Γιατί σε έναν χώρο με 25 βαθμούς Κελσίου κάποιοι κυκλοφορούν άνετα με κοντομάνικο, ενώ άλλοι τυλίγονται με κουβέρτα; Οι ορμόνες και ορισμένες ενδοκρινολογικές παθήσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο. Με τον χειμώνα να έχει μπει για τα καλά, οι περισσότεροι προσπαθούν να προστατευτούν από το κρύο και να περιορίσουν τα έξοδα θέρμανσης, απολαμβάνοντας παράλληλα τη θαλπωρή που προσφέρει μια βροχερή ή χιονισμένη μέρα στο σπίτι. Ωστόσο, δεν βιώνουν όλοι το κρύο με τον ίδιο τρόπο.

Υπάρχουν άνθρωποι που, ακόμη και δίπλα σε πηγή θερμότητας, συνεχίζουν να έχουν παγωμένα χέρια και πόδια. Πρόκειται για μια κατάσταση που πολλοί θεωρούν «δεδομένη» και την αντιμετωπίζουν απλώς με περισσότερα ρούχα ή με ενυδατικές κρέμες για τα σκασμένα χέρια. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: γιατί συμβαίνει αυτό; Όπως εξηγούν ειδικοί,  συχνά πρόκειται για φαινόμενο που σχετίζεται με την «κατασκευή» του οργανισμού και μάλιστα εμφανίζεται συχνά σε μέλη της ίδιας οικογένειας.


Ενδοκρινολογικές παθήσεις που μπορεί να προκαλούν μόνιμα κρύα άκρα

  • Υποθυρεοειδισμός
Όταν ο θυρεοειδής υπολειτουργεί, επιβραδύνεται ο μεταβολισμός και μειώνεται η παραγωγή θερμότητας, με αποτέλεσμα αυξημένη ευαισθησία στο κρύο, ιδιαίτερα στα άκρα. Το σύμπτωμα αυτό αφορά κυρίως σοβαρές και παραμελημένες μορφές υποθυρεοειδισμού και όχι ασθενείς που ρυθμίζονται σωστά με θυροξίνη ή έχουν φυσιολογική Τ4 και οριακά επίπεδα TSH (5–10 IU/ml).

  • Επινεφριδιακή ανεπάρκεια
Πρόκειται για σπάνια πάθηση που συχνά καθυστερεί να διαγνωστεί, καθώς τα συμπτώματα είναι μη ειδικά: κόπωση, κρύα άκρα, ευαισθησία στις λοιμώξεις, δυσθυμία. Η μειωμένη κορτιζόλη και, σε μικρότερο βαθμό, οι κατεχολαμίνες οδηγούν σε δυσανεξία στο ψύχος.

  • Σακχαρώδης διαβήτης
Ο μακροχρόνιος και αρρύθμιστος διαβήτης μπορεί να προκαλέσει περιφερική νευροπάθεια και περιφερική αρτηριοπάθεια, μειώνοντας τη ροή αίματος στα άκρα και προκαλώντας αίσθηση ψυχρότητας, μούδιασμα ή πόνο.

  • Περιεμμηνόπαυση
Οι ορμονικές διακυμάνσεις κατά τη μετάβαση προς την εμμηνόπαυση μπορεί να προκαλέσουν μεταβολές στη θερμοκρασία των άκρων σε ορισμένες γυναίκες.

  • Αναιμία
Δεν είναι καθαρά ενδοκρινολογική πάθηση, όμως συχνά συνδέεται με ορμονικά ζητήματα και μπορεί να προκαλέσει κρύα άκρα.


Ορμόνες που επηρεάζουν την κυκλοφορία και τη θερμοκρασία

  • Θυρεοειδικές ορμόνες (T3, T4): Η έλλειψή τους επιβραδύνει τον μεταβολισμό και μειώνει την παραγωγή θερμότητας.
  • Κορτιζόλη, Αδρεναλίνη, Νοραδρεναλίνη: Ρυθμίζουν την πίεση και τη σύσπαση των αγγείων. Σε χρόνιο στρες προκαλείται αγγειοσύσπαση στα άκρα.
  • Ινσουλίνη: Στον αρρύθμιστο διαβήτη η υπεργλυκαιμία προκαλεί βλάβες κυρίως στα κάτω άκρα.
  • Οιστρογόνα και προγεστερόνη: Έχουν αγγειοδιασταλτική δράση και συμβάλλουν στη σωστή ρύθμιση της θερμοκρασίας.


Πότε πρέπει να ανησυχήσουμε

Η επίμονη ψυχρότητα στα άκρα χρειάζεται άμεση διερεύνηση όταν:

  • Συνοδεύεται από κόπωση, απώλεια βάρους ή αλλαγές στο δέρμα
  • Τα άκρα γίνονται χλωμά ή μελανιασμένα
  • Υπάρχει έντονος πόνος, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα
  • Υπάρχει πόνος στη βάδιση ή αίσθημα καύσου
  • Εμφανίζονται πληγές που δεν επουλώνονται (κίνδυνος γάγγραινας)
  • Το σύμπτωμα εμφανίζεται ξαφνικά ή επιδεινώνεται γρήγορα