά αντανακλά δύο διαφορετικές μεθόδους μέτρησης. Ο πλανήτης μας περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του ενώ ταυτόχρονα κινείται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Έτσι, χρειάζεται να ολοκληρώσει λίγο μεγαλύτερη περιστροφή για να εμφανιστεί ο Ήλιος στην ίδια θέση στον ουρανό.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ακόμα και η συμβατική ημέρα των 24 ωρών μεταβάλλεται. Οι αλλαγές είναι μικροσκοπικές σε ανθρώπινη κλίμακα, αλλά σε γεωλογικές χρονικές περιόδους η τάση είναι σαφής: η μέρα γίνεται σταδιακά μεγαλύτερη.


Πώς η Σελήνη επιβραδύνει την περιστροφή της Γης

Η Σελήνη αποτελεί τον κύριο υπεύθυνο για την επιβράδυνση που βιώνει ο πλανήτης μας. Η βαρυτική της έλξη προκαλεί τις ωκεάνιες παλίρροιες, δημιουργώντας κύματα που ανεβοκατεβαίνουν καθώς η Γη περιστρέφεται. Οι παλιρροιακές αυτές εξάρσεις όμως δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τη θέση της Σελήνης.

Ο λόγος βρίσκεται στην τριβή που δημιουργούν τα νερά των ωκεανών με τον θαλάσσιο πυθμένα. Αυτή η τριβή αφαιρεί σταδιακά περιστροφική ενέργεια από τη Γη, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της κίνησής της. Παράλληλα, η Σελήνη απομακρύνεται σιγά σιγά από τον πλανήτη μας καθώς το σύστημα ανταλλάσσει ενέργεια και ορμή.

Η διαδικασία μοιάζει με το φρενάρισμα μιας περιστρεφόμενης καρέκλας γραφείου πατώντας το πόδι στο έδαφος. Η καρέκλα συνεχίζει να κινείται, αλλά χάνει σταδιακά την ταχύτητά της μέχρι να σταματήσει τελείως.


Με ποιους τρόπους οι επιστήμονες εντοπίζουν την επιβράδυνση

Οι ερευνητές χρησιμοποιούν πολλαπλές μεθόδους για να επιβεβαιώσουν ότι η Γη πράγματι επιβραδύνεται. Συγκρίνουν εξαιρετικά ακριβή ατομικά ρολόγια με αστρονομικές μετρήσεις και ιστορικά αρχεία που εκτείνονται σε αιώνες, συμπεριλαμβανομένων παλαιών καταγραφών ηλιακών και σεληνιακών εκλείψεων.

Η σύγχρονη τεχνολογία χρονομέτρησης ανιχνεύει μικροσκοπικές αποκλίσεις μεταξύ του χρόνου που δείχνουν τα ατομικά ρολόγια και της πραγματικής περιστροφής του πλανήτη. Διεθνείς οργανισμοί όπως η Διεθνής Υπηρεσία Περιστροφής της Γης και Συστημάτων Αναφοράς παρακολουθούν συνεχώς αυτές τις μεταβολές και εκδίδουν επίσημες ανακοινώσεις.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Προτύπων και Τεχνολογίας των ΗΠΑ διαχειρίζεται τα λεγόμενα "δευτερόλεπτα δίελευσης", τα οποία προστίθενται περιστασιακά στον παγκόσμιο χρόνο για να παραμένει συγχρονισμένος με την περιστροφή της Γης.


Πότε θα φτάσουμε στις 25 ώρες ανά ημέρα

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία που μπορούμε να σημειώσουμε στο ημερολόγιο. Οι επιστημονικές εκτιμήσεις υποδεικνύουν ότι θα χρειαστούν περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια για να φτάσει η Γη σε μέρα 25 ωρών, υποθέτοντας ότι το σύστημα Γης και Σελήνης θα συνεχίσει να εξελίσσεται με τον σημερινό ρυθμό.

Η ημέρα των 25 ωρών είναι πράγματι στο μέλλον του πλανήτη μας, αλλά βρίσκεται τόσο μακριά στο χρόνο που δεν θα επηρεάσει ποτέ την ανθρώπινη ζωή όπως την γνωρίζουμε. Ούτε ο σύγχρονος πολιτισμός ούτε το ημερολογιακό μας σύστημα θα χρειαστεί να προσαρμοστεί σε αυτή την αλλαγή με κανέναν πρακτικό τρόπο.